E960 - Stevia

Geen bezwaar NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Veiligheidsscore
70.3/100
Geen bezwaar
Vergelijking
Beter dan 61%
van alle E-nummers
Herkomst
NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Ook bekend als
Steviolglycosiden, Stevioside, Rebaudioside A, Rebaudioside M, Reb A, Reb M, Stevia rebaudiana, E960a, E960c
Komt voor in
Lightfrisdranken, Yoghurt, Kwark, Snoep, Koekjes, Kauwgom, Tafelzoetstoffen, IJsthee, Proteïnerepen, Jam (light), Zuiveldrankjes
ADI
De ADI is 4 mg/kg lichaamsgewicht per dag, uitgedrukt als steviolequivalenten. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 280 mg steviolequivalenten per dag. Volwassenen blijven bij normaal gebruik doorgaans ruim onder deze limiet. EFSA heeft vastgesteld dat peuters en jonge kinderen bij hoge consumptie van stevia-gezoete producten deze limiet kunnen overschrijden, wat een reden is om bij jonge kinderen voorzichtig te zijn met stevia-bevattende producten.
EU-status
Goedgekeurd
Dieetinfo
Stevia is geschikt voor vegetariërs en veganisten. Het is van plantaardige oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen. Over het algemeen wordt stevia als halal en kosher beschouwd, maar dit kan afhangen van het specifieke productieproces en de certificering van de fabrikant.
Aandachtspunten

EFSA concludeert dat peuters en jonge kinderen bij hoge consumptie de veilige dagelijkse limiet (ADI) kunnen overschrijden. Een in-vitro studie toont mogelijke hormoonverstorende effecten van het afbraakproduct steviol. Eén review noemt genotoxiciteit als gerapporteerd nadelig effect, hoewel een ander systematisch review dit tegenspreekt. Drie van de studies die stevia veilig noemen zijn industrie-gefinancierd, wat extra scepticisme verdient.

Positieve bevindingen

EFSA, JECFA en de FDA beschouwen stevia als veilig bij gebruik binnen de vastgestelde limieten. Het merendeel van het onderzoek (17 van 25 studies) is onafhankelijk gefinancierd. Stevia is calorievrij en heeft een natuurlijke oorsprong. Een RCT toonde geen effect op darmmicrobioom of cardiometabole maten.

Stevia (E960) is een zoetstof die wordt gewonnen uit de bladeren van de steviaplant (Stevia rebaudiana), een plant die van oorsprong uit Zuid-Amerika komt. De zoete smaak komt van steviolglycosiden, stoffen die 200 tot 300 keer zoeter zijn dan gewone suiker, maar geen calorieën bevatten. Stevia heeft daarmee een natuurlijke oorsprong, al worden de steviolglycosiden in de praktijk wel geëxtraheerd en gezuiverd via industriële processen voordat ze in voedingsmiddelen terechtkomen.

Je komt stevia tegen in een breed scala aan producten: lightfrisdranken, zuivelproducten zoals yoghurt en kwark, snoep, koekjes, kauwgom, tafelzoetstoffen en steeds vaker ook in producten die zich als "minder suiker" profileren. Het gebruik van stevia als suikervervanger neemt toe, waardoor je het in steeds meer productcategorieën aantreft.

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) vastgesteld van 4 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, uitgedrukt als steviolequivalenten. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 280 mg per dag. Volwassenen blijven bij normaal gebruik doorgaans ruim onder deze limiet. Maar hier zit een belangrijk aandachtspunt: EFSA heeft vastgesteld dat peuters en jonge kinderen bij hoge consumptie van stevia-gezoete producten de ADI kunnen overschrijden. Dat komt doordat kinderen relatief veel eten en drinken ten opzichte van hun lichaamsgewicht. Ouders doen er daarom verstandig aan om het gebruik van stevia-gezoete producten bij jonge kinderen bewust te beperken.

Hoewel stevia calorievrij is en een natuurlijke oorsprong heeft, is het goed om te beseffen dat de intense zoetheid het verlangen naar zoete smaken in stand kan houden. Stevia wordt vooral toegevoegd aan ultrabewerkte producten, en het feit dat iets "natuurlijk" is, maakt het niet automatisch gezonder. Bij normaal gebruik is stevia voor de meeste volwassenen veilig, maar voorzichtigheid is geboden bij jonge kinderen en bij toenemend gebruik in steeds meer producten.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 27 relevante studies over stevia als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 25 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 industrie-gefinancierd, zijn er 17 onafhankelijk gefinancierd en bij 5 studies was de financieringsbron onbekend.

Het merendeel van het onderzoek concludeert dat steviolglycosiden bij gebruik binnen de vastgestelde ADI veilig zijn voor volwassenen. Meerdere EFSA-evaluaties hebben verschillende productieprocessen en specifieke steviolglycosiden beoordeeld en kwamen tot de conclusie dat er geen veiligheidsbezwaren zijn bij het voorgestelde gebruik. Een RCT uit 2008 liet zien dat stevioside in een dosering van 250 mg driemaal daags goed werd verdragen zonder farmacologische effecten. Een recentere RCT uit 2024 vond geen effect van stevia op het darmmicrobioom of cardiometabole maten, en een klinische trial gefinancierd door de WHO rapporteerde geen bijwerkingen bij gebruik binnen de ADI.

De EFSA-studie met de sterkste bewijskracht, gepubliceerd in 2024, vormt een belangrijk tegengeluid. Deze evaluatie onderzocht of het gebruik van stevia uitgebreid kon worden naar meer productcategorieën en concludeerde dat dit niet veilig is. De reden: bij peuters kan de ADI worden overschreden bij de 95e percentiel van blootstelling. EFSA oordeelde dat de ADI niet verhoogd kan worden. Een eerdere EFSA-blootstellingsstudie uit 2014 bevestigde dit beeld al. Dit is een zwaarwegend signaal, juist omdat het om een kwetsbare groep gaat.

Een opvallende bevinding komt uit een in-vitro studie van Queen's University Belfast (2016), die aantoonde dat steviol, het afbraakproduct van steviolglycosiden, hormoonverstorende eigenschappen kan hebben. De studie rapporteerde verhoogde progesteronproductie en activatie van CatSper. Hoewel in-vitro resultaten niet direct vertaalbaar zijn naar effecten in het menselijk lichaam, is dit een signaal dat meer onderzoek verdient, met name voor reproductieve gezondheid. Daarnaast is er een tegenstrijdigheid in de literatuur: een brede review uit 2020 noemt genotoxiciteit en carcinogeniteit als gerapporteerde nadelige effecten van stevia, terwijl een systematisch review uit 2021 expliciet concludeert dat er geen genotoxische of kankerverwekkende activiteit is aangetoond. Die laatste studie is wel gefinancierd door de American Beverage Association, wat de onafhankelijkheid van die conclusie nuanceert.

Een EFSA-evaluatie uit 2020 die 60 verschillende steviolglycosiden beoordeelde, kon geen definitieve eindconclusie trekken vanwege ongedefinieerde onzuiverheden in de onderzochte preparaten. Dit wijst erop dat de blootstelling aan stevia-producten niet altijd volledig gekarakteriseerd is, wat relevant is nu stevia in steeds meer producten wordt toegepast.

Bredere context

Regulering en bredere context

Stevia (E960) is sinds 2011 goedgekeurd als zoetstof in de Europese Unie en wordt ook erkend door de FDA in de Verenigde Staten en door JECFA (het gezamenlijke expertcomité van de FAO en WHO). De ADI is vastgesteld op 4 mg/kg lichaamsgewicht per dag, uitgedrukt als steviolequivalenten. Stevia is niet verboden in enig land, maar de EFSA heeft in 2024 geoordeeld dat uitbreiding van het gebruik naar meer productcategorieën niet veilig is vanwege het risico op ADI-overschrijding bij peuters.

  • Twee EFSA-studies tonen aan dat peuters en jonge kinderen bij hoge consumptie de veilige dagelijkse limiet kunnen overschrijden. Ouders wordt aangeraden het gebruik van stevia-gezoete producten bij jonge kinderen te beperken.
  • Stevia heeft geen IARC-classificatie voor kankerverwekkendheid.
  • Door het toenemende gebruik van stevia als suikervervanger in steeds meer productcategorieën kan de cumulatieve dagelijkse blootstelling oplopen, met name bij kinderen die relatief veel van deze producten consumeren ten opzichte van hun lichaamsgewicht.
  • Hoewel stevia calorievrij is, kan de intense zoetheid het verlangen naar zoete smaken in stand houden, wat indirect overconsumptie van zoete producten kan bevorderen.

