E953 - Isomalt
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 60% en slechter dan 40% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Isomalt, Isomaltitol, Palatinit, E953, hydrogenated isomaltulose
- Komt voor in
- Suikervrije snoepjes, Kauwgom, Suikervrije chocolade, Keelpastilles, Diabetische producten, Suikervrije koekjes, Suikervrije ijsjes, Fondant en taartdecoratie
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor isomalt. JECFA heeft de ADI op 'not specified' gezet, wat betekent dat er op basis van het beschikbare onderzoek geen veiligheidslimiet nodig werd geacht. In de praktijk geldt wel dat maag-darmklachten kunnen optreden bij inname boven 20-25 gram per dag bij volwassenen. Bij kinderen ligt deze drempel lager. Het is dus verstandig om je dagelijkse inname onder de 20 gram te houden, vooral als je gevoelig bent.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Isomalt is geschikt voor vegetariërs en veganisten. Het wordt gemaakt uit bietsuiker en bevat geen dierlijke bestanddelen. Over het algemeen wordt isomalt als halal en kosher beschouwd, maar dit kan afhangen van het specifieke productieproces en de certificering.
Bij inname boven 20-25 gram per dag kunnen maag-darmklachten optreden zoals een opgeblazen gevoel, darmgeluiden, winderigheid en waterige ontlasting. Kinderen zijn hier extra gevoelig voor en kunnen al bij lagere hoeveelheden klachten krijgen. Producten met meer dan 10% polyolen moeten in de EU een waarschuwing over het laxerend effect dragen. Bij 10 van de 14 meegenomen studies was de financieringsbron onbekend, wat de onafhankelijkheid van het beschikbare bewijs lastig te beoordelen maakt.
Er zijn geen aanwijzingen voor kankerverwekkendheid of systemische toxiciteit. JECFA heeft geen ADI-limiet vastgesteld omdat dat op basis van de beschikbare data niet nodig werd geacht. Isomalt heeft een zeer lage glycemische index en kan daardoor geschikt zijn voor mensen met diabetes. Dierstudies laten geen teratogene of embryotoxische effecten zien.
Isomalt (E953) is een suikeralcohol, ook wel polyol genoemd, die wordt gemaakt uit gewone bietsuiker (sacharose). Het is dus halfnatuurlijk: de grondstof komt uit de natuur, maar het eindproduct wordt via een chemisch-enzymatisch proces verkregen. Isomalt komt niet van nature voor in voedingsmiddelen. Het is ongeveer half zo zoet als gewone suiker en levert ook zo'n 50% minder calorieën. Je lichaam neemt maar de helft van de stof op, de rest wordt onverteerd uitgescheiden.
Je vindt isomalt vooral in suikervrije producten: snoepjes, kauwgom, chocolade, keelpastilles, diabetische producten en diverse "light" of "suikervrij" gelabelde voedingsmiddelen. Het wordt niet alleen als zoetstof gebruikt, maar ook als vulstof, glansmiddel en antiklontermiddel. Veel van deze producten vallen in de categorie ultrabewerkt voedsel.
Het belangrijkste aandachtspunt bij isomalt is het effect op je spijsvertering. Bij inname boven de 20-25 gram per dag kunnen milde maag-darmklachten optreden: een opgeblazen gevoel, winderigheid, darmgeluiden en een laxerend effect. Kinderen zijn hier extra gevoelig voor. Al bij 25 gram isomalt kunnen bij kinderen buikpijn en waterige ontlasting optreden. Producten die meer dan 10% polyolen bevatten, moeten in de EU verplicht de waarschuwing "overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben" op het etiket vermelden.
JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO) heeft voor isomalt geen ADI-limiet vastgesteld. Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar het betekent juist dat er op basis van het beschikbare onderzoek geen reden was om een bovengrens te stellen. Er zijn geen aanwijzingen voor kankerverwekkendheid of andere ernstige gezondheidsrisico's. Wel is het verstandig om je inname te beperken als je gevoelig bent voor maag-darmklachten, en om bij kinderen extra op te letten met suikervrije snoepjes en kauwgom.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 16 relevante studies over isomalt als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 14 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is 1 mogelijk industrie-gefinancierd, zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 10 studies was de financieringsbron onbekend.
