E959 - Neohesperidine DC
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 75% en slechter dan 25% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Neohesperidine DC, NHDC, Neohesperidin dihydrochalcone, Neohesperidine dihydrochalcone, E959
- Komt voor in
- Kauwgom, Frisdranken, Zuivelproducten, Desserts, Snoepgoed, Tandpasta, Voedingssupplementen, Farmaceutische preparaten
- ADI
- De ADI is 5 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 350 mg per dag. Gezien de extreme zoetkracht van neohesperidine DC (1000-1800 keer zoeter dan suiker) worden er maar zeer kleine hoeveelheden in producten gebruikt, waardoor je in de praktijk ver onder deze grens blijft.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Neohesperidine DC wordt gewonnen uit citrusvruchten en chemisch bewerkt. Het bevat geen dierlijke bestanddelen en is daarmee geschikt voor vegetarische en veganistische diëten. Over het algemeen wordt het als halal en kosher beschouwd, maar controleer bij twijfel de certificering op het product.
Er zijn geen humane klinische studies beschikbaar; alle directe veiligheidsdata komen uit dierstudies en computationeel onderzoek. Eén computationele studie signaleert een theoretisch risico op hartritmeverstoring (hERG-blokkade), al is dit niet bevestigd in dier- of mensenstudies. Er is onduidelijkheid over de exacte ADI: de EFSA-herbeoordeling uit 2022 noemt een afgeleide ADI van 20 mg/kg, terwijl de officieel gehanteerde EFSA-ADI 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag bedraagt.
Meerdere EFSA-evaluaties concluderen dat neohesperidine DC veilig is bij normale consumptieniveaus. De blootstelling via voeding blijft ruim onder de veilige grenswaarde. Van de 11 meegenomen studies zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd, wat de betrouwbaarheid van het beschikbare bewijs versterkt. De stof wordt in lage concentraties toegepast en komt in relatief weinig productcategorieën voor.
Neohesperidine DC (E959) is een intense zoetstof die wordt gewonnen uit de schil van onrijpe bittere sinaasappels (Citrus aurantium). Het is dus geen volledig synthetisch additief, maar wel een halfnatuurlijk product: de grondstof komt uit de natuur, maar wordt vervolgens chemisch bewerkt tot de uiteindelijke zoetstof. Het resultaat is een wit, geurloos poeder dat maar liefst 1000 tot 1800 keer zoeter is dan gewone suiker. Daardoor zijn er maar heel kleine hoeveelheden nodig en levert het in producten vrijwel geen calorieën op.
Je komt neohesperidine DC vooral tegen in kauwgom, zuivelproducten, frisdranken, desserts, snoepgoed en tandpasta. Het wordt ook gebruikt als smaakversterker, bijvoorbeeld om bittere smaken te maskeren in farmaceutische producten en voedingssupplementen. Omdat het in relatief weinig productcategorieën wordt toegepast en in zeer lage concentraties, blijft je dagelijkse blootstelling doorgaans beperkt.
De EFSA heeft een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) vastgesteld van 5 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 350 mg per dag. Gezien de extreem kleine hoeveelheden die in producten worden gebruikt, is het in de praktijk lastig om in de buurt van die grens te komen. Toch is het goed om te weten dat er geen humane klinische studies bestaan over de veiligheid van neohesperidine DC. Alle directe veiligheidsdata komen uit dierstudies en computationeel onderzoek. Voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen en kinderen is er alleen indirect bewijs uit dierproeven, geen specifiek menselijk onderzoek.
