E928 - Benzoylperoxide
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008.
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008. Een vergelijking met andere E-nummers is daarom niet van toepassing.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Benzoyl peroxide, Dibenzoylperoxide, BPO
- Komt voor in
- Witbrood (historisch, buiten EU), Witte broodproducten (buiten EU), Witte kaassoorten (buiten EU), Gebleekt meel (VS)
- ADI
- Er is geen betrouwbare ADI vastgesteld door EFSA voor benzoylperoxide als voedingsadditief. Oudere bronnen noemen soms een waarde van 40 mg/kg lichaamsgewicht, maar deze is niet door EFSA bevestigd. Aangezien de stof in de EU niet meer is toegelaten als voedingsadditief, is het vaststellen van een ADI ook niet meer aan de orde.
- EU-status
- Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal, kosher). Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Synthetische oorsprong, geen dierlijke bestanddelen.
In de EU niet meer toegelaten als voedingsadditief. Er is nauwelijks direct onderzoek naar de veiligheid van benzoylperoxide bij inname via voedsel. Benzoylperoxide wordt in het lichaam omgezet in benzoëzuur (E210), waardoor cumulatieve blootstelling aan benzoëzuur via meerdere bronnen aandacht verdient. De IARC classificeert het als groep 3: niet classificeerbaar als kankerverwekkend, wat betekent dat er onvoldoende bewijs is, niet dat het veilig is.
Bij gebruik in tandheelkundige toepassingen is geen toxicologisch risico vastgesteld. De stof wordt in het lichaam snel afgebroken. In landen waar het nog wordt gebruikt (zoals de VS) zijn bij de toegestane toepassingen geen acute bijwerkingen gerapporteerd.
Benzoylperoxide (E928) is een synthetische stof die wordt verkregen uit benzoylchloride en natriumperoxide. Het werd voornamelijk gebruikt als bleekmiddel voor meel en als meelverbeteraar in witbrood en broodproducten. Daarnaast werd het ingezet om bepaalde witte kaassoorten hun kleur te geven. In de EU is benzoylperoxide niet meer toegelaten als voedingsadditief. In sommige andere landen, waaronder de Verenigde Staten, is het nog wel in gebruik.
De stof werkt door het meel te oxideren, waardoor het witter wordt en de bakeigenschappen verbeteren. Wat veel mensen niet weten, is dat benzoylperoxide in je lichaam wordt afgebroken tot benzoëzuur. Dat is dezelfde stof die je ook tegenkomt als conserveermiddel (E210 tot en met E213). Dat betekent dat als je veel bewerkte meelproducten zou eten die met benzoylperoxide behandeld zijn, je totale blootstelling aan benzoëzuur hoger kan uitvallen dan je misschien verwacht.
Er is opvallend weinig direct onderzoek gedaan naar de veiligheid van benzoylperoxide specifiek als voedingsadditief. De IARC (het internationaal kankeronderzoeksagentschap) classificeert het als groep 3, wat betekent dat er onvoldoende bewijs is om het als kankerverwekkend te bestempelen. Dat klinkt geruststellend, maar het betekent ook niet dat het veilig is. Het wil simpelweg zeggen dat er te weinig onderzoek is om er iets definitiefs over te zeggen. Er is geen betrouwbare ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld door EFSA. Kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en mensen met astma of chronische huidaandoeningen zijn niet specifiek onderzocht in de beschikbare studies.
Vanuit het perspectief van gezonde voeding is het gebruik van benzoylperoxide vooral gekoppeld aan geraffineerde, bewerkte producten zoals witbrood en industrieel geproduceerde bakkerijwaren. Het is een typisch voorbeeld van een additief dat puur cosmetisch is: het maakt meel witter, maar voegt niets toe aan de voedingswaarde. Dat de EU het niet meer toelaat als voedingsadditief, zegt in dit geval genoeg.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 5 relevante studies over benzoylperoxide als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 4 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 3 studies was de financieringsbron onbekend.
Het beschikbare onderzoek naar benzoylperoxide als voedingsadditief is opvallend mager. De enige onafhankelijk gefinancierde studie is een evaluatie van de WHO/FAO uit 2005, maar het beschikbare abstract beschrijft alleen de reikwijdte van het rapport zonder concrete veiligheidsconclusies te bieden. Een review uit 2017 over benzoëzuur en afgeleide stoffen in voeding noemt controversiële effecten en zorgen voor de volksgezondheid, maar levert geen specifieke data over benzoylperoxide zelf. Een andere studie uit 2022 onderzocht de huidabsorptie van benzoylperoxide bij verschillende concentraties en vond dat hogere concentraties leiden tot meer absorptie, maar trekt geen veiligheidsconclusies voor orale inname.
De studie die wél een positieve veiligheidsconclusie trekt, betreft tandheelkundige apparaten op basis van acryl waarin benzoylperoxide is verwerkt. Daarin werd geen toxicologisch risico vastgesteld. Dit is een heel andere blootstellingsroute dan het eten van voedsel dat met benzoylperoxide is behandeld. De resultaten zijn daarom nauwelijks te vertalen naar de situatie van een voedingsadditief.
