E943b - Isobutaan
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 84% en slechter dan 16% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Isobutane, 2-methylpropaan, Methylpropaan, i-butaan
- Komt voor in
- Slagroomspuitbussen, Spuitolie, Spuitbussen voor voedingsmiddelen, Voedselaerosolen
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Isobutaan is synthetisch en bevat geen dierlijke bestanddelen. Het is geschikt voor vegetarische en veganistische diëten. Over halal- en kosherstatus is geen specifieke informatie beschikbaar, maar gezien de petrochemische oorsprong is er geen reden om aan te nemen dat het niet geschikt zou zijn.
Er zijn slechts 2 studies beschikbaar en geen humaan onderzoek. EFSA noemt expliciet onzekerheid over mogelijke onzuiverheden zoals 1,3-butadieen, een bekende genotoxische stof, die kan voorkomen in isobutaan van petrochemische oorsprong. Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren worden niet specifiek besproken in het beschikbare onderzoek.
EFSA beschouwt isobutaan als veilig bij het huidige gebruik als voedseladditief. De blootstelling via voeding is zeer laag omdat het gas grotendeels verdampt bij gebruik. Beide beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd door EFSA.
Isobutaan (E943b) is een synthetisch gas dat wordt gebruikt als drijfgas in spuitbussen voor voedingsmiddelen. Denk aan slagroomspuitbussen, spuitolie en soortgelijke producten. Het is een variant van butaan en vervangt de inmiddels verboden CFK-gassen die schadelijk waren voor de ozonlaag. Het gas is van petrochemische oorsprong, wat betekent dat het wordt gewonnen uit aardolie of aardgas.
In de praktijk kom je isobutaan niet bewust tegen in je eten. Het gas zorgt ervoor dat de inhoud van een spuitbus onder druk staat en er goed uitkomt, maar verdampt grotendeels zodra het product de bus verlaat. Je eet er dus maar heel weinig van. Toch is het goed om te weten dat het in bepaalde bewerkte producten zit, vooral als je liever zo min mogelijk synthetische toevoegingen in je voeding hebt.
EFSA heeft isobutaan beoordeeld en concludeert dat het veilig is bij het huidige gebruik. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, wat gebruikelijk is bij stoffen waarvan de blootstelling zo laag is dat een specifieke limiet niet nodig wordt geacht. Wel plaatst EFSA een kanttekening bij mogelijke onzuiverheden in het product, zoals 1,3-butadieen, een stof die als genotoxisch bekendstaat. Over specifieke risico's voor kinderen, zwangeren of andere kwetsbare groepen is in de beschikbare studies niets onderzocht, wat een blinde vlek is in het huidige bewijs.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over isobutaan die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd.
De meest recente studie is de EFSA-herbeoordeling uit 2025, waarin butaan, isobutaan en propaan opnieuw zijn geëvalueerd als voedseladditieven. EFSA concludeert dat isobutaan veilig is bij het huidige gebruik. Tegelijkertijd wijst het panel op een kleine onzekerheid rondom onzuiverheden die kunnen voorkomen in isobutaan van petrochemische oorsprong. Met name 1,3-butadieen wordt genoemd als een stof die aandacht verdient, omdat deze genotoxische eigenschappen heeft. EFSA benadrukt dat producenten moeten zorgen dat het product voldoende zuiver is.
De tweede studie, eveneens van EFSA (2018), richtte zich op het gebruik van isobutaan in voedselverpakkingsmateriaal, specifiek als schuimmiddel. De conclusie was dat dit gebruik geen veiligheidszorgen oplevert voor consumenten. Deze studie is complementair aan de herbeoordeling van 2025 en bevestigt het beeld van lage toxicologische bezorgdheid.
