In Media

schoolontbijtHet is weer zover: de week van het schoolontbijt is van start! Ruim 2500 scholen doen eraan mee. Dat betekent een bereik van meer dan 500.000 kinderen. Een uitgelezen kans om kinderen met de natuur en goede gezonde voeding kennis te laten maken. We kunnen de kinderen middels dit mooie initiatief laten zien wat voor variatie er mogelijk is als ontbijt, maar de realiteit is helaas anders.

Op de tafel bij het schoolontbijt staat onder meer:

  • Brood en broodjes: 18 krentenbollen, 18 tarwe- of volkorenbolletjes, 2 gesneden volkorenbroden of volkoren-meergranenbroden
  • 1 pot Frutesse Maestrichter Fruitstroop
  • 4 kuipjes ERU Kids smeerkaas
  • 1 pakje Consenza glutenvrije crackers
  • 1 pot halvajam (aardbeien, abrikoos of viervruchten)*
  • 1 kuipje halvarine
  • 5 literpakken halfvolle melk
  • 1 pakje 30+ kaas
  • fruit

Zoals je ziet is het schoolontbijt deels gebaseerd op brood. Zelfs krentenbollen behoren tot het pakket. In krentenbollen zit onder andere:
Tarwebloem, 28% rozijnen, water, bakkersgist, 5% krenten, dextrose, tarwegluten, plantaardige oliën, gejodeerd zout, weipoeder, emulgatoren ( E471, E472, E482), rijsmiddelen (E450, E500), sojabloem, tarwemoutmeel, zonnebloemolie, natuurlijke aroma’s, aroma’s, kurkuma-extract, verdikkingsmiddel, melkeiwit, erwteneiwit, maltodextrine.

Of bovenstaande ingrediënten gezond zijn laat ik aan de lezer over, anders zou deze blog te lang worden.

Ik ben niet echt een voorstander van brood omdat het gebaseerd is op tarwe. We eten gemiddeld veel te veel tarwe, de meeste mensen zelfs zo’n 7 keer per dag:

  • 7u Ontbijt (brood, cruesli, muesli)
  • 10u Plakje ontbijtkoek
  • 13u Boterhammen
  • 15u Tussendoortje, bv koekje
  • 16u Evergreen of soep (bindmiddel is tarwe)
  • 18u Pasta met een beetje saus
  • 22u Toastje met wat kaas

Ik ben het volledig eens met het Voedingscentrum dat we zouden moeten variëren, maar zeven keer op een dag tarwe noem ik geen variatie.
Als je op de site van het schoolontbijt gaat kijken, dan wordt duidelijk dat het een initiatief is van het Voorlichtingsbureau Brood.

voorlichtingsbureau_brood

Eigenlijk wordt het hele ontbijt dus gesponsord door de industrie:

schoolontbijt sponsoren

 

Dat dit ontbijt de goedkeuring krijgt van Het Voedingscentrum noem ik crimineel. Er staan allemaal onnatuurlijke en bewerkte producten op tafel die uit de fabriek komen. Neem nu margarine, alles eraan is nep. Het is een nepboter. Waarom kinderen met nep in contact brengen als we ze ook in contact kunnen brengen met de kracht van de natuur. Wat is er mis met roomboter?

schoolontbijt 2014 - 2

Het Voedingscentrum baseert zich op feiten die inmiddels allang achterhaald zijn. Dat verzadigd vet ongezond zou zijn, berust op een leugen. De onderzoeker Ancel Keys heeft ook toegegeven dat hij bij zijn seven countries studies aan cherry picking heeft gedaan. Wanneer gaat het Voedingscentrum de standpunten wijzigen naar de nieuwe inzichten? Margarine is plantaardig vet dat goedkoper is dan roomboter, maar niet gezonder. Dat verzadigd vet ongezond is, is allang achterhaald. Wat niet achterhaald is, is dat de huidige directrice van het Voedingscentrum bij Unilever vandaan komt. De vorige kwam trouwens ook al bij Unilever vandaan. Bij het schoolontbijt staan producten op tafel uit de industrie. Zo is het bekend dat producten die Albert Heijn onder eigen label verkoopt, vaak uit de fabrieken van Unilever afkomstig zijn.

