Wat is absorberen?

Absorberen is het opnemen van stoffen door het lichaam, bijvoorbeeld voedingsstoffen vanuit de darm naar het bloed, of vloeistoffen door weefsels.

Wanneer je eet of drinkt, moeten de voedingsstoffen uit je maaltijd uiteindelijk in je bloed terechtkomen om door je lichaam gebruikt te kunnen worden. Dat proces van opname heet absorberen, of in medisch Nederlands: absorptie. Het gaat om het overgaan van stoffen vanuit de ene omgeving (zoals de darminhoud) naar een andere (zoals het bloed of de lymfevaten).

Hoe absorptie in de darm werkt

Het grootste deel van de absorptie vindt plaats in de dunne darm. De binnenwand daarvan is bezet met miljoenen kleine uitstulpingen, de zogenaamde villi en microvilli, die samen een enorm oppervlak vormen. Voedingsstoffen passeren de cellen van dit darmoppervlak, de enterocyten en komen zo in de bloedbaan of het lymfestelsel terecht. Hoe goed dat lukt, hangt af van veel factoren: de aard van de stof, de gezondheid van de darmwand en de aanwezigheid van andere stoffen die de opname bevorderen of juist remmen.

Niet alle stoffen worden op dezelfde manier opgenomen. Sommige passeren de darmwand via eenvoudige diffusie, ze bewegen vanzelf van een plek met een hoge concentratie naar een lagere. Andere stoffen hebben speciale transporteiwitten nodig. Voor vitamine D werd lang aangenomen dat het puur via diffusie werd opgenomen, maar recenter onderzoek laat zien dat er ook transporteiwitten bij betrokken zijn. Vetoplosbare stoffen worden bovendien beter opgenomen in aanwezigheid van vet in de maaltijd.

Wat de opname beïnvloedt

De tight junctions (de verbindingen tussen darmepitheelcellen) spelen een belangrijke rol. Ze reguleren welke stoffen er tussen de cellen door kunnen passeren en vormen zo een selectieve barrière. Wanneer deze verbindingen niet goed functioneren, kan dat samenhangen met ontstekings- en stofwisselingsziekten.

Bij mensen met een verkort darmsyndroom (short bowel syndrome), bijvoorbeeld na een operatie waarbij een groot deel van de darm is verwijderd, is het absorberend oppervlak flink verkleind. Daardoor worden niet alleen voedingsstoffen slechter opgenomen, maar ook geneesmiddelen. Onderzoek laat zien dat bij het merendeel van de onderzochte medicijnen de opname bij deze patiënten verminderd is.

Ook de omstandigheden kunnen de verwerking van geneesmiddelen beïnvloeden. Onderzoek op grote hoogte beschrijft veranderingen in de concentraties en afbraak van medicijnen. Dat zegt niet uitsluitend iets over absorptie: ook verdeling en uitscheiding kunnen veranderen.

Absorptie buiten de darm

Hoewel de darm de bekendste plek is, vindt absorptie ook elders in het lichaam plaats. De huid kan bepaalde stoffen opnemen, de longen absorberen gassen en slijmvliezen in de mond of neus kunnen eveneens stoffen doorlaten. Het principe is steeds hetzelfde: een stof gaat vanuit de buitenkant van het lichaam over naar de binnenkant, waar het in de bloedsomloop of weefsels terechtkomt.

De mate waarin iets wordt geabsorbeerd verschilt sterk per stof en per persoon. Bij cholesterol bijvoorbeeld is er een grote individuele variatie in darmopname, die deels genetisch bepaald is. Varianten in minstens zeven genen zijn in verband gebracht met verschillen in cholesterolabsorptie.

Bronnen:

Categorie: Anatomie
Tags: absorptie darm opname spijsvertering voedingsstoffen

Laatst geüpdatet: 14 februari 2026

Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.