Hoewel neohesperidine DC als halfnatuurlijk product een iets sympathiekere oorsprong heeft dan volledig synthetische zoetstoffen, blijft het een intensieve zoetstof die de voorkeur voor zoete smaken in stand kan houden. Als je bewust met suiker en zoetstofgebruik omgaat, is het goed om je af te vragen of je die intense zoetheid eigenlijk nodig hebt.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 12 relevante studies over neohesperidine dc als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 11 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd en bij 3 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste bron van vertrouwen in de veiligheid van E959 komt van meerdere EFSA-evaluaties. De meest uitgebreide herbeoordeling uit 2022 concludeerde dat neohesperidine DC geen veiligheidsrisico vormt bij de huidige consumptieniveaus. De geschatte blootstelling via voeding bleef ruim onder de vastgestelde ADI. Twee aanvullende EFSA-beoordelingen uit 2025, gericht op het gebruik als diervoederadditief, bevestigden dat de stof veilig is voor zowel doeldieren als consumenten en het milieu. Een vierde EFSA-evaluatie uit 2024 beoordeelde een metaboliet van neohesperidine DC (hesperetin dihydrochalcone) als veilig voor gebruik als smaakstof, waarbij thyroïde-effecten bij hoge doseringen niet als schadelijk werden beoordeeld.
De dierstudies in de dataset laten een overwegend geruststellend beeld zien. Een subchronische toxiciteitsstudie bij ratten (13 weken) toonde geen toxiciteit bij lage en middelhoge doseringen. Alleen bij hoge doses werden adaptieve effecten waargenomen, maar geen ernstige schade. Een teratogeniciteitsstudie bij ratten vond geen embryotoxische of aangeboren afwijkingen bij doseringen tot 3,3 gram per kilogram per dag, een enorm hoge dosis vergeleken met wat mensen via voeding binnenkrijgen. Daarnaast zijn er enkele dierstudies die potentieel gunstige effecten van NHDC onderzochten, zoals verbetering van vetmetabolisme en anti-inflammatoire werking, maar deze bevindingen zijn voorlopig en niet vertaalbaar naar menselijke gezondheidsadviezen.
Er is één opvallend signaal uit een computationele studie die voorspelde dat neohesperidine DC mogelijk het hERG-kanaal kan blokkeren, wat theoretisch tot hartritmestoornissen zou kunnen leiden. Dit is een puur computationeel resultaat dat niet is bevestigd in dierproeven of mensenstudies. Geen enkele dierstudie rapporteerde cardiotoxiciteit. Het is dus een theoretisch risico dat aandacht verdient bij toekomstige onderzoeken, maar op dit moment geen reden tot alarm is.
Een punt dat transparantie verdient: de EFSA-herbeoordeling uit 2022 leidde een ADI af van 20 mg/kg lichaamsgewicht per dag, terwijl de officieel gehanteerde EFSA-ADI 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag bedraagt. Deze discrepantie is niet volledig verklaard in de beschikbare documentatie. Wij hanteren de conservatievere waarde van 5 mg/kg als referentie, wat een voorzichtigere benadering is. Belangrijk om te weten is dat alle directe veiligheidsdata uit dierstudies en computationeel werk komen. Er bestaan geen gerandomiseerde klinische studies of cohortstudies bij mensen over de veiligheid van neohesperidine DC.
Bredere context
Neohesperidine DC (E959) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en wordt door de EFSA als veilig beschouwd bij de huidige blootstellingsniveaus. Er is geen IARC-classificatie voor deze stof, wat betekent dat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkendheid. De stof is niet specifiek verboden in andere landen, al verschilt de regelgeving per regio.
Voor kwetsbare groepen is het beeld beperkt. Zwangere vrouwen en kinderen zijn alleen indirect onderzocht via een teratogeniciteitsstudie bij ratten. Er is geen specifiek menselijk onderzoek voor deze groepen beschikbaar. Hoewel de EFSA geen aparte waarschuwing heeft afgegeven, is het voor zwangere vrouwen en jonge kinderen verstandig om terughoudend te zijn met intensieve zoetstoffen in het algemeen. Als intense zoetstof (circa 1500 keer zoeter dan suiker) kan neohesperidine DC de voorkeur voor zoete smaken in stand houden, wat vooral bij kinderen een aandachtspunt is. De stof bevat geen natrium en draagt niet bij aan de dagelijkse zoutinname.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bij mensen vastgesteld in de beschikbare studies, aangezien er geen humane klinische studies bestaan. Bij ratten werden bij zeer hoge doseringen adaptieve effecten waargenomen in een subchronische studie, maar geen ernstige toxiciteit. Eén computationele studie voorspelt een theoretisch risico op hartritmeverstoring (hERG-blokkade), maar dit is niet bevestigd in dier- of mensenstudies.