Als het om kindermarketing gaat, is ERU een professional. Hoe zij het voedingscentrum aan hun zijde krijgen, is mij een raadsel. ERU weet kinderen middels een lief muisje op hun verpakkingen keer op keer naar hun producten te lokken:

eru kids smeerkaas
En ERU maakt het nog bonter. Zo huren ze in de zomervakanties de kindervrienden Ernst en Bobby in voor de ERU kidsmiddag. Ook sponsort ERU de vakantieweek. Als Mozes niet naar de berg komt, dan komt de berg wel naar Mozes. ERU kids zit bomvol e-nummers en zout volgens Foodwatch.

Ik ben zelf leerkracht geweest en weet precies hoe je kinderen kunt verleiden om gezonde gewoontes aan te nemen. We zouden bijvoorbeeld de kinderen meer keuze kunnen bieden en zelf hun ontbijtje laten maken, bijvoorbeeld met haver, nootjes en bessen. Kinderen kunnen ook makkelijk hun eigen notenmelk maken.
Ik weet zeker dat kinderen dan trots zijn op het resultaat. En wat dacht je ervan om kinderen zelf te leren om een eitje te bakken, met wat groenten?
Kinderen vinden het ook heel leuk om hun eigen broodjes te maken van spelt. Ze kunnen het dan de middag ervoor bakken en tijdens het ontbijt zelf eten. Zo leren kinderen wat. Kinderen volproppen met spullen uit de industrie leert ze denk ik niet erg veel.

Ik hoor je al denken dat dit wel duur is, maar een schooluitje is ook duur. Idee: we zouden de school ook kunnen laten sponsoren door de ouders van de klas. Eén ouder neemt de eieren mee, de andere weer haver. Ik vind dat het schoolontbijt in een “neutrale verpakking” zou moeten. Ik ben benieuwd of de bedrijven dan nog staan te popelen om hun waren gratis te verstrekken. Volgens de bedrijven gaat het hun niet om branding, maar om idealisme. Ik ben benieuwd of dat nog zo is, wanneer de verpakking verplicht neutraal van aard moet zijn.

We hebben contact gezocht met een directeur van een basisschool en dit voorgelegd. Dit was zijn antwoord:

Allereerst wil ik u bedanken voor uw inbreng, dit geeft zeker weer stof tot nadenken. Ik zal uw mail dan ook meenemen naar de teamvergadering waarin wij het schoolontbijt evalueren.

Ik ben het met u eens dat bepaalde voedingsmiddelen die als gezond worden aangemerkt in het schoolontbijt nog gezondere alternatieven hebben. En het is dan ook mooi om te lezen dat u goed hierover heeft nagedacht.

Wij als school zijn in ieder geval van mening dat het goed is om jaarlijks aandacht te besteden aan het belang van het ontbijt als eerste maaltijd van de dag. Dit is dan ook de reden dat wij gekozen hebben voor deelname aan het Nationale Schoolontbijt.

Om de kinderen een ontbijt te kunnen aanbieden, zijn sponsors nodig. Op een andere manier is het voor ons als school niet betaalbaar. Vandaar dat wij, ondanks het feit dat wij ons ervan bewust zijn dat het gedeeltelijk een reclamestunt is, toch gebruik maken van de mogelijkheid die het Nationale Schoolontbijt ons biedt. Wij hopen op uw begrip hiervoor.

Dus we moeten het schoolontbijt laten sponsoren, om kinderen zo te leren ontbijten. Dan kunnen we de kinderen ook wel tijdens de les voorzien van frisdrank, want zo leren ze drinken. Nederlandse kinderen drinken namelijk te weinig water.

Ik zie het zo: gezonde gewoontes krijgt een kind mee van de opvoeders. Als de opvoeders het goede voorbeeld geven, dan volgen de kinderen. Ouders kunnen het beste zelf gezonde producten in huis halen en daarmee variatie aanbrengen. Als een kind in de ochtend niet ontbijt moeten we dat bij de ouders zoeken, niet bij de industrie.

