web
statistics

Fytinezuur, vriend of vijand?

fytinezuurAl jaren worden we bang gemaakt voor fytinezuur, maar is dit terecht?

Fytinezuur zit in granen, noten en zaden zoals:

  • Rijst
  • Pinda’s
  • Soja
  • Tarwe
  • Haver
  • Paranoten
  • Sesamzaad
  • Lijnzaad
  • Amandelen
  • Kokosnoot
  • Linzen
  • Maïs
  • Koffie

Het advies luidt om deze voedingsmiddelen maar niet meer te eten, want er zit fytinezuur in.

 

Wat is het probleem van fytinezuur?
Fytinezuur, ook wel fytaat genoemd, is een opslagvorm van het mineraal fosfor. Fosfor gaat graag een verbinding aan met andere mineralen, zoals koper, ijzer, zink, magnesium en calcium. Als we voeding eten met fytinezuur dan kan dit in de darm een verbinding aangaan met deze mineralen, waardoor ze niet meer door de darmwand kunnen. Op deze manier ontneemt fytinezuur ons kostbare mineralen.

Het fytinezuur bevindt zich in granen voor 80% in de vezels, maar in peulvruchten en zaden zit deze stof door het eiwitzelf vermengd.

Mensen die ongezond eten en voornamelijk leunen op brood, zouden wel eens te maken kunnen krijgen met een tekort aan enkele mineralen. Mensen met een gevarieerd voedingspatroon zullen niet zo snel last krijgen van tekorten aan mineralen. Mineralen zijn zeer stabiele stoffen, iets dat voor de meeste vitamines niet geldt. Toch kan het voor vegetariërs, veganisten en kinderen beter zijn om rekening te houden met de hoeveelheid fytinezuur in voedingsmiddelen.

 

Fytinezuur kent ook voordelen:

Werkt als een antioxidant
Veel mensen weten niet dat fytinezuur als een antioxidant kan optreden. Vooral ijzer kan werken als een oxidant in het lichaam. Mannen hebben vaker last van een teveel aan ijzer dan vrouwen. Aangezien fytinezuur ijzer bindt, kan het deze vrije radicaal doeltreffend uitschakelen. Ook andere oxidanten kunnen door fytinezuur worden weggevangen.

Anti-kanker
Fytinezuur heeft in enkele onderzoeken laten zien dat het remmend kan werken op de vorming van tumoren. Misschien dat daarom diëten die rijk zijn aan vezels als anti-kanker worden aangemerkt.

Minder cholesterol en bloedsuikerstabiliserend
Fytinezuur heeft ook laten zien dat het het cholesterol kan verlagen en kan bijdragen aan een gezond triglycerideniveau. Bij voedingsmiddelen met een hoge glycemische index kan fytinezuur de suikerpiek verlagen.

Fytinezuur kan helpen ontgiften
Fytinezuur werkt chelerend op mineralen, maar ook op mineralen die we zware metalen noemen. Voorbeelden van deze zware metalen zijn cadmium en lood. Door de chelerende werking kan fytinezuur in de darmen niet alleen je lichaam helpen zware metalen, maar ook radioactieve toxische substanties uit te scheiden.
Zo zijn er nog tientallen wetenschappelijke studies of publicaties in wetenschappelijke literatuur die fytinezuur in verband brengen met tal van positieve effecten. Verbazingwekkend!

Wat nu?
Je ziet, alles heeft twee kanten. Het gaat echt om evenwicht. Slaap je te weinig, dan is dat ongezond. Slaap je teveel, dan is dat ook echt niet gezond. Het gaat om het evenwicht. Fytinehoudende voedingsmiddelen hebben ook zeer goede eigenschappen. Het zou zonde zijn om deze te laten liggen. Wel is het raadzaam de fytinehoudende voedingsmiddelen te beperken tot een inname van 2 tot 3 keer per week. Mag je dan dus nooit meer ontbijten met haver? Jawel, maar dan hebben we weer andere trucjes…

Fytase
Fytase is het enzym dat fytinezuur afbreekt. Dieren zoals koeien, schapen en geiten maken fytase zelf in de pens aan. Wij mensen maken ook fytase aan, maar slechts zeer gering. Bij de meeste planten die fytinezuur bevatten, wordt ook automatisch fytase als cofactor meegeleverd. Fytase kan pas goed werken als het even de tijd heeft gehad zijn werk te doen. Dit gaat beter als het door een vloeistof zoals water wordt vergezeld. Dus door je granen te laten weken in water kun je de hoeveelheid fytinezuur laten afnemen. Fermenteren en kiemen rekent met bijna alle fytinezuur af. Verhitting vermindert de hoeveelheid fytinezuur met slechts 20%.

In een notendop:

  • Liever niet dagelijks fytinezuur eten.
  • Wel dagelijks eten? Dan eerst laten weken, fermenteren of kiemen.

Ik ben zelf niet zo bang voor fytinezuur. Enkele keren per week wat fytinezuurhoudende voeding zou zelfs juist gezond kunnen zijn. Frappant hoe iedereen elkaar kan napapegaaien en er een extreme angst kan ontstaan voor een stof die lang niet zo slecht is als gedacht.

Elk voedingsmiddel heeft voor- en nadelen. Als je alle voeding met nadelen gaat afturven, dan blijft er echt niks meer over. Om die reden is het een goed idee om veel voeding wel te blijven eten, maar te variëren. Zo kan ons lichaam profiteren van de voordelen en tegelijkertijd afrekenen met de nadelen. Als we te eentonig goede dingen blijven eten, dan krijgen we goede vitamines en mineralen maar ook veel slechte stoffen binnen. Bovendien is een eentonig dieet met alleen maar extreem ‘goede’ stoffen, zoals superfoods, erg eenzijdig.

Nog een laatste overdenking
Een ander woord voor fytinezuur is IP6, oftewel inositol hexafosfaat 6. Het is eigenlijk 1 inositolmolecuul met 6 fosformoleculen daaromheen. IP6 wordt wereldwijd als een vitamine verkocht. Dus aan de ene kant worden we bang gemaakt voor fytinezuur, maar aan de andere kant kopen we deze stof onder een andere naam als vitamine. Ongelofelijk!

Gebruikte bronnen:
http://www.wageningenur.nl/nl/show/Fosfor-en-fytase-kunnen-niet-zonder-elkaar.htm
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18576128
http://www.precisionnutrition.com/all-about-phytates-phytic-acid
http://en.wikipedia.org/wiki/Phytic_acid
http://www.riceplex.com/IP6-Inositol-Hexaphosphate.html
http://www.thenourishinggourmet.com/2010/09/reducing-phytic-acid-in-grains-and-legumes.html
http://www.phyticacid.org/soy-phytic-acid/
http://breakingmuscle.com/nutrition/dissecting-anti-nutrients-the-good-and-bad-of-phytic-acid
http://www.naturalnews.com/031696_phytic_acid_whole_grains.html
http://www.westonaprice.org/food-features/living-with-phytic-acid

Help anderen gezonder te worden en deel dit artikel:
Send this to a friend