De beschikbare studies laten een consistent beeld zien: isomalt is veilig bij normale inname, zonder aanwijzingen voor kankerverwekkendheid of systemische toxiciteit. Een langdurige dierstudie bij ratten en muizen vond geen kankerverwekkend effect, zelfs niet bij hoge doses. Wel werden bij die hoge doses milde anatomische veranderingen in de darmen waargenomen, wat past bij het bekende osmotische effect van polyolen. Twee dierstudies bij ratten en konijnen onderzochten of isomalt schadelijk is voor de ontwikkeling van embryo's. Dat bleek niet het geval: er werden geen teratogene effecten gevonden, al was er bij zeer hoge doses enige maternale toxiciteit bij ratten.
De meeste humane studies richten zich op de maag-darmtolerantie. Een gerandomiseerd onderzoek met melkchocolade liet zien dat isomalt milde maag-darmeffecten veroorzaakt, maar dat de acceptabiliteit van het product niet werd aangetast. Een dosisrespons-studie toonde aan dat klachten dosisafhankelijk zijn en vooral optreden bij 30-40 gram isomalt. Bij 20 gram op een lege maag werd isomalt goed verdragen door gezonde vrijwilligers. Een studie die zowel kinderen als volwassenen onderzocht na inname van 25 gram isomalt, vond duidelijke laxatieve effecten en maag-darmklachten, vooral bij kinderen. Dit bevestigt dat kinderen gevoeliger zijn voor de effecten van polyolen.
Een klinische trial bij diabetici liet zien dat isomalt de glycemische respons met 36% verlaagt ten opzichte van gewone suiker. Dit sluit aan bij de zeer lage glycemische index van isomalt, wat het potentieel interessant maakt voor mensen die hun bloedsuikerspiegel willen beheersen. Een review over suikeralcoholen als mogelijke antidiabetica bevestigt dit potentieel, maar wijst er ook op dat er nog onvoldoende onderzoek is naar langetermijneffecten en bijwerkingen bij therapeutisch gebruik.
Een belangrijk punt bij de interpretatie van dit onderzoek is de financiering. Bij 10 van de 14 studies was de financieringsbron onbekend, wat het lastig maakt om mogelijke belangenverstrengeling uit te sluiten. Eén review met mogelijk industrie-financiering had een zeer lage bewijskracht en draagt nauwelijks bij aan het totaalbeeld. De drie onafhankelijk gefinancierde studies, waaronder twee EFSA-evaluaties, bevestigen het veiligheidsprofiel van isomalt. EFSA heeft in 2024 een evaluatie gepubliceerd over isomaltulosesiroop en concludeerde dat deze even veilig is als gewone suiker.
Bredere context
Regelgeving en waarschuwingen
Isomalt is in de EU goedgekeurd als zoetstof (E953) en mag worden gebruikt op basis van quantum satis, wat betekent dat er geen maximale hoeveelheid per product is vastgesteld. Wel geldt de verplichting dat producten met meer dan 10% toegevoegde polyolen de waarschuwing "overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben" op het etiket moeten vermelden. JECFA heeft de ADI op "not specified" gezet, wat inhoudt dat er geen veiligheidslimiet nodig werd geacht. Isomalt heeft geen IARC-classificatie, omdat er geen bewijs is voor kankerverwekkendheid.
- Kinderen: Uit onderzoek blijkt dat kinderen gevoeliger zijn voor de maag-darmeffecten van isomalt. Al bij 25 gram kunnen buikpijn, darmgeluiden en waterige ontlasting optreden. Beperk de inname van isomaltbevattende snoepjes en suikervrije producten bij kinderen.
- Mensen met IBS: Mensen met prikkelbare darmsyndroom (IBS) zijn extra gevoelig voor de osmotische effecten van polyolen en doen er goed aan isomalt te vermijden of zeer beperkt te gebruiken.
- Cumulatieve inname: Doordat isomalt in veel verschillende suikervrije producten tegelijk wordt gebruikt, kan de dagelijkse inname bij frequente consumptie van deze producten oplopen tot boven de 20-25 gram waarbij maag-darmklachten optreden. Let hier vooral op als je regelmatig suikervrije snoepjes, kauwgom en chocolade eet.
Bijwerkingen
Bij inname boven 20-25 gram per dag kunnen maag-darmklachten optreden: een opgeblazen gevoel, winderigheid, darmgeluiden en een laxerend effect (waterige ontlasting). Kinderen zijn hier gevoeliger voor en kunnen al bij lagere hoeveelheden klachten krijgen. Bij 20 gram op een lege maag werd isomalt in onderzoek nog goed verdragen door gezonde volwassenen.