Help anderen gezonder te worden:

Gerelateerde Artikelen:

Showing 9 comments
  • Yolanda

    Vreselijk die strijd tegen de instanties waar mijn kind heenmoet en ongezond te eten krijgt! Ik ben ook nog eens de enige in mijn omgeving die er last van heeft dus ik kan die strijd niet alléen voeren. Ik had iemand willen uitnodigen die op school een praatje zou houden over al dat ongezonde eten dat ze als voorbeeld stellen. Maar waar vind je zo iemand? Ik hoop dat je volgend jaar weer zo’n nieuwsbrief schrijft die ik dan kan doormailen naar de school! Ik zelf kan het niet zo goed verwoorden en heb geen overmacht/invloed. Behalve mijn kind thuishouden maar dat vind ik te ver gaan. Het moet juist de andere kant op: dat de bewuste ouders de anderen beïnvloeden, niet de onbewuste die de gezonde de mond (willen) snoeren. Heb je de reacties gezien op de telegraaf, waar staat dat de hagelslag vervangen werd door fruit??Ongelofelijk. Ik hoop dat er een Jamie Oliver opstaat in Nederland, die de scholen wakker schudt. Misschien JIJ Juglen??? We hebben een revolutie nodig, mensen moeten weten dat dit wereldwijd is, dat wij niet een klein groepje alternatievelingen zijn! De kinderen die nu opgroeien hebben onze levens straks in hun handen. Wat krijgen we dan te eten, in de bejaardentehuizen? Dezelfde rommel als nu? Of kunnen we dat voorkomen. Kunnen we voorkomen dat iedereen jonger overlijdt, omdat de ouders van nu geen benul van voeding hebben, sterker nog op de bres gaan als de hagelslag ‘niet meer mag’?? Ik ben moe van het strijden in mijn eentje, de Tijd zal het ze leren, geen twijfel, maar voor nu hoop ik dat er Grotere middelen komen om Grotere invloed te hebben op de Grootste groep ouders.

  • Daisy

    Ik ben ook leerkracht en ben blij als de kinderen ontbijten. Dat is tegenwoordig niet de meest normale gang van zaken. Op deze manier kan er tenminste aandacht aan besteed worden. En dat er dan een productnaam aan gekoppeld wordt maakt me echt niks uit. Voor niks gaat de zon op…. En het voorbeeld van frisdrank in de klas vind ik een flauwe manier om te overtuigen. Het ene argument heeft wat meer diepgang dan het andere….
    En ouders die sponseren moeten wel geld hebben. Als we ervan uit gaan dat dit kleine beetje moet kunnen, is onze empathie ver te zoeken. En de schoolreis en het kerstdiner en dit en dat….
    Ook is de gezonde maaltijd duurder. Ik denk dat ook dit de keuze beïnvloed.
    Ik denk dat we beide redeneren vanuit een ander doel. En dat zou de zaak en kijk hierop wellicht veranderen.

    • Moondust

      Waar u toe bereid bent moet u zelf weten, maar mijn ziel aan de duivel verkopen zal ik nooit bewust toelaten. Jong geleerd is oud gedaan. Geen compromissen als het om gezondheid gaat. Gewoon de handen uit de mouwen en zoveel mogelijk mensen /ouders mobiliseren.

  • Anchala Ganpat

    Alleerst Juglen,
    Bedankt voor je website en goede tips,
    Mijn kinderen hebben ook meegedaan,hun thuishouden vond ik ook zo wat te ver gaan,maar heb hun mijn eigen gebakken brood mee gegeven zonder e nummers en broodverbeteraars E920.
    Wij zijn veganist dus hebben mijn kinderen brood met appelstroop gegeten.
    Ik denkt dat ik het ook een keer op school zal melden hoe slecht het allemaal wel niet.

  • Clerx Patrick

    Dat tarwe slecht is heb ik aan de lijve ondervonden na het lezen van TARWE CHRONISCH GIF. Hierdoor ben ik er mij van bewust geworden dat ik eigenlijk al mijn hele leven last heb van een tarwe intolerantie. Ben dus ook direct gestopt met het eten van tarwe. Al die vage klachten waren op drie dagen verdwenen en ik ben tot nu toe 6 kg kwijt op 6 weken tijd.

