E579 - IJzergluconaat
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om een betrouwbare veiligheidsscore te berekenen voor dit E-nummer.
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om dit E-nummer betrouwbaar te vergelijken met andere E-nummers.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Ferrogluconaat, Ferro-gluconaat, Iron gluconate, Iron(II) gluconate, Ferrous gluconate
- Komt voor in
- Zwarte olijven (kunstmatig gekleurd), Voedingssupplementen
- ADI
- De ADI is 0-0,8 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 56 mg per dag. In de praktijk krijg je via olijven en supplementen doorgaans veel minder binnen dan deze grenswaarde.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs, veganisten en alle religieuze diëten (halal, kosher). Bevat geen dierlijke bestanddelen.
Er is slechts één relevante studie gevonden, wat betekent dat de bewijskracht zeer beperkt is. De ADI is relatief laag (0,8 mg/kg lichaamsgewicht), wat aangeeft dat de hoeveelheid die je dagelijks binnenkrijgt beperkt moet blijven. Het is een synthetisch additief dat vooral wordt ingezet om kunstmatig zwart gemaakte olijven hun kleur te laten behouden.
De enige beschikbare studie is onafhankelijk gefinancierd en concludeert dat ijzergluconaat veilig is voor gebruik in voedselverrijking. Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normale inname. Het additief is geschikt voor alle diëten, inclusief vegetarisch, veganistisch, halal en kosher.
IJzergluconaat (E579) is een synthetisch additief dat wordt gemaakt door ijzer te binden aan gluconzuur (E574). Het resultaat is een licht geelgroen tot geelgrijs poeder dat in de voedingsindustrie twee functies vervult: het geeft kleur en het dient als ijzerbron. Je komt het vooral tegen bij zwarte olijven. Veel olijven die je in de supermarkt als "zwart" koopt, zijn eigenlijk groene olijven die kunstmatig zwart zijn gemaakt. IJzergluconaat wordt dan toegevoegd om die uniforme zwarte kleur te behouden. Daarnaast vind je het in sommige voedingssupplementen als bron van ijzer.
Omdat het een synthetisch additief is, is het goed om te weten dat de hoeveelheid die je dagelijks mag binnenkrijgen begrensd is. De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) ligt op 0,8 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 56 mg per dag. In de praktijk krijg je via olijven en supplementen lang niet zoveel binnen, maar het is goed om je ervan bewust te zijn.
Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën. Het additief is geschikt voor alle religieuze diëten en ook voor vegetariërs en veganisten. Wel is het goed om te weten dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de veiligheid van dit additief vrij beperkt is. Er is slechts één relevante studie gevonden, wat betekent dat we vooral vertrouwen op de goedkeuring door Europese autoriteiten en de lange gebruiksgeschiedenis.
Als je liever geen kunstmatig gekleurde olijven eet, kun je kiezen voor olijven die op natuurlijke wijze zijn gerijpt tot een donkere kleur. Die herken je vaak aan een minder uniforme, meer bruinachtige tint. Dat is een eenvoudig natuurlijk alternatief.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over ijzergluconaat die is meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De enige beschikbare studie is een dierstudie uit 2005, uitgevoerd door onderzoekers van de Universidad de Buenos Aires. Zij onderzochten het gedrag van gestabiliseerd ijzergluconaat bij de verrijking van tarwebloem. De conclusie was dat ijzergluconaat veilig en geschikt is voor dit doel, maar de onderzoekers benadrukten dat meer onderzoek wenselijk is. Het feit dat zelfs de auteurs van de enige studie aangeven dat er meer onderzoek nodig is, zegt iets over hoe beperkt onze kennis eigenlijk is.
De ADI van 0,8 mg/kg lichaamsgewicht per dag is vastgesteld op basis van oudere beoordelingen. Er is geen recente EFSA-herbeoordeling specifiek voor E579 die we konden vinden. Dat betekent niet dat het onveilig is, maar wel dat de wetenschappelijke basis minder stevig is dan bij veel andere additieven. Bij additieven met tientallen studies kun je met meer vertrouwen zeggen dat iets veilig is. Bij slechts één studie blijft er meer onzekerheid.
Wat opvalt is dat er geen bijwerkingen zijn gerapporteerd in de wetenschappelijke literatuur. Dat is op zich positief, maar het kan ook simpelweg betekenen dat er te weinig onderzoek is gedaan om eventuele effecten op te merken. De afwezigheid van bewijs voor schade is niet hetzelfde als bewijs voor afwezigheid van schade.
Het is wel geruststellend dat de enige studie onafhankelijk is gefinancierd. Er is geen aanwijzing dat de industrie invloed heeft gehad op de beschikbare onderzoeksresultaten. Maar met slechts één studie is het lastig om daar stevige conclusies aan te verbinden.
Bredere context
IJzergluconaat (E579) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt voornamelijk gebruikt voor het kleuren van kunstmatig zwart gemaakte olijven. In de EU is het gebruik ervan beperkt tot specifieke productcategorieën, wat betekent dat je het niet in allerlei voedingsmiddelen tegenkomt.
Het is goed om te weten dat "zwarte olijven" in blik of pot vaak niet op natuurlijke wijze gerijpt zijn. Ze worden behandeld met loog en zuurstof om ze donker te maken, waarna ijzergluconaat de kleur stabiliseert. Dit is een cosmetische toepassing: het maakt het product er aantrekkelijker uit, maar voegt geen voedingswaarde toe. Als je de voorkeur geeft aan zo min mogelijk bewerkte producten, zijn natuurlijk gerijpte olijven een beter alternatief. Die zijn te herkennen aan hun onregelmatige kleur en worden vaak verkocht als Kalamata-olijven of andere benoemde variëteiten.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normale inname van ijzergluconaat via voeding. De wetenschappelijke literatuur rapporteert geen klachten. Wel moet worden opgemerkt dat de bewijsbasis zeer beperkt is, met slechts één studie.
Financiering van het onderzoek
Van de enige beschikbare studie over ijzergluconaat is de financiering onafhankelijk. Het onderzoek werd uitgevoerd aan de Universidad de Buenos Aires in Argentinië, zonder zichtbare betrokkenheid van de voedingsindustrie. Dat is positief, omdat het betekent dat er geen commercieel belang meespeelde bij de conclusies.
Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn: één studie is simpelweg te weinig om een volledig beeld te krijgen van de veiligheid van een additief. Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek kan er ook op wijzen dat er weinig commerciële interesse is in het verder onderzoeken van dit specifieke additief. Meer onafhankelijk onderzoek zou welkom zijn om de veiligheid beter te onderbouwen.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheid van ijzergluconaat is gebaseerd op zeer beperkt wetenschappelijk bewijs. Er is slechts één studie beschikbaar, en dat is een dierstudie. Er zijn geen humane studies die de veiligheid bij langdurig gebruik bevestigen. De onderzoekers van de enige studie geven zelf aan dat meer onderzoek nodig is.
Het additief is goedgekeurd in de EU en er zijn geen bijwerkingen gerapporteerd, maar dat komt mogelijk ook doordat er simpelweg weinig onderzoek is gedaan. Als je regelmatig kunstmatig zwart gemaakte olijven eet, is het goed om te weten dat de wetenschappelijke onderbouwing voor dit additief dunner is dan bij veel andere goedgekeurde E-nummers.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Salgueiro et al. (2005)
IJzergluconaat veilig voor tarwebloem-verrijking, meer onderzoek aanbevolen
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Universidad de Buenos Aires (Argentina)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