Bijwerkingen

Bij normaal gebruik zijn er geen bijwerkingen gerapporteerd bij volwassenen. Een in-vitro studie toonde aan dat steviol, het afbraakproduct van steviolglycosiden, mogelijk hormoonverstorende eigenschappen heeft, al is onduidelijk of dit effect ook optreedt bij normale consumptie in het menselijk lichaam. Eén review noemt genotoxiciteit als gerapporteerd nadelig effect, maar een ander systematisch review spreekt dit tegen.

Financiering van het onderzoek

17
3
5
Onafhankelijk (17) Industrie (3) Mogelijk industrie (0) Onbekend (5)

Van de 25 meegenomen studies zijn er 17 onafhankelijk gefinancierd, 3 door de industrie en bij 5 studies was de financieringsbron onbekend. Het overgrote deel van het onderzoek is dus onafhankelijk uitgevoerd, wat de betrouwbaarheid van de totale bewijsbasis versterkt. De onafhankelijke studies omvatten onder meer meerdere EFSA-evaluaties, een WHO-gefinancierde klinische trial en reviews van universiteiten wereldwijd.

De drie industrie-gefinancierde studies verdienen extra aandacht. De RCT over het effect van stevia op het darmmicrobioom werd uitgevoerd door onderzoekers geaffilieerd aan Cargill, een grote producent van stevia-ingrediënten. De blootstellingsstudie bij Ierse volwassenen werd mede gefinancierd door de International Sweeteners Association. En het systematisch review dat concludeerde dat stevia niet kankerverwekkend is, werd gefinancierd door de American Beverage Association. Alle drie deze studies concluderen dat stevia veilig is. Hoewel industriefinanciering niet automatisch betekent dat resultaten onbetrouwbaar zijn, is het opvallend dat juist de studies die directe veiligheidsclaims ondersteunen deels door partijen zijn betaald die belang hebben bij een positief oordeel. Dit is een patroon dat je vaker ziet bij voedingsadditieven en het is goed om daar bewust van te zijn.

Beoordeling medische literatuur

Bij het beoordelen van de veiligheid van stevia zijn er een paar belangrijke nuances om in gedachten te houden. De EFSA-studie met de sterkste bewijskracht concludeert dat uitbreiding van het gebruik van stevia niet veilig is vanwege ADI-overschrijding bij peuters. Dit is een zwaarwegend signaal dat soms onderbelicht blijft in de overwegend positieve berichtgeving over stevia.

Daarnaast is er een tegenstrijdigheid in de wetenschappelijke literatuur: de ene review noemt genotoxiciteit als gerapporteerd nadeel, terwijl een systematisch review dit expliciet tegenspreekt. Dat laatste review is wel gefinancierd door de American Beverage Association, wat de onafhankelijkheid van die conclusie nuanceert. Drie van de studies die stevia veilig noemen zijn industrie-gefinancierd, en hoewel dit een minderheid is, ondersteunen ze wel directe veiligheidsclaims.

Tot slot kon een EFSA-evaluatie van 60 steviolglycosiden geen definitieve conclusie trekken vanwege ongedefinieerde onzuiverheden. Dit betekent dat de blootstelling aan stevia-producten niet altijd volledig in kaart is gebracht, wat relevant is nu stevia in steeds meer producten wordt gebruikt.

Let op bij kinderen: Twee EFSA-studies tonen aan dat peuters en jonge kinderen bij hoge consumptie de veilige dagelijkse limiet (ADI) van stevia kunnen overschrijden. Ouders wordt aangeraden het gebruik van stevia-gezoete producten bij jonge kinderen te beperken.