Financiering van het onderzoek
Van de 11 meegenomen studies zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd, waaronder vier EFSA-evaluaties en studies gefinancierd door universiteiten en overheidsinstanties zoals het Amerikaanse NIH. Bij 3 studies was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de voedingsindustrie zijn gefinancierd.
Dit is een relatief gunstig beeld wat betreft onafhankelijkheid. De afwezigheid van industriegefinancierd onderzoek betekent dat er minder risico is op belangenverstrengeling. De drie studies met onbekende financiering vormen een klein vraagteken, maar het totaalbeeld geeft redelijk vertrouwen in de onpartijdigheid van de beschikbare data. Wel is het belangrijk om te benadrukken dat de totale hoeveelheid onderzoek beperkt is en dat er geen humane klinische studies bestaan.
Beoordeling medische literatuur
Er zijn een paar nuances die je moet kennen bij het onderzoek naar neohesperidine DC. Ten eerste: er bestaan geen humane klinische studies. Alle directe veiligheidsdata komen uit dierstudies en computationeel werk. Dat betekent niet dat de stof onveilig is, maar wel dat het bewijs minder sterk is dan bij additieven die ook bij mensen zijn getest.
Ten tweede is er een onduidelijkheid rond de ADI. De EFSA-herbeoordeling uit 2022 leidde een waarde af van 20 mg/kg lichaamsgewicht per dag, terwijl de officieel gehanteerde ADI 5 mg/kg bedraagt. Wij hanteren de conservatievere waarde. Tot slot signaleerde één computationele studie een theoretisch risico op hartritmeverstoring, maar dit is in geen enkele dierstudie bevestigd. Het is een punt om in de gaten te houden, maar op dit moment geen reden tot bezorgdheid bij normaal gebruik.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2022)
EFSA: geen veiligheidsrisico bij normale consumptie van E959
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 87% |
Onafhankelijk
EFSA-evaluatie (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid), een onafhankelijk EU-agentschap
|
|
Xiao et al. (2022)
Dierstudie: NHDC verbetert vetmetabolisme en darmflora bij ratten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 46% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Hunan University (China)
|
|
Choi et al. (2021)
NHDC toont anti-inflammatoire en anti-obesitas effecten, maar in vitro lichte vettoename
|
Dierstudie | Gemengd | 45% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Kyung Hee University (South Korea)
|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2025)
EFSA concludeert: additief veilig voor consumenten en milieu
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 37% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Voiculescu, D. I. (2021)
Computationele studie voorspelt hERG-blokkade risico voor Neohesperidine DC
|
In vitro | Schadelijk | 28% | Onbekend |
|
Waalkens-Berendsen et al. (2004)
Geen embryotoxische of teratogene effecten bij ratten tot 3,3 g/kg/dag
|
Dierstudie | Veilig | 24% | Onbekend |
|
Lina et al. (1990)
Geen toxiciteit bij lage/middeldosis; hoge dosis toont adaptieve effecten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 21% | Onbekend |
|
Castle et al. (2024)
Veilig als smaakstof; thyroïde-effecten bij hoge dosis niet als schadelijk beoordeeld
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 18% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2025)
EFSA concludeert: NHDC veilig voor consumenten en doeldieren
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 9% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Kwon et al. (2022)
Dierstudie toont anti-obesitas effecten; geen veiligheidsdata voor mensen
|
Dierstudie | — | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Ewha Womans University (South Korea)
|
|
Djorgbenoo et al. (2025)
Dierstudie toont potentieel gunstig effect, geen veiligheidsdata voor mensen
|
Dierstudie | — | 0% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, NIDDK NIH HHS
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
