E943 - Butaan
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 79% en slechter dan 21% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Butane, Isobutaan, E943a, E943b, n-Butaan
- Komt voor in
- Spuitbussen voor slagroom, Kookspray, Voedselverpakkingen (als schuimmiddel)
- ADI
- Er is geen ADI vastgesteld door EFSA. De reden hiervoor is dat butaan als gas grotendeels verdampt vóór consumptie en de restblootstelling via voeding extreem laag is. EFSA beschouwt de stof als 'quantum satis', wat betekent dat een specifieke dagelijkse limiet niet nodig wordt geacht.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten. Butaan kan worden gebruikt door vegetariërs, veganisten en is halal en kosher.
Er zijn slechts 2 studies beschikbaar, wat de bewijskracht beperkt maakt. Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren worden niet specifiek besproken in het beschikbare onderzoek. Buiten de voedingscontext is butaan een bekend inhalatierisico (misbruik als snuifmiddel), al is dat niet relevant bij normaal gebruik als voedingsadditief.
EFSA beschouwt butaan als veilig bij de huidige toegestane gebruiksniveaus. Het gas verdampt grotendeels vóór consumptie, waardoor de daadwerkelijke blootstelling via voeding extreem laag is. Beide beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd en komen tot dezelfde conclusie.
E943, beter bekend als butaan, is een synthetisch geproduceerd gas dat wordt gewonnen uit aardgas. Het wordt in de voedingsindustrie niet als ingrediënt in je eten gestopt, maar gebruikt als drijfgas (propellant) in spuitbussen. Denk aan spuitbussen voor slagroom, kookspray en vergelijkbare producten. Het is hetzelfde gas dat je ook kent uit wegwerpaanstekers.
Butaan is een ontvlambaar, niet-reactief gas dat grotendeels verdampt voordat je het product daadwerkelijk consumeert. Dat betekent dat de hoeveelheid butaan die je via voeding binnenkrijgt, extreem klein is. Restconcentraties in het eindproduct zijn minimaal. Daarom heeft EFSA geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld. De redenering is dat de blootstelling via voeding zo laag is dat een specifieke limiet niet nodig is.
Wat betreft veiligheid: EFSA beschouwt butaan als een stof met een laag toxicologisch risico wanneer het wordt gebruikt als voedingsadditief. Er zijn geen bijwerkingen bekend bij het gebruik in levensmiddelen. Wel is het goed om te weten dat kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren niet specifiek zijn onderzocht in de beschikbare studies. Dat is geen reden tot paniek, maar het is eerlijk om te benoemen. Buiten de voedingscontext is butaan overigens wél een risicostof bij inhalatie (denk aan misbruik als snuifmiddel), maar dat staat los van het gebruik als drijfgas in voedingsproducten.
Butaan is geschikt voor alle diëten: het kan worden gebruikt door vegetariërs, veganisten en is halal en kosher. Het draagt niet bij aan natriuminname en heeft geen smaakbeïnvloedende eigenschappen.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over butaan die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd.
De meest recente studie is een uitgebreide EFSA-herbeoordeling uit 2025, waarin butaan (E 943a), isobutaan (E 943b) en propaan (E 944) opnieuw zijn geëvalueerd als voedingsadditieven. Het EFSA-panel concludeert dat butaan bij de huidige toegestane gebruiksniveaus veilig is als voedingsadditief. De stof heeft een laag toxicologisch profiel, mede doordat het als gas grotendeels verdampt en de werkelijke blootstelling via voeding zeer gering is.
De tweede studie, eveneens van EFSA maar dan uit 2018, richtte zich specifiek op de veiligheid van isobutaan als schuimmiddel in voedselverpakkingen. Ook hier was de conclusie helder: isobutaan levert geen veiligheidsrisico op voor consumenten wanneer het wordt gebruikt in verpakkingsmateriaal dat in contact komt met voedsel.
Beide studies zijn uitgevoerd door onafhankelijke EFSA-panels, wat de betrouwbaarheid van de conclusies versterkt. Er is geen industriefinanciering gevonden bij deze onderzoeken. De bevindingen zijn consistent: er zijn geen aanwijzingen voor gezondheidsrisico's bij de huidige blootstellingsniveaus. Wel is de totale hoeveelheid beschikbaar onderzoek beperkt. Dat is op zich logisch, aangezien de blootstelling via voeding zo laag is dat uitgebreid toxicologisch onderzoek minder prioriteit heeft.
Het is verder vermeldenswaard dat er geen IARC-classificatie bestaat voor butaan als kankerverwekkende stof, wat past bij het lage toxicologische profiel. Omdat butaan vrijwel volledig verdampt vóór consumptie, is ophoping in het lichaam via meerdere producten geen reëel risico.
Bredere context
Butaan (E943) is binnen de EU goedgekeurd als voedingsadditief en wordt gebruikt als drijfgas en verpakkingsgas. EFSA heeft de stof in 2025 opnieuw beoordeeld en bevestigd dat het veilig is bij de huidige gebruiksniveaus. Er is geen ADI vastgesteld, omdat de blootstelling via voeding extreem laag is. De stof wordt beschouwd als 'quantum satis', wat betekent dat er geen specifieke maximumdosering is vastgelegd.
Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen of zwangeren, maar deze groepen zijn ook niet apart onderzocht. Butaan is niet verboden in andere landen voor gebruik als voedingsadditief. Het is goed om te weten dat butaan buiten de voedingscontext wel risico's kent bij inhalatie, maar dit staat volledig los van het gebruik als drijfgas in spuitbussen voor voedingsmiddelen.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij het gebruik van butaan in levensmiddelen. Omdat het gas grotendeels verdampt vóór consumptie, is de daadwerkelijke blootstelling via voeding extreem laag.
Financiering van het onderzoek
Beide beschikbare studies over butaan als voedingsadditief zijn onafhankelijk gefinancierd. Ze zijn uitgevoerd door wetenschappelijke panels van EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid. Er is geen enkele studie gevonden die door de voedingsindustrie is gefinancierd.
Dit is een positief punt voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Wanneer alle beschikbare onderzoeken onafhankelijk zijn uitgevoerd, is er minder reden om te twijfelen aan mogelijke belangenverstrengeling. Wel moet worden opgemerkt dat het totale aantal studies beperkt is tot 2, wat de bewijskracht inherent beperkt maakt.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar butaan als voedingsadditief is beperkt tot 2 studies, beide uitgevoerd door EFSA. De conclusies zijn consistent positief: butaan is veilig bij de huidige gebruiksniveaus. Dat is geruststellend, maar het is goed om te weten dat het totale bewijs niet heel uitgebreid is. De reden daarvoor is logisch: omdat butaan grotendeels verdampt voordat je het product eet, is de blootstelling zo laag dat uitgebreid onderzoek minder prioriteit heeft gekregen.
Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren zijn niet apart onderzocht. Dat is geen alarmsignaal, maar het betekent wel dat er geen specifieke gegevens over deze groepen beschikbaar zijn. Buiten de voedingscontext is butaan een bekende risicostof bij inhalatie, maar dat is een heel ander scenario dan het gebruik als drijfgas in een spuitbus slagroom.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2025)
EFSA: butaan als voedseladditief veilig bij huidige toegestane niveaus
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 93% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA Panel on Food Contact Materials et al. (2018)
Isobutaan als verpakkingsschuim levert geen veiligheidsrisico bij consumenten
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 80% |
Onafhankelijk
EFSA/WHO-evaluatie, uitgevoerd door een onafhankelijk regulatoir panel
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
