E555 - Kaliumaluminiumsilicaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 0% en slechter dan 100% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Kaliumaluminosilicaat, Potassium aluminium silicate, Muscoviet, Potassium aluminosilicate
- Komt voor in
- Gedroogde poeders, Zout, Kruidenmixen, Droge producten
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E555. EFSA kon de veiligheid niet vaststellen, waardoor er geen veilige dagelijkse grens is bepaald. Wel geldt er een wekelijkse toelaatbare inname (TWI) voor aluminium van 1 mg per kg lichaamsgewicht per week. Voor een volwassene van 70 kg is dat maximaal 70 mg aluminium per week uit alle bronnen samen. E555 is nog steeds toegestaan in de EU.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs, veganisten en alle religieuze diëten (halal en kosher). E555 is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
EFSA kon de veiligheid van E555 niet vaststellen. Het additief bevat aluminium, dat zich kan ophopen in zenuwweefsel en botten. De wekelijkse toelaatbare inname van aluminium (TWI) kan bij gebruik van E555 worden overschreden. Kinderen, ouderen en nierpatiënten zijn extra kwetsbaar. E555 is in de EU nog steeds goedgekeurd als voedingsadditief, ondanks de EFSA-herevaluatie.
Beide beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd (EFSA en WHO). Het additief is van minerale oorsprong en geschikt voor alle diëten. In de praktijk werd E555 in Nederland al nauwelijks gebruikt.
Kaliumaluminiumsilicaat (E555) is een minerale stof die van nature voorkomt, ook wel bekend als muscoviet. Het is een lichtgrijs tot wit poeder dat werd gebruikt als antiklontermiddel in droge producten zoals poedervormige kruiden, zout en soortgelijke producten. Het doel was simpel: voorkomen dat poeders samenklonteren. In de praktijk werd E555 in Nederland al nauwelijks toegepast en werd het vooral in combinatie met andere E-nummers gebruikt.
De grote zorg bij E555 is de aluminiumcomponent. Aluminium kan zich ophopen in het lichaam, met name in zenuwweefsel en botten. De Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft in 2020 een herevaluatie uitgevoerd en kon de veiligheid van E555 niet vaststellen. Dat is een serieus signaal. De wekelijkse toelaatbare inname van aluminium (de zogenaamde TWI van 1 mg aluminium per kg lichaamsgewicht per week) kan bij gebruik van dit additief worden overschreden. Toch is E555 in de EU nog steeds goedgekeurd als voedingsadditief.
Kinderen zijn extra kwetsbaar omdat ze een lager lichaamsgewicht hebben, waardoor de toelaatbare inname sneller wordt bereikt. Ook ouderen en mensen met nierproblemen lopen meer risico, omdat hun lichaam aluminium minder goed kan afvoeren. Daarnaast is het goed om te weten dat aluminium niet alleen via voedingsadditieven binnenkomt, maar ook via cosmetica, medicijnen en andere voedingsmiddelen. Die cumulatieve blootstelling maakt het extra belangrijk om onnodige bronnen van aluminium te vermijden.
Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E555. Dat betekent niet dat het veilig is in elke hoeveelheid, maar juist dat er onvoldoende gegevens waren om een veilige grens te bepalen. Het ontbreken van een ADI in combinatie met het feit dat EFSA de veiligheid niet kon bevestigen, maakt dit een additief waar je als consument alert op mag zijn. Desondanks is het in de EU nog steeds toegestaan.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over kaliumaluminiumsilicaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie is de EFSA-herevaluatie uit 2020, uitgevoerd door een panel van onafhankelijke wetenschappers. Het panel beoordeelde zowel natriumaluminiumsilicaat (E554) als kaliumaluminiumsilicaat (E555) opnieuw. De conclusie was duidelijk: EFSA kon de veiligheid van E555 niet vaststellen. Een belangrijk punt in deze beoordeling was dat de blootstelling aan aluminium uit dit additief de wekelijkse toelaatbare inname (TWI) van 1 mg aluminium per kg lichaamsgewicht per week kan overschrijden. Ondanks dit signaal is het additief nog steeds toegestaan in de EU.
De tweede studie is een WHO/JECFA-rapport uit 2013 waarin specificaties van diverse voedingsadditieven werden herzien. Dit rapport bevat geen veiligheidsconclusie over E555. Er werden alleen technische specificaties bijgewerkt, zonder dat er een risicobeoordeling werd uitgevoerd. Dit rapport draagt dus niet bij aan ons begrip van de veiligheid van dit additief.
Het bewijs is dus beperkt, maar het beschikbare bewijs wijst in een zorgwekkende richting. Het feit dat EFSA, de meest gezaghebbende Europese autoriteit op dit gebied, de veiligheid niet kon vaststellen, is op zichzelf al een sterk signaal. Aluminium heeft geen IARC-classificatie als kankerverwekkend, maar de zorgen richten zich vooral op neurotoxiciteit en ophoping in botten, wat in dieronderzoek is aangetoond. Voor de volledigheid: beide studies zijn onafhankelijk gefinancierd (door EFSA en WHO), wat de betrouwbaarheid van de conclusies versterkt.
Wat opvalt is dat er heel weinig specifiek onderzoek is gedaan naar E555 als zodanig. De meeste kennis over de risico's komt voort uit breder onderzoek naar aluminium in voeding. Dat maakt het lastig om precieze uitspraken te doen over E555 alleen, maar het bredere beeld rond aluminium is duidelijk genoeg om voorzichtigheid te rechtvaardigen.
Bredere context
Regelgeving en bredere context
Kaliumaluminiumsilicaat (E555) is na de EFSA-herevaluatie in 2020 nog steeds toegestaan als voedingsadditief in de Europese Unie. Hoewel EFSA de veiligheid niet kon bevestigen, heeft dit niet geleid tot het intrekken van de toelating. Dit is een opvallende regulatieve situatie: het additief blijft op de markt ondanks de onzekerheden.
De aluminiumcomponent is de voornaamste zorg. EFSA heeft een wekelijkse toelaatbare inname (TWI) vastgesteld van 1 mg aluminium per kg lichaamsgewicht per week. Aluminium komt uit veel verschillende bronnen tegelijk: voeding, drinkwater, cosmetica (zoals deodorant) en bepaalde medicijnen (zoals maagzuurremmers). Die cumulatieve blootstelling maakt elke extra bron relevant.
- Kinderen zijn extra kwetsbaar vanwege hun lagere lichaamsgewicht, waardoor de TWI sneller wordt overschreden.
- Ouderen en nierpatiënten lopen meer risico omdat hun lichaam aluminium minder goed kan uitscheiden.
- Producten met E555 worden afgeraden voor kinderen.
- In Nederland werd E555 al nauwelijks gebruikt ondanks de goedkeuring.
Bijwerkingen
Er zijn geen directe bijwerkingen van E555 zelf gedocumenteerd bij normaal gebruik. De voornaamste zorg is de aluminiumcomponent: aluminium kan zich ophopen in zenuwweefsel en botten. Bij langdurige blootstelling boven de wekelijkse toelaatbare inname (TWI) zijn in dieronderzoek neurotoxische effecten en bottoxiciteit waargenomen. Kinderen, ouderen en nierpatiënten zijn hier extra gevoelig voor.
Financiering van het onderzoek
Beide beschikbare studies over E555 zijn onafhankelijk gefinancierd. De EFSA-herevaluatie uit 2020 is uitgevoerd en gefinancierd door de Europese voedselveiligheidsautoriteit zelf. Het WHO/JECFA-rapport uit 2013 is gefinancierd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Er is geen enkele studie met industriefinanciering gevonden.
Dit is een positief punt voor de betrouwbaarheid van de beschikbare informatie. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts 2), waarvan er maar één daadwerkelijk een veiligheidsconclusie bevat. Het gebrek aan onderzoek is op zichzelf al een aandachtspunt: voor een stof die aluminium bevat en in voeding werd gebruikt, zou je meer onderzoek verwachten.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar E555 is zeer beperkt: er zijn slechts twee studies beschikbaar, waarvan er maar één een echte veiligheidsbeoordeling bevat. Die ene studie, de EFSA-herevaluatie uit 2020, concludeerde dat de veiligheid niet kon worden vastgesteld. De tweede studie (WHO/JECFA) herzag alleen technische specificaties zonder veiligheidsconclusie, maar is wel meegeteld in de analyse. Dit kan een iets vertekend beeld geven van de hoeveelheid beschikbaar bewijs.
Belangrijk om te weten: de zorgen rond E555 komen vooral voort uit breder onderzoek naar aluminium, niet uit specifiek onderzoek naar dit additief. Het feit dat EFSA de veiligheid niet kon vaststellen, is het sterkste signaal dat er serieuze twijfels bestaan over de veiligheid. Als je dit additief nog tegenkomt op een etiket van een product van buiten de EU, is het verstandig om voorzichtig te zijn.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Younes et al. (2020)
EFSA kon veiligheid E555 niet vaststellen; TWI-overschrijding mogelijk
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
World Health Organization (2013)
Alleen specificaties herzien; geen veiligheids- of toxiciteitsconclusie beschikbaar
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 70% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