Onderzochte studies

Studie Type Conclusie Bewijskracht Financiering
EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2024)
ADI-overschrijding bij peuters; uitbreiding gebruik niet veilig bevonden
EFSA/WHO-evaluatie Schadelijk
91%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Younes et al. (2019)
EFSA: geen veiligheidsbezwaar voor enzymatisch geproduceerd Rebaudioside M
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
82%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Raghavan et al. (2023)
Geen bijwerkingen; stevia binnen ADI, gewichtsverlies bij deelnemers
Klinische trial Veilig
62%
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
Barriocanal et al. (2008)
RCT: stevioside 250mg 3x/dag goed verdragen, geen farmacologisch effect
RCT Veilig
43%
Onbekend
Aquilina Gabriele et al. (2023)
EFSA: geen veiligheidszorgen voor gefermenteerde steviol glycosiden bij voorgesteld gebruik
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
36%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Younes et al. (2020)
60 glycosiden veilig, maar ongedefinieerde onzuiverheden blokkeren eindconclusie
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
33%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Kwok et al. (2024)
RCT: stevia heeft geen effect op darmmicrobioom of cardiometabole maten
RCT Veilig
29%
Industrie
Auteur werkzaam bij Cargill, Inc., USA (United States)
Connolly et al. (2016)
Steviol verstoort hormoonhuishouding: verhoogde progesteronproductie en CatSper-activatie
In vitro Schadelijk
28%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Queen's University Belfast (United Kingdom)
Vílchez et al. (2021)
Dierstudie: geen toxiciteit bij hoge doses in rattmodellen
Dierstudie Overwegend veilig
18%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Universidad Peruana Cayetano Heredia (Peru)
Fitch et al. (2012)
Stevia veilig bevonden als goedgekeurd zoetstof in de VS
Expert opinie Veilig
16%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij West Virginia University (United States)
EFSA (European Food Safety Authority) et al. (2014)
ADI overschreden bij peuters (95e percentiel); volwassenen blijven onder limiet
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
14%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Buffini et al. (2018)
Stevia-inname Ierse volwassenen ruim onder ADI, geen veiligheidszorgen
Blootstellingsstudie Veilig
13%
Industrie
Gefinancierd door Irish Department of Agriculture, Food and the Marine, International Sweeteners Association
Aquilina et al. (2021)
EFSA: geen veiligheidsbezwaar voor enzymatisch geproduceerde steviol glycosiden
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
9%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Wang et al. (2020)
Review: overwegend veilig, maar genotoxiciteit en carcinogeniteit gerapporteerd
Review Gemengd
5%
Onafhankelijk
Gefinancierd door National Natural Science Foundation of China, European Commission, Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior, Council of Scientific and Industrial Research, India, Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología, National Institutes of Health, Conselho Nacional de Desenvolvimento Científico e Tecnológico, U.S. Department of Health and Human Services, Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology
EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2026)
EFSA: geen veiligheidszorgen bij nieuw productieproces E960c
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
5%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Castle et al. (2025)
EFSA: geen veiligheidsbezwaar voor nieuw productieproces Rebaudioside M
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
5%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Chappell et al. (2021)
Systematisch review: geen genotoxische of kankerverwekkende activiteit aangetoond
Systematisch review Veilig
4%
Industrie
Gefinancierd door American Beverage Association
Orellana-Paucar, A. M. (2023)
Review: geen schadelijke effecten, maar dosis en context blijven relevant
Review Overwegend veilig
3%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of Cuenca (Ecuador)
Kasti et al. (2022)
Review: stevia veilig bevonden, positief effect op darmmicrobioom
Review Overwegend veilig
3%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Momtazi-Borojeni et al. (2017)
Review: steviol glycosiden niet teratogeen, mutageen of carcinogeen bevonden
Review Veilig
2%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Mashhad University of Medical Sciences (Iran)
Geuns, J. M. (2003)
Review concludeert: Stevia en stevioside veilig als zoetstof
Review Veilig
1%
Onbekend
Ulbricht et al. (2010)
Systematisch review toont tegenstrijdige resultaten; verder onderzoek nodig
Systematisch review
0%
Onbekend
Steviol Glycosides and their use in food processing: A review
AVINASH TIWARI et al. (2014)
Review beschrijft ADI-vaststelling maar bevat geen veiligheidsconclusies
Review
0%
Onbekend
Durán Agüero et al. (2018)
Review adviseert voorzichtig individueel gebruik; geen specifieke veiligheidsconclusie
Review
0%
Onbekend
Wang et al. (2025)
Review bespreekt veiligheid en farmacologie, maar geen concrete resultaten beschikbaar
Review
0%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Nanjing University of Chinese Medicine (China)

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.