  • marijke kooy

    ik vind het schoolontbijt ook niet meer dan een reclamestunt van de voedingsindustrie. waarom is het gek om ouders een bijdrage te vragen? het kind ontbijt op school (wat het eigenlijk thuis hoort te doen), dus ouders besparen op ontbijtkosten. en ik wil graag tegen Yolanda zeggen, dat ze zich niet moedeloos moet voelen in haar strijd. misschien zou ze het zelfs geen strijd moeten noemen. het is een overtuiging waar je voor staat en met jou heel veel andere mensen. ik ben zelf lid van de Odin/Estafette biologisch/dynamische supermarkt. daar ontmoet ik veel mensen, die zich net als ik, bekommeren om gezonde voeding voor zichzelf, voor hun kinderen en voor het voortbestaan van de aarde.

  • Saskia Klok

    Beste allemaal,

    Ook ik zit in het onderwijs maar geeft les op het VO. Inderdaad wordt er door veel kinderen slecht gegeten als je kijkt naar de hoeveelheid gezonde producten die ze binnenkrijgen. Ik verbaas mij over de hoeveelheden snoep, koek, chips en frisdrank er in die monden verdwijnt. Ik ben ook er van overtuigt dat dit effect heeft op hun gezondheid, gedrag en concentratie. Ook vind ik dat ouders daar verantwoording in hebben. Helaas hebben ouders vaak ook geen flauw benul van hoe slecht de fabrieksvoeding is en geen kennis van voedzame voeding. Het is goed dat het onderwijs aandacht besteed aan voeding. Maar wat ik merk is dat docenten vaak ook geen flauw benul hebben wat goed of slecht is. Dat komt ook omdat er door de ‘kenners’zoveel gebekvecht wordt over dat wat goed voor je is en zoveel zogenaamde wetenschappelijke onderzoeken elkaar tegenspreken. De geloofwaardigheid is weg.Mensen weten het onderhand niet meer. Bij het vak Verzorging maken de leerkrachten bij ons op school tosti’s en pannenkoeken gemaakt met een pak pannenkoekenmix en halfvollemelk met de leerlingen. Alles volgens de schijf van vijf.Er staat een automaat met allemaal rommel in de kantine. En inderdaad water lusten de kinderen niet meer. Dat vinden ze vies zeggen ze, als ze onder de les willen drinken omdat ze dorst hebben, en ik ze de kraan aanbied.

    Als je als school het belang van het eten van het ontbijt wil bevorderen kan je de leerlingen gewoon uitnodigen op school te komen opeten wat ze gewend zijn thuis te eten. Dat hoeft niemand iets extra’s te kosten.Je zou als leerkracht de kinderen kunnen uitnodigen eens te kijken wat iedereen meeneemt en zo de variatie in soorten ontbijt te kunnen vergroten.(Als er verschillende dingen meegenomen worden tenminste.) Je zou ook eens met de kinderen kunnen kijken wat er op de verpakkingen van voedsel staat wat er allemaal in zit. Zodat ze zich bewuster worden van wat ze eten.Je kan als school misschien ruimte vinden voor een volkstuintje die je met de kinderen samen onderhoud? Bij mijn zoon op school hadden ze dat en dat was erg effectief. De leerlingen hadden er erg veel plezier in.Ze maakten met de opbrengst allemaal lekkere dingen op school. Er zijn best wel ideeën te verzinnen die niet zoveel kosten als je zin hebt en het belangrijk vind als leerkracht om aandacht te besteden aan goede voeding. Maar bij dit alles moet ik wel zeggen dat leerkrachten vooral in het basisonderwijs al erg veel taken op hun bordje hebben. Dus is dit misschien alleen weggelegd voor de leerkrachten die dat leuk vinden.

    Zelf vind ik Het Schoolontbijt een reclameactie van de fabrikanten en een verkeerd signaal naar de kinderen toe.

  • Wim van Doorn

    Ik ben al zeer van de ouderwetse, namelijk nog niet dement en toch al op een leeftijd gekomen waarbij dat (en diabeet te zijn) tegenwoordig normaal is. Door de oorlogsomstandigheden miste ik de lagere school, op de hoogste (toen 6-de klas) na, en zoals dat daar toen in die klas was, dat was bepaald niet wat een school moest zijn, en zoals tegenwoordig ook zeker niet meer voorkomt. Gelukkig had mijn vader mij bijgewerkt, zodat ik aan de ambachtschool ontsnapte (samen met slechts 2 andere leerlingen, maar die op het Lyceum waar we naar toe gingen laten we zeggen “niet aarden”, maar er slechts keet schopten).
    Nu is er veel veranderd, en ik ben inmiddels zelf leraar geweest (in de jaren ’80). Uitgaande van wat ik zelf had meegemaakt (ook op dat lyceum waar ik als leerling op zat ging niet alles naar recht en rede) kwam ik terecht in een betere wereld. Ik vond echter wel (en de directie ging -ondermeer- daarin niet met mij mee) dat de school over veel te veel ging, gewoon naar de leerling toe een allesbeheerder van hun leven aan het worden was (met van de leerling uit daartegen een natuurlijk verzet). De verandering heeft nog verder doorgezet en is te verregaand geweest: van -om het bij het onderwerp “voeding” te houden- helemaal nikskenie een om-er-te-eten bestemde verblijfsruimte, tot het bieden van wel zo’n ruimte en het daar te koop bieden van etenswaar, waar een kind (op de basischool) en een puber (op de middelbare school) op “valt”.
    Vanuit de toen lagere school liep ik tussen 12 en 2 makkelijk heen en weer. Naar de middelbare school nam ik van huis uit brood (met kaas en met jam) mee, geen drinken. Dat deed je uit de kraan op de gang, en eten dat deed je uit het vuistje zittend op -niet in- de bank. Niemand (ook de leerlingen zelf niet) die eraan dacht dat we daar iets aan tekort kwamen. Maar zo is dat nu niet meer. Gelukkig misschien, maar wel doorgeslagen naar een toch ook niet helemaal gelukkige wereld, een wereld waarin te veel ‘moet’.
    Als er thans weer eens iets ‘moet’, waar in de veranderende omstandigheden de aandacht op is gevallen, dan is dat voer voor de school tegenwoordig, de ouders krijgen steeds meer vrijstellingen van hun taak. Niet dat voor hen het leven er gemakkelijker op is geworeden, nee -doorgaans- alleen maar gecompliceerder. Maar juist daarom: hoe meer de school naar zich toetrekt (of zich welgevallen laat er bemoeienis mee te krijgen) hoe meer de ouders -vaak met een steeds meer vernauwde visie door het leven gaand- zich ontslagen achten van de bemoeienis die de school van hen heeft overgenomen. Dat dat een situatie is geworden waar een belanghebbende derde, te weten de voedselindustrie, zich tussenin heeft gewrongen, is gewoon hun pakkie-an niet. Dat er inmiddels een gigantisch volksgezondheidsprobleem is ontstaan pleegt hen -en ook de schooldirectie- te ontgaan (c.q. de ogen voor te sluiten). “Het is tegenwoordig gewoon normaal om een beetje dikker te zijn dan vroeger. Wie verzet er zich nou tegen het normale?” Voila.

    • Petra

      Mijn kleindochter ligt op dit moment in het UMCG in Groningen (ziekenhuis). Mochten afgelopen zaterdag hun schoen zetten. Sinterklaas stopte in haar schoentje maat 23 een kleine chocolade letter, een grote rol met smarties, snoepjes en als klapper op de vuurpijl een speculaaspop versierd met gouden balletjes. En een velletje stickers. In de hoofdingang staat een oliebollenkraam. Mijn andere kleindochter (6 jaar) was helemaal verbaasd/verbijsterd vroeg zich af of het niet verstandiger was om een sapjeskraam neer te zetten voor de zieke mensen. Als je ziet wat de kinderen daar te eten en te drinken krijgen ben ik niet verbaasd over het schoolontbijt wel verbijsterd. Het personeel vindt het vreemd en gek dat mijn kleindochter (3jaar) geen danoontjes, vla enz eet/lust.
      Ook de warme maaltijden gaan er niet toto nauwelijks in. Hopen dat ze gauw weer naar huis mag. Dan gaat ze weer eten als een turfgraver. Lekker couscous met bloemkool, pompoensoep enz

Begin met typen en druk op Enter om te zoeken