Wat is carpaletunnelsyndroom?

In je pols bevindt zich een smalle doorgang aan de handpalmzijde, omgeven door botjes en een stevig band van bindweefsel. Door deze doorgang, de carpale tunnel, lopen de pezen van je vingerbuigers én een belangrijke zenuw: de nervus medianus. Deze zenuw verzorgt het gevoel in je duim, wijsvinger, middelvinger en een deel van je ringvinger en stuurt ook een aantal spieren in je duimmuis aan. Bij het carpaletunnelsyndroom (vaak afgekort tot CTS) raakt deze zenuw bekneld doordat de druk in de carpale tunnel te hoog wordt.

Hoe ontstaat de beknelling?

De ruimte in de carpale tunnel is beperkt. Alles wat die ruimte verder verkleint of de druk erin verhoogt, kan de zenuw in de knel brengen. In de meeste gevallen wordt geen duidelijke oorzaak gevonden, men spreekt dan van idiopathisch CTS. Wat wel bekend is, is dat het weefsel rondom de pezen (het zogenaamde subsynoviale bindweefsel) bij mensen met CTS verdikt blijkt te zijn, zonder dat er sprake is van een ontsteking. Die verdikking neemt ruimte in en drukt op de zenuw.

Er zijn verschillende factoren die het risico verhogen. Vrouwen krijgen vaker met CTS te maken dan mannen, vermoedelijk doordat hun carpale tunnel van nature smaller is. Zwangerschap speelt een rol door vochtophoping in de weefsels. Aandoeningen als diabetes, reuma, schildklierafwijkingen en het syndroom van Sjögren worden ook in verband gebracht met een hogere kans op CTS. Daarnaast kunnen herhaalde hand- en polsbewegingen (denk aan langdurig werken met gereedschap of intensief smartphonegebruik) bijdragen, doordat de zenuw daarbij herhaaldelijk vervormt, verschuift en onder spanning komt te staan.

Wat merk je eraan?

De klachten beginnen meestal geleidelijk. Kenmerkend zijn tintelingen en een doof gevoel in de duim, wijs- en middelvinger. Veel mensen merken dit vooral ’s nachts of bij activiteiten waarbij de pols gebogen is, zoals het vasthouden van een telefoon of stuur. Een veelvoorkomende reactie is de hand schudden om het gevoel terug te krijgen. Naarmate de beknelling langer aanhoudt, kan het dove gevoel blijvend worden en neemt de kracht in de hand af, vooral de greepkracht van de duim. Voorwerpen laten vallen zonder het te merken is dan geen uitzondering.

Opvallend is dat de pink vrijwel altijd wordt gespaard: die wordt door een andere zenuw verzorgd. Dat onderscheidt CTS van veel andere oorzaken van een tintelende hand.

Hoe vaak komt het voor?

CTS is het meest voorkomende beknellingsyndroom van een zenuw. Naar schatting heeft 3 tot 6 procent van de volwassen bevolking ermee te maken. Het komt het vaakst voor bij mensen tussen de 40 en 60 jaar en bij vrouwen twee tot drie keer zo vaak als bij mannen. Bij bepaalde patiëntengroepen, zoals mensen met het syndroom van Sjögren, ligt het percentage nog aanzienlijk hoger.