Wat is bloedsuikerspiegel?

In je bloed zit altijd een bepaalde hoeveelheid glucose, een suiker die dient als brandstof voor vrijwel alle cellen in je lichaam. De bloedsuikerspiegel (ook wel bloedglucosespiegel of glycemie genoemd) geeft aan hoeveel glucose er op een bepaald moment in je bloedplasma is opgelost. In Nederland wordt deze waarde uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l).

Hoe je bloedsuikerspiegel beweegt

Je bloedsuikerspiegel is geen vast getal. Het is een waarde die de hele dag in beweging is. Vlak voor een maaltijd is het gehalte doorgaans wat lager, omdat je lichaam in de tussentijd glucose heeft verbruikt. Na het eten stijgt de spiegel vaak tijdelijk, doordat glucose uit verteerd voedsel in de bloedbaan terechtkomt. Het lichaam regelt dit proces nauwkeurig: het hormoon insuline zorgt ervoor dat glucose vanuit het bloed naar de cellen wordt getransporteerd, waardoor de spiegel weer daalt. Dit samenspel van stijgen en dalen is een onderdeel van wat in de fysiologie metabole homeostase heet, het vermogen van je lichaam om een stabiel intern milieu te handhaven.

Normale en afwijkende waarden

Bij de gebruikelijke Nederlandse diagnostische indeling is een nuchtere plasmaglucose onder 6,1 mmol/l niet verhoogd. Nuchter betekent minstens acht uur zonder calorieën. Een waarde van 6,1 tot en met 6,9 mmol/l heet een gestoorde nuchtere glucose. Vanaf 7,0 mmol/l kan sprake zijn van diabetes. Zonder duidelijke klachten wordt dit doorgaans op een andere dag bevestigd. Een niet-nuchtere plasmaglucose vanaf 11,1 mmol/l kan samen met kenmerkende klachten ook tot de diagnose leiden. Deze grenzen zijn iets anders dan persoonlijke streefwaarden voor iemand die al wordt behandeld.

Een te lage bloedsuikerspiegel, hypoglykemie, kan zich uiten in trillen, zweten, duizeligheid en concentratieproblemen. Een te hoge spiegel, hyperglykemie, geeft op korte termijn vaak dorst, veel plassen en vermoeidheid en kan op langere termijn schade veroorzaken aan bloedvaten, zenuwen en organen.

Hoe wordt de bloedsuikerspiegel gemeten?

De meest gebruikte methode is een vingerprik: een klein druppeltje bloed wordt op een teststrip aangebracht en door een bloedsuikermeter afgelezen. Hoe vaak iemand met diabetes meet, hangt af van de behandeling. Bij diagnostiek wordt de glucose doorgaans met laboratoriumonderzoek beoordeeld. Daarnaast bestaan er continue glucosemonitors (CGM), kleine sensoren die onder de huid worden geplaatst en doorlopend de glucosewaarde in het weefselvocht meten. Onderzoek laat zien dat zulke sensoren bij mensen met type 2 diabetes kunnen bijdragen aan een beter inzicht in hun glucoseschommelingen. Er wordt ook gewerkt aan volledig niet-invasieve methoden, zoals metingen via licht of radiogolven, maar die zijn vooralsnog niet nauwkeurig genoeg voor dagelijks gebruik.

Wat je eet heeft direct invloed op je bloedsuikerspiegel. Voedingsmiddelen die koolhydraten bevatten (brood, fruit, rijst, maar ook producten met toegevoegde suikers) worden door je spijsvertering omgezet in glucose. Hoe snel dat gebeurt, verschilt per product. Beweging speelt eveneens een rol: actieve spieren nemen meer glucose op uit het bloed, waardoor de spiegel daalt.