E575 - Glucono-delta-lacton
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om een betrouwbare veiligheidsscore te berekenen voor dit E-nummer.
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om dit E-nummer betrouwbaar te vergelijken met andere E-nummers.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Glucono-delta-lactone, GDL, Gluconolacton, D-Glucono-1,5-lacton
- Komt voor in
- Tofu, Verse worst, Feta, Kwark, Zuivelproducten, Vleesproducten, Brood en bakkerijproducten
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor glucono-delta-lacton. Dit betekent dat er geen officiële bovengrens is bepaald. Het kan erop wijzen dat de stof als onproblematisch wordt beschouwd, maar in dit geval lijkt het eerder te komen door een gebrek aan voldoende onderzoeksgegevens.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher.
Er is zeer weinig wetenschappelijk onderzoek beschikbaar over de veiligheid van glucono-delta-lacton. De enige relevante studie (een WHO/JECFA-evaluatie uit 2000) bevatte onvoldoende data om een concrete veiligheidsconclusie te trekken. Er is geen ADI vastgesteld, wat betekent dat er geen formele bovengrens is bepaald op basis van onderzoek.
Er zijn geen bijwerkingen bekend. De stof is goedgekeurd in de EU en mag in alle eet- en drinkwaren worden gebruikt (quantum satis). Geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, vegetarisch, halal en kosher. Het wordt gemaakt uit suiker, al dan niet met behulp van bacteriën.
Glucono-delta-lacton (GDL) is een wit, kristalvormig poeder dat vrijwel geurloos is. Het wordt gemaakt door gluconzuur (E574) te bewerken met andere stoffen. De grondstof is suiker, en de productie kan plaatsvinden via een synthetisch proces of met behulp van bacteriën. Daarmee valt het in de categorie halfnatuurlijk: de basis is natuurlijk, maar er komt een industrieel proces aan te pas.
Je komt glucono-delta-lacton tegen in meer producten dan je misschien zou verwachten. Het is een langzaam werkend voedingszuur dat veel wordt gebruikt bij de bereiding van tofu, verse worst, feta en kwark. Het geeft deze producten hun kenmerkende milde zuurgraad. Daarnaast werkt het als complexvormer: het bindt metaalionen en wordt ook ingezet om kalk- en magnesiumaanslag in procesapparatuur te voorkomen. In de EU is het toegestaan in alle eet- en drinkwaren in de hoeveelheid die nodig is (quantum satis).
Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor GDL. Dat klinkt misschien geruststellend, alsof het zo veilig is dat een limiet niet nodig is. Maar het kan ook betekenen dat er simpelweg te weinig onderzoek is gedaan om zo'n grens vast te stellen. In het geval van E575 lijkt dat laatste eerder het geval te zijn: er is slechts één relevante studie gevonden, en die bevatte onvoldoende data voor een concrete veiligheidsconclusie. Er zijn geen bijwerkingen bekend, maar het gebrek aan onderzoek maakt het lastig om met zekerheid te zeggen dat er helemaal geen risico's zijn.
GDL is geschikt voor alle diëten. Het kan worden gebruikt door vegetariërs, veganisten en is ook halal en kosher. Voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën zijn er geen specifieke waarschuwingen bekend.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over glucono-delta-lacton die is meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
Die ene studie is een evaluatie van het Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA) uit 2000. Dit is een gezaghebbend internationaal comité dat voedseladditieven beoordeelt. Het rapport bekeek meerdere additieven tegelijk, maar voor glucono-delta-lacton was de conclusie dat er onvoldoende data beschikbaar was om een concrete veiligheidsconclusie te trekken. Er werd geen ADI vastgesteld en er werden geen specifieke risico's benoemd, maar dat kwam eerder door een gebrek aan gegevens dan door bewezen veiligheid.
Het is opvallend dat er in de meer dan twintig jaar sinds die evaluatie geen aanvullend onderzoek lijkt te zijn gepubliceerd dat specifiek de veiligheid van GDL als voedseladditief onder de loep neemt. EFSA heeft geen aparte herbeoordeling van E575 gepubliceerd die we konden vinden. Dit betekent dat de wetenschappelijke basis voor de goedkeuring van dit additief vrij mager is.
Aan de andere kant: glucono-delta-lacton is een stof die nauw verwant is aan gluconzuur, een verbinding die van nature in het lichaam voorkomt als tussenproduct van de suikerstofwisseling. Dat maakt het biologisch gezien niet vreemd. Toch is het goed om te beseffen dat "geen bekende bijwerkingen" niet hetzelfde is als "bewezen veilig". Bij een stof die zo breed mag worden toegepast in voedingsmiddelen, zou je meer onderzoek mogen verwachten.
Bredere context
Regelgeving en status
Glucono-delta-lacton is in de Europese Unie goedgekeurd als voedseladditief (E575) en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Dat betekent dat er geen maximale hoeveelheid is vastgelegd, maar dat fabrikanten het mogen gebruiken in de hoeveelheid die nodig is voor het beoogde technologische effect. Het additief is ook internationaal breed geaccepteerd. JECFA heeft het beoordeeld maar kwam tot de conclusie dat er onvoldoende data was voor een definitieve veiligheidsbeoordeling. Er zijn geen landen bekend waar E575 verboden is.
- Geen ADI vastgesteld door JECFA of EFSA
- Toegestaan in de EU zonder maximumlimiet (quantum satis)
- Geen specifieke waarschuwingen voor kinderen of zwangeren
- Geschikt voor alle diëten: veganistisch, vegetarisch, halal en kosher
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend van glucono-delta-lacton. Het is goed om te weten dat dit gebaseerd is op een zeer beperkte hoeveelheid onderzoek, niet op uitgebreide veiligheidsstudies.
Financiering van het onderzoek
Van de enige meegenomen studie is de financiering onafhankelijk: het betreft een evaluatie door de WHO/FAO via het JECFA-comité. Er is dus geen sprake van industriefinanciering bij het beschikbare onderzoek. Dat is op zich positief, maar het totale aantal studies is zo klein dat er weinig conclusies aan te verbinden zijn.
Het ontbreken van door de industrie gefinancierd onderzoek kan erop wijzen dat fabrikanten weinig druk hebben ervaren om de veiligheid van GDL nader te onderbouwen. Voor een additief dat zo breed wordt ingezet, is het opvallend dat er niet meer onderzoek beschikbaar is.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar glucono-delta-lacton als voedseladditief is zeer beperkt. Er is slechts één relevante studie beschikbaar, een JECFA-evaluatie uit 2000, die concludeerde dat er onvoldoende data was voor een veiligheidsbeoordeling. Sindsdien is er geen aanvullend onderzoek gepubliceerd. Hoewel er geen bijwerkingen bekend zijn en het additief breed is goedgekeurd, is de wetenschappelijke onderbouwing voor die goedkeuring opvallend mager. Als je liever kiest voor producten waarvan de veiligheid uitgebreider is onderzocht, is dat een begrijpelijke keuze.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2000
Alleen abstract beschikbaar; geen concrete veiligheidsconclusie over E575
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 48% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