Financiering van het onderzoek
Van de 14 meegenomen studies is er 1 mogelijk door de industrie gefinancierd, 3 zijn onafhankelijk gefinancierd (waaronder twee EFSA-evaluaties) en bij 10 studies was de financieringsbron onbekend. Het hoge percentage studies met onbekende financiering maakt het lastig om de onafhankelijkheid van het totale bewijsmateriaal goed te beoordelen. De mogelijk industrie-gefinancierde review had een zeer lage bewijskracht en draagt nauwelijks bij aan de conclusies.
De onafhankelijke studies, met name de EFSA-evaluaties, bevestigen het veiligheidsprofiel dat ook uit de overige studies naar voren komt. Dat is geruststellend, maar het blijft een aandachtspunt dat het merendeel van het onderzoek niet transparant is over de financiering. Bij een stof die vooral wordt gebruikt door de voedingsindustrie in commerciële producten, zou meer openheid over financiering wenselijk zijn.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar isomalt laat een vrij eenduidig beeld zien: bij normale consumptie is het veilig en er zijn geen aanwijzingen voor kankerverwekkendheid of andere ernstige gezondheidsrisico's. Het belangrijkste aandachtspunt zijn de maag-darmklachten die bij hogere inname optreden. Eén studie is als 'schadelijk' gelabeld, maar de gevonden effecten betreffen milde, omkeerbare laxatie, geen systemische toxiciteit. Dat is een belangrijk verschil.
Een kanttekening is dat bij 10 van de 14 studies de financieringsbron onbekend is. Dat maakt het lastig om mogelijke belangenverstrengeling volledig uit te sluiten, al bevestigen de onafhankelijke EFSA-evaluaties het veiligheidsprofiel. Een review die waarschuwt voor onvoldoende onderzoek naar toxiciteit en bijwerkingen van polyolen in het algemeen, is meer een oproep tot verder onderzoek dan een concreet veiligheidssignaal voor isomalt. Het beschikbare bewijs is redelijk, maar meer transparant gefinancierd onderzoek zou welkom zijn.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Msomi et al. (2021)
Polyolen nuttig bij diabetes, maar bijwerkingen en toxiciteit nog onvoldoende onderzocht
|
Review | Gemengd | 52% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of KwaZulu-Natal (South Africa)
|
|
Lee et al. (2002)
25g isomalt veroorzaakt laxatief effect en maag-darmklachten bij kinderen en volwassenen
|
RCT | Schadelijk | 48% | Onbekend |
|
Zumbé, A., Brinkworth, R. A. (1992)
Milde GI-effecten bij isomalt, maar acceptabiliteit niet aangetast
|
RCT | Overwegend veilig | 40% | Onbekend |
|
Koutsou et al. (1996)
Isomalt veroorzaakt milde GI-klachten bij 30-40g, dosisafhankelijk
|
RCT | Overwegend veilig | 38% | Onbekend |
|
EFSA Panel on Nutrition et al. (2024)
EFSA concludeert: isomaltulosesiroop even veilig als suiker
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 36% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Beaugerie et al. (1991)
Goede tolerantie voor isomalt (20g) bij gezonde vrijwilligers aangetoond
|
RCT | Veilig | 33% | Onbekend |
|
Smits-Van Prooije et al. (1990)
Geen kankerverwekkend effect; milde anatomische veranderingen bij hoge dosis
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 24% | Onbekend |
|
Waalkens-Berendsen et al. (1990)
Geen embryotoxiciteit of teratogeniciteit bij ratten en konijnen
|
Dierstudie | Veilig | 22% | Onbekend |
|
Gee et al. (1991)
Isomalt verlaagt glycemische respons bij diabetici significant met 36%
|
Klinische trial | Overwegend veilig | 22% | Onbekend |
|
Waalkens-Berendsen et al. (1989)
Geen teratogene effecten; milde maternale toxiciteit bij hoge dosis
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 19% | Onbekend |
|
EFSA Panel on Food Contact Materials et al. (2021)
Enzympreparaat veilig bevonden; laag allergierisico kan niet worden uitgesloten
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 10% | Onbekend |
|
Livesey, G. (2003)
Isomalt heeft zeer lage GI en meerdere gezondheidsvoordelen bij normale consumptie
|
Review | Overwegend veilig | 4% |
Mogelijk industrie
Auteur werkzaam bij Independent Nutrition Logic Limited (United Kingdom)
|
|
Rice et al. (2020)
Tekst bevat geen resultaten of conclusies over veiligheid van isomalt.
|
Review | — | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University College Cork (Ireland)
|
|
2000
Review beschrijft suikeralcoholen algemeen, geen specifieke veiligheidsbevindingen
|
Review | — | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.