Wat is alfa-tocoferol?

In je voeding kom je vitamine E tegen als een groep van acht vetoplosbare stoffen: vier tocoferolen en vier tocotriënolen. Van al die varianten is alfa-tocoferol de vorm die het meest actief is in het menselijk lichaam en daar ook in de grootste hoeveelheid voorkomt. Wanneer artsen of voedingsdeskundigen het over vitamine E hebben, bedoelen ze dan ook meestal alfa-tocoferol.

Wat doet alfa-tocoferol?

Alfa-tocoferol staat vooral bekend als antioxidant. Dat betekent dat het cellen helpt beschermen tegen schade door zogenaamde vrije radicalen, agressieve moleculen die ontstaan bij normale stofwisselingsprocessen, maar ook door invloeden van buitenaf zoals luchtvervuiling of UV-straling. Doordat alfa-tocoferol vetoplosbaar is, nestelt het zich in de celmembranen, de vetrijke buitenlaag van cellen. Daar vangt het vrije radicalen op voordat die de kwetsbare vetzuren in de membraan kunnen beschadigen. Op die manier draagt het bij aan het in stand houden van gezonde cellen.

Naast deze bekende antioxidantrol wijst recent onderzoek erop dat alfa-tocoferol ook invloed heeft op de activiteit van bepaalde genen en dat dit effect losstaat van zijn werking als antioxidant. De precieze betekenis hiervan wordt nog onderzocht.

Waar zit het in?

Alfa-tocoferol komt van nature voor in plantaardige voedingsmiddelen. Denk aan noten, zaden, plantaardige oliën (zoals zonnebloemolie en tarwekiemolie) en groene bladgroenten. Omdat het een vetoplosbare stof is, neemt je lichaam het beter op wanneer je het samen met wat vet eet, een handvol noten bij een salade doet dus dubbel dienst.

Bijzonderheden

Je lichaam heeft een duidelijke voorkeur voor alfa-tocoferol boven de andere vormen van vitamine E. De lever speelt hierin een sleutelrol: een specifiek eiwit (het alfa-tocoferol-transporteiwit) selecteert juist deze variant en geeft die af aan het bloed, terwijl de overige vormen sneller worden afgebroken en uitgescheiden. Dat verklaart waarom alfa-tocoferol verreweg de hoogste concentratie in je bloed en weefsels bereikt.