Wat opvalt is dat er geen humane studies of epidemiologische gegevens beschikbaar zijn. Alle conclusies zijn gebaseerd op toxicologische evaluaties en indirecte schattingen van de blootstelling. Dat is niet ongebruikelijk voor een stof met zo'n lage blootstelling, maar het betekent wel dat de conclusies minder robuust zijn dan bij additieven die uitgebreid in mensen zijn onderzocht. Er zijn geen tegenstrijdigheden tussen de twee studies: beide wijzen in dezelfde richting.
Bredere context
Isobutaan is goedgekeurd als voedseladditief in de Europese Unie en wordt internationaal als veilig beschouwd bij het huidige gebruik. Er is geen IARC-classificatie voor isobutaan, wat betekent dat het niet is beoordeeld op kankerverwekkendheid door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek. Dit is consistent met de lage toxicologische bezorgdheid, maar het ontbreken van zo'n classificatie betekent niet dat er uitgebreid onderzoek naar is gedaan.
Een belangrijk aandachtspunt is de zuiverheid van het product. EFSA noemt expliciet dat isobutaan van petrochemische oorsprong onzuiverheden kan bevatten, waaronder 1,3-butadieen. Deze stof is wél door IARC geclassificeerd als kankerverwekkend voor de mens (groep 1). De hoeveelheden in voedingsadditieven zijn naar verwachting zeer klein, maar het is een punt dat aandacht verdient, vooral omdat kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangere vrouwen niet specifiek zijn onderzocht in de beschikbare studies.
- Goedgekeurd in de EU als E943b
- Geen ADI vastgesteld vanwege de zeer lage blootstelling
- Wordt voornamelijk gebruikt in spuitbussen voor slagroom en spuitolie
- Het gas verdampt grotendeels bij gebruik, waardoor de daadwerkelijke inname minimaal is
- Let op: geen specifiek onderzoek bij kinderen of zwangeren beschikbaar
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de zeer lage blootstelling via voedingsmiddelen. EFSA wijst wel op een theoretisch risico door mogelijke onzuiverheden (zoals 1,3-butadieen) in isobutaan van petrochemische oorsprong, maar bij normaal gebruik van voedingsproducten is de blootstelling aan deze onzuiverheden naar verwachting verwaarloosbaar.
Financiering van het onderzoek
Beide beschikbare studies over isobutaan zijn uitgevoerd door EFSA, de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Dit is een onafhankelijk EU-agentschap dat geen financiering ontvangt van de voedingsindustrie voor haar wetenschappelijke beoordelingen. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden in onze analyse.
Dit is een positief punt voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts 2), wat betekent dat er weinig onafhankelijke verificatie is vanuit andere onderzoeksgroepen. De conclusies zijn dus weliswaar onafhankelijk, maar rusten op een smalle basis.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsconclusies over isobutaan zijn gebaseerd op slechts 2 studies, beide uitgevoerd door EFSA. Er zijn geen humane studies of epidemiologisch onderzoek beschikbaar. Dat betekent dat we niet precies weten hoe het menselijk lichaam reageert op langdurige blootstelling, al is die blootstelling in de praktijk zeer laag omdat het gas verdampt.
Een punt om in gedachten te houden is de onzekerheid rondom onzuiverheden. EFSA noemt specifiek 1,3-butadieen als mogelijke verontreiniging in isobutaan van petrochemische oorsprong. Deze stof is een erkend kankerverwekkend middel. Hoewel de hoeveelheden in voedingsproducten naar verwachting minimaal zijn, is dit risico niet volledig weggenomen. Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangere vrouwen zijn niet apart onderzocht. Als je liever op safe speelt, kun je kiezen voor producten zonder drijfgas, zoals handmatig opgeklopte slagroom.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2025)
EFSA: isobutaan veilig als voedseladditief, kleine onzekerheid over onzuiverheden
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 93% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA et al. (2018)
Isobutaan als verpakkingsschuim veroorzaakt geen veiligheidszorgen bij consumenten
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 80% |
Onafhankelijk
EFSA-evaluatie (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid), een onafhankelijk EU-agentschap
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