Wat opvalt, is dat er geen enkele studie beschikbaar is die specifiek de veiligheid van benzoylperoxide als bleekmiddel in meel of kaas heeft onderzocht bij orale inname. De IARC-classificatie als groep 3 (niet classificeerbaar als kankerverwekkend) bevestigt dit beeld: er is simpelweg te weinig bewijs om een uitspraak te doen. Dit is geen vrijspraak, maar een kennislacune. Gezien het feit dat benzoylperoxide in het lichaam wordt omgezet in benzoëzuur, is het ook relevant om te kijken naar de cumulatieve blootstelling aan benzoëzuur via andere bronnen. Die wisselwerking is in geen van de beschikbare studies onderzocht.
Al met al is de wetenschappelijke onderbouwing voor de veiligheid van benzoylperoxide als voedingsadditief zeer beperkt. Het gebrek aan gericht onderzoek maakt het lastig om harde conclusies te trekken. Het feit dat de EU het niet meer toelaat als voedingsadditief past bij dit beeld van onvoldoende bewezen veiligheid.
Bredere context
Regelgeving en status wereldwijd
Benzoylperoxide is in de Europese Unie niet meer toegelaten als voedingsadditief conform EU-verordening 1333/2008. Het is ook verboden in België als voedingsadditief. In de Verenigde Staten is het daarentegen nog wel toegestaan als bleekmiddel voor meel, mits het aan bepaalde voorwaarden voldoet. Dit verschil in regelgeving weerspiegelt de verschillende benaderingen: in Europa geldt het voorzorgsprincipe, terwijl in de VS de stof nog wordt toegestaan bij gebrek aan bewezen schadelijkheid.
De IARC classificeert benzoylperoxide als groep 3, wat betekent dat er onvoldoende bewijs is om het als kankerverwekkend voor de mens te bestempelen. Dit is geen veiligheidsverklaring, maar een erkenning dat het onderzoek tekortschiet. Voor kinderen, zwangeren en mensen met astma of chronische huidaandoeningen zijn er geen specifieke studies beschikbaar. Omdat benzoylperoxide in het lichaam wordt afgebroken tot benzoëzuur (E210), is het goed om te weten dat benzoëzuur een eigen ADI heeft van 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag volgens EFSA. Wie veel bewerkte producten eet die benzoëzuur of afgeleide stoffen bevatten, kan dichter bij die grens komen dan verwacht.
- In de EU niet toegelaten als voedingsadditief
- In de VS nog wel toegestaan als meelbleekmiddel
- IARC groep 3: onvoldoende bewijs voor kankerverwekkendheid
- Wordt in het lichaam omgezet in benzoëzuur (E210). Cumulatieve blootstelling verdient aandacht
- Geen specifiek onderzoek bij kinderen, zwangeren of mensen met astma
Bijwerkingen
Er zijn geen specifieke bijwerkingen bij orale inname via voedsel gedocumenteerd in de beschikbare studies. Benzoylperoxide wordt in het lichaam afgebroken tot benzoëzuur, dat bij hoge doses klachten kan veroorzaken bij gevoelige personen, met name mensen met astma. Door het ontbreken van gericht onderzoek bij voedselinname is het niet mogelijk om bijwerkingen uit te sluiten.
Financiering van het onderzoek
Van de 4 meegenomen studies is er slechts één onafhankelijk gefinancierd, namelijk de WHO/FAO-evaluatie uit 2005. Bij de overige 3 studies was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden. Het ontbreken van financieringsinformatie bij het merendeel van de studies maakt het lastig om mogelijke belangenconflicten te beoordelen.
Het totale aantal studies is zeer klein en geen enkele studie is specifiek gericht op de veiligheid van benzoylperoxide als voedingsadditief bij orale inname. De enige studie met een concrete veiligheidsconclusie betreft tandheelkundige toepassingen, wat een heel andere context is. Dit betekent dat de wetenschappelijke basis voor een veiligheidsoordeel over E928 in voeding vrijwel ontbreekt.
Beoordeling medische literatuur
Het is belangrijk om te weten dat het beschikbare onderzoek naar benzoylperoxide als voedingsadditief zeer beperkt is. De enige studie met een concrete veiligheidsconclusie gaat over tandheelkundige apparaten, niet over voedsel. Dat is een heel andere manier van blootstelling. De WHO/FAO-evaluatie uit 2005 biedt geen inhoudelijke veiligheidsconclusies in het beschikbare abstract.
Daarnaast wordt benzoylperoxide in je lichaam omgezet in benzoëzuur, maar de totale blootstelling aan benzoëzuur via verschillende bronnen (conserveermiddelen E210-E213 en andere producten) is in geen enkele studie meegenomen. Voor kwetsbare groepen zoals kinderen en mensen met astma is er helemaal geen onderzoek beschikbaar. De IARC groep 3-classificatie betekent niet "veilig", maar "we weten het niet". Al met al is er te weinig bewijs om de veiligheid van deze stof als voedingsadditief goed te beoordelen, wat het EU-verbod begrijpelijk maakt.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Food and Agriculture Organization of the United Nations, World Health Organization (2005)
Abstract beschrijft alleen scope; geen concrete veiligheidsconclusies beschikbaar
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 55% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Kuruca et al. (2026)
Benzoylperoxide in tandheelkundige apparaten: geen toxicologisch risico vastgesteld
|
Onbekend | Veilig | 3% | Onbekend |
|
Do et al. (2022)
Benzoylperoxide toont hogere huidabsorptie bij hogere concentratie; geen veiligheidsconclusie
|
Review | — | 0% | Onbekend |
|
Del Olmo et al. (2017)
Review noemt controversiële effecten en zorgen voor volksgezondheid, geen specifieke data
|
Review | — | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
