Kurkuma is al meer dan vijftien jaar een razend populair binnen de gezondheidswereld. De felgele wortel geldt als een van de meest besproken superfoods en wordt geroemd om zijn ontstekingsremmende eigenschappen. Toch bleef het wetenschappelijke bewijs voor sommige claims wat achter bij het enthousiasme. Daar lijkt nu verandering in te komen. Een recente analyse van meerdere onderzoeken laat zien dat kurkuma meetbare effecten heeft op je cholesterol en bloedvetten. En dat het nóg beter werkt wanneer je het combineert met piperine, een stof uit zwarte peper.
Voor dit onderzoek doorzochten wetenschappers de belangrijkste medische databases van de afgelopen vijftien jaar. Ze selecteerden alleen zogenaamde gerandomiseerde gecontroleerde studies, waarbij deelnemers willekeurig werden ingedeeld in een kurkumagroep of een placebogroep. Uiteindelijk werden zes studies grondig beoordeeld, waarvan er drie werden samengevoegd voor een statistische analyse. In totaal ging het om zo’n 250 volwassenen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, bijvoorbeeld door overgewicht, het metabool syndroom of een vervette lever.
Wat deden de bloedvetten?
De resultaten waren opvallend. Deelnemers die kurkuma slikten, zagen hun triglyceriden gemiddeld dalen met 25,5 mg/dl. Triglyceriden zijn een type vet in je bloed dat, wanneer het te hoog is, je risico op hart- en vaatziekten verhoogt. Ook het totale cholesterol ging omlaag met ruim 14 mg/dl. Het LDL-cholesterol, vaak het ‘slechte’ cholesterol genoemd omdat het kan ophopen in je bloedvaten, daalde met 17 mg/dl. Het HDL-cholesterol steeg juist licht met bijna 6 mg/dl. Dit HDL staat bekend als het ‘goede’ cholesterol, omdat het helpt om overtollig cholesterol af te voeren.
Waarom piperine het verschil maakt
Een interessante bevinding was dat de combinatie van kurkuma met piperine beter leek te werken dan kurkuma alleen. Bij deelnemers die beide stoffen innamen, daalde het LDL-cholesterol met bijna 30 mg/dl, terwijl dit bij kurkuma alleen rond de 16 mg/dl lag. Piperine, de stof die zwarte peper zijn pittige smaak geeft, zorgt ervoor dat je lichaam curcumine veel beter opneemt. Curcumine is de belangrijkste werkzame stof in kurkuma, maar je lichaam breekt het normaal gesproken snel af voordat het goed kan worden benut. Piperine remt dit afbraakproces, waardoor er meer curcumine in je bloedbaan terechtkomt en het effect sterker wordt.
Hoe verhoudt het zich tot andere middelen?
Volgens de onderzoekers zijn de verbeteringen vergelijkbaar met wat je ziet bij andere natuurlijke supplementen die vaak worden aanbevolen voor cholesterol, zoals rodegistrijst of berberine. Dat maakt kurkuma een interessante optie voor mensen die hun bloedvetten willen aanpakken, maar geen medicijnen willen of kunnen gebruiken. De studies lieten verder zien dat kurkuma over het algemeen goed wordt verdragen. De enige bijwerking die een enkele keer werd gemeld, was lichte maagklachten.
Nog niet het definitieve antwoord
Toch plaatsen de onderzoekers een aantal kanttekeningen. De studies waren relatief klein en duurden meestal maar acht tot twaalf weken. Dat maakt het lastig om te zeggen of de effecten ook op langere termijn aanhouden. De bewijskracht werd daarom als ‘matig’ beoordeeld voor triglyceriden, totaal cholesterol en LDL en als ‘laag’ voor HDL. Voordat kurkuma een vaste plek kan krijgen in officiële richtlijnen voor cholesterolbehandeling, zijn grotere en langduriger studies nodig.
Wat betekent dit voor jou?
Als je graag op een natuurlijke manier aan de slag wil met cholesterol, biedt dit onderzoek een steuntje in de rug. Kurkuma vaker in je eten verwerken is in ieder geval geen slecht idee. Denk aan een warme golden milk op een koude avond, een geurige curry met verse kurkumawortel of een hartverwarmende Indiase dahl. Vergeet dan niet om er een flinke snuf zwarte peper bij te doen, want zonder piperine mist je lichaam het grootste deel van de werkzame stoffen. Wil je kurkuma gericht inzetten om je cholesterol te verbeteren? Dan is een supplement met zowel curcumine als piperine de meest praktische keuze. Overleg wel altijd met je huisarts als je al medicijnen slikt voor je cholesterol, om ongewenste interacties te voorkomen.
Slotwoord
Dit onderzoek bevestigt wat we al langer vermoedden: kurkuma kan een waardevolle bijdrage leveren aan gezonde bloedvetten, zeker wanneer je het combineert met piperine uit zwarte peper. De effecten zijn vergelijkbaar met andere natuurlijke supplementen en de bijwerkingen lijken beperkt.
