Medische termen in de categorie Anatomie

A

Aandoening van het centraal zenuwstelsel Een aandoening van het centraal zenuwstelsel is een ziekte of afwijking die de hersenen of het ruggenmerg treft en daarmee functies als denken, bewegen, zien, horen, ruiken, proeven of voelen kan verstoren. Lees meer →
Aangeboren Aangeboren betekent dat een eigenschap, aandoening of afwijking al bij de geboorte aanwezig is. Het kan erfelijk zijn, ontstaan tijdens de zwangerschap of een combinatie van beide. Lees meer →
Aangeboren immuniteit Aangeboren immuniteit is het deel van het afweersysteem waarmee je geboren wordt en dat direct reageert op indringers, zonder deze eerst te hoeven 'leren kennen'. Het werkt snel maar maakt geen onderscheid tussen specifieke ziekteverwekkers. Lees meer →
ABD ABD is de medische afkorting voor abdomen, oftewel de buik: het deel van het lichaam tussen de borstkas en het bekken. Lees meer →
Abdomen Het abdomen is de buik: het deel van het lichaam tussen de borstkas en het bekken, waarin organen als de maag, darmen, lever, nieren en alvleesklier liggen. Lees meer →
Absorberen Absorberen is het opnemen van stoffen door het lichaam, bijvoorbeeld voedingsstoffen vanuit de darm naar het bloed, of vloeistoffen door weefsels. Lees meer →
Absorptie Absorptie is het proces waarbij voedingsstoffen vanuit het spijsverteringskanaal worden opgenomen in de bloedbaan, voornamelijk in de dunne darm. Lees meer →
Achillespees-blessure Een achillespees-blessure is een beschadiging van de achillespees, de sterke peesband aan de achterkant van het onderbeen die de kuitspieren verbindt met het hielbeen. Deze varieert van lichte overbelasting tot een volledige scheur. Lees meer →
Albumine Albumine is een eiwit dat door de lever wordt aangemaakt en het meest voorkomende eiwit in het bloedplasma is. Het speelt een belangrijke rol bij het transport van stoffen en het op peil houden van de vochtbalans in de bloedvaten. Lees meer →
Alkalische fosfatase Alkalische fosfatase is een enzym dat fosfaatgroepen van moleculen verwijdert en in hoge concentraties voorkomt in bot, lever, nieren en placenta. De bloedwaarde ervan wordt gebruikt als indicator voor lever- of botaandoeningen. Lees meer →
Allostase Allostase is het proces waarmee het lichaam zich actief aanpast aan stressoren en veranderende omstandigheden om een intern evenwicht te handhaven, als aanvulling op het klassieke begrip homeostase. Lees meer →
Alvleesklier De alvleesklier is een klier in de buikholte die spijsverteringsenzymen en hormonen zoals insuline produceert. Ze wordt ook wel pancreas genoemd. Lees meer →
Anabole resistentie Anabole resistentie is een verminderde reactie van spieren op prikkels die normaal spieropbouw stimuleren, zoals eiwitinname en lichaamsbeweging. Het komt vooral voor bij ouderen. Lees meer →
Antagonist Een antagonist is een stof die zich bindt aan een receptor in het lichaam zonder die receptor te activeren, waardoor de werking van een andere stof (de agonist) wordt geblokkeerd of afgeremd. Lees meer →
Antigeen Een antigeen is een stof die door het immuunsysteem wordt herkend als lichaamsvreemd en waartegen het lichaam een afweerreactie opzet, bijvoorbeeld door antistoffen aan te maken. Lees meer →
Antilichaam Een antilichaam is een eiwit dat door het immuunsysteem wordt aangemaakt om lichaamsvreemde stoffen (antigenen) te herkennen en onschadelijk te maken. Lees meer →
Antistoffen Antistoffen zijn eiwitten die het immuunsysteem aanmaakt om lichaamsvreemde stoffen zoals virussen en bacteriën te herkennen en onschadelijk te maken. Lees meer →
Apoptose Apoptose is geprogrammeerde celdood: een natuurlijk proces waarbij cellen zichzelf op gecontroleerde wijze afbreken en opruimen, bijvoorbeeld wanneer ze beschadigd, overbodig of verouderd zijn. Lees meer →
Appendix De appendix is een klein, wormvormig aanhangsel aan de blindedarm dat een rol speelt in het immuunsysteem van de darm. Lees meer →
Astigmatisme Astigmatisme is een veelvoorkomende oogafwijking waarbij het hoornvlies of de ooglens een onregelmatige kromming heeft, waardoor licht niet in één punt op het netvlies wordt gebundeld en het beeld wazig wordt. Lees meer →
Atrofie Atrofie is het kleiner worden, dunner worden of verschrompelen van weefsel, een orgaan of een lichaamsdeel, meestal doordat het niet meer (voldoende) wordt gebruikt of doordat het onvoldoende voeding of prikkels ontvangt. Lees meer →
Autofagie Autofagie is een natuurlijk cellulair proces waarbij de cel beschadigde of overbodige onderdelen afbreekt en hergebruikt via haar eigen lysosomen. Lees meer →
Autonoom zenuwstelsel Het autonoom zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat onbewust lichaamsprocessen regelt zoals hartslag, ademhaling, spijsvertering en bloeddruk. Het bestaat uit een sympathisch (actie) en parasympathisch (rust) deel. Lees meer →

