Je dagelijkse koffieritueel zou je weleens jonger kunnen houden dan je denkt. Nieuwe bevindingen laten zien dat mensen die regelmatig koffie drinken langere telomeren hebben en dat is goed nieuws voor je biologische leeftijd. Telomeren zijn als het ware beschermkapjes aan de uiteinden van je DNA. Ze worden met het ouder worden steeds korter, wat normaal is. Hoe lang je telomeren zijn, zegt dus iets over hoe snel je cellen verouderen.
Wetenschappers van King’s College London hebben gekeken naar 436 mensen met psychische aandoeningen zoals bipolaire stoornis en schizofrenie. Bij deze groep verloopt de biologische veroudering vaak sneller dan bij de gemiddelde persoon. Ze hebben te maken met veel stress en hun telomeren zijn gemiddeld korter. Daarnaast leven mensen met deze aandoeningen gemiddeld vijftien jaar korter. De onderzoekers wilden daarom weten of koffie ook bij hen een positief effect heeft op het verouderingsproces.
Drie tot vier kopjes geven het beste resultaat
Uit het onderzoek blijkt dat de mensen die drie tot vier kopjes koffie per dag drinken telomeren hebben die vergelijkbaar zijn met iemand die vijf jaar jonger is. Dat komt waarschijnlijk doordat koffie vol zit met antioxidanten. Deze stoffen verminderen oxidatieve stress, een proces dat ervoor zorgt dat je telomeren sneller verkorten en je cellen dus versneld verouderen.
De positieve effecten waren het sterkst bij mensen die tussen de drie en vier kopjes per dag namen. Wie helemaal geen koffie drinkt, mist dat voordeel. Maar ook wie meer dan vier kopjes drinkt, ziet het effect juist weer verdwijnen. Te veel koffie draait het voordeel dus terug.
De grens tussen gezond en teveel
Het onderzoek bevestigt wat al langer bekend is: bij koffie draait het om de juiste hoeveelheid. Te weinig en je mist de voordelen, te veel en het werkt averechts. De aanbevolen hoeveelheid ligt rond de 400 milligram cafeïne per dag. Dat komt neer op ongeveer vier kopjes koffie, afhankelijk van hoe sterk je ze zet.
Mensen kijken vaak naar koffie als iets dat simpelweg goed of slecht is. Dit onderzoek laat zien dat het genuanceerder ligt. Matig koffiegebruik kan positief zijn voor je biologische leeftijd, terwijl overdreven gebruik juist nadelen heeft. Denk bijvoorbeeld aan een verstoorde nachtrust bij mensen die ’s avonds laat nog koffie drinken, of nervositeit bij wie te veel cafeïne binnenkrijgt.
Koffie is niet de enige factor
De onderzoekers wijzen erop dat koffie natuurlijk niet het enige is wat invloed heeft op hoe snel je veroudert. Genetica, stress en andere leefstijlfactoren spelen ook een grote rol. Het verschil met die factoren is dat je vaak weinig invloed hebt op je genen of op stressvolle gebeurtenissen uit het verleden. Wat je wel kunt aanpassen, is je dagelijkse gedrag.
Koffie valt in die laatste categorie. Het is iets wat veel mensen toch al dagelijks drinken en waar je dus bewust mee om kunt gaan. Dat maakt dit soort onderzoek interessant, omdat het gaat om iets wat je zelf kunt beïnvloeden zonder al te veel moeite.
Waar je op kunt letten
De wetenschappers hebben niet gekeken naar het soort koffie dat mensen dronken. Of het nu filterkoffie, instantkoffie of espresso was, maakte in dit onderzoek geen verschil. Ook weten ze niet precies hoeveel cafeïne er in elk kopje zat. Dat verschilt nogal, afhankelijk van hoe je je koffie zet.
Wat je hieruit kunt halen is dat je prima elke dag koffie mag drinken, mits je het bij ongeveer vier kopjes houdt. Drink je er al meer? Dan kan het de moeite waard zijn om iets te minderen. Niet omdat koffie gevaarlijk is, maar omdat je dan meer uit de voordelen haalt.
Slotwoord
Koffie blijkt meer te doen dan je wakker houden of je dag op gang brengen. Bij de juiste hoeveelheid kan het bijdragen aan het vertragen van biologische veroudering, zelfs bij mensen die door psychische aandoeningen te maken hebben met een versneld verouderingsproces. Het effect is vergelijkbaar met een biologische leeftijd die vijf jaar jonger is. Maar vergeet niet dat meer niet altijd beter is. Wie meer dan vier kopjes per dag drinkt, verliest dat voordeel juist weer. Houd het bij drie tot vier kopjes en je kunt zonder zorgen van je dagelijkse bakje blijven genieten (bron: King’s College London).