B

B-cellen B-cellen zijn een type witte bloedcel (lymfocyt) dat antistoffen aanmaakt en daarmee een sleutelrol speelt in de afweer tegen ziekteverwekkers. Lees meer →
Baarmoeder De baarmoeder is een hol, peervormig spierorgaan in het vrouwelijke bekken waarin een bevruchte eicel zich kan innestelen en een baby zich ontwikkelt tijdens de zwangerschap. Lees meer →
Bacteriën Bacteriën zijn microscopisch kleine, eencellige organismen die overal voorkomen. Sommige bacteriën zijn nuttig voor het lichaam, andere kunnen ziekten veroorzaken. Lees meer →
Bacteroidetes Bacteroidetes zijn een grote groep (stam) van bacteriën die vooral in de darmen van mensen en dieren voorkomen en daar een belangrijke rol spelen bij de afbraak van voedingsvezels en de werking van het immuunsysteem. Lees meer →
Beenmerg Beenmerg is zacht, sponsachtig weefsel in het binnenste van botten dat rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes aanmaakt. Lees meer →
Bijbal De bijbal is een langgerekt, sterk gekronkeld buisje aan de achterzijde van elke teelbal, waar zaadcellen worden opgeslagen en hun laatste rijping ondergaan. Lees meer →
Bijnieren (produceren stresshormonen en andere) Bijnieren zijn twee kleine hormoonklieren die bovenop de nieren liggen en hormonen produceren die onder meer de stressreactie, bloeddruk, stofwisseling en vochtbalans reguleren. Lees meer →
Bijschildklieren Bijschildklieren zijn vier kleine kliertjes achter de schildklier die het calciumgehalte in het bloed regelen door de aanmaak van bijschildklierhormoon (PTH). Lees meer →
Bilirubine Bilirubine is een geelkleurig afbraakproduct van hemoglobine dat vrijkomt bij de afbraak van rode bloedcellen en via de lever wordt uitgescheiden in de gal. Lees meer →
Bindweefsel Bindweefsel is weefsel dat structuur, stevigheid en verbinding biedt aan het lichaam. Het ondersteunt en beschermt organen, spieren, gewrichten en huid. Voorbeelden zijn kraakbeen, bot, vet en bloed. Lees meer →
Blaas De blaas is een hol orgaan in het kleine bekken dat urine tijdelijk opslaat totdat je plast. Lees meer →
Blindedarm De blindedarm (caecum) is het eerste, blind eindigende deel van de dikke darm, gelegen rechtsonder in de buik. Aan de blindedarm zit het wormvormig aanhangsel (appendix). Lees meer →
Bloed-hersenbarrière De bloed-hersenbarrière is een beschermende laag van gespecialiseerde cellen in de hersenvaten die voorkomt dat schadelijke stoffen vanuit het bloed de hersenen binnendringen, terwijl voedingsstoffen en zuurstof wel worden doorgelaten. Lees meer →
Bloeddruk Bloeddruk is de druk die het bloed uitoefent op de wanden van de slagaders, gemeten als twee waarden: de bovendruk (bij samentrekking van het hart) en de onderdruk (bij ontspanning van het hart). Lees meer →
Bloedsuiker Bloedsuiker is de hoeveelheid glucose (suiker) die in het bloed is opgelost. Bloedsuiker is de belangrijkste energiebron voor de cellen in je lichaam. Lees meer →
Bloedsuikerspiegel De bloedsuikerspiegel is de concentratie van glucose (suiker) in het bloed, uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Deze waarde schommelt gedurende de dag en speelt een centrale rol bij de energievoorziening van het lichaam. Lees meer →
Bloedvat Een bloedvat is een buisvormige structuur in het lichaam waar bloed doorheen stroomt. Bloedvaten vormen samen een vertakt netwerk van slagaders, haarvaten en aders. Lees meer →
BMI De Body Mass Index is een getal dat aangeeft hoe je lichaamsgewicht zich verhoudt tot je lengte. Het wordt berekend door je gewicht in kilogrammen te delen door het kwadraat van je lengte in meters. Lees meer →
Borstvlies Het borstvlies (pleura) is een dun, dubbellaags vlies dat rond elke long ligt en zorgt voor een soepele glijbeweging tijdens het ademen. Lees meer →
Botdichtheid Botdichtheid is de hoeveelheid mineralen (vooral calcium) per volume-eenheid botweefsel, gebruikt als maat voor de stevigheid en gezondheid van het skelet. Lees meer →
Buikvlies Het buikvlies is een dun, glad vlies dat de binnenkant van de buikholte bekleedt en de meeste buikorganen omhult en beschermt. Lees meer →
Bulbourethrale klieren Bulbourethrale klieren zijn twee kleine klieren in het mannelijk voortplantingssysteem die voorvocht (pre-ejaculaat) produceren ter voorbereiding op de zaadlozing. Lees meer →

C

Cardiaal Cardiaal is een medisch bijvoeglijk naamwoord dat 'betrekking hebbend op het hart' betekent. Het wordt gebruikt om aan te geven dat iets met het hart te maken heeft. Lees meer →
Cardiovasculair stelsel Het cardiovasculair stelsel is het orgaanstelsel dat bestaat uit het hart, de bloedvaten en het bloed en dat zorgt voor de circulatie van zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen door het lichaam. Lees meer →
Cascade Een cascade is een kettingreactie van biochemische processen waarbij elke stap de volgende in gang zet en het signaal steeds sterker wordt versterkt. Lees meer →
Cavernoma Een cavernoom is een cluster van abnormaal gevormde bloedvaten, meestal aangetroffen in de hersenen of het ruggenmerg, maar ook mogelijk in andere organen. Lees meer →
Cel Een cel is de kleinste levende bouwsteen van het lichaam. Alle weefsels en organen zijn opgebouwd uit cellen, die zelfstandig kunnen functioneren. Lees meer →
Celdeling Celdeling is het proces waarbij een cel zich opsplitst in twee of meer nieuwe cellen, als onderdeel van groei, herstel en voortplanting van het lichaam. Lees meer →
Celdifferentiatie Celdifferentiatie is het proces waarbij ongespecialiseerde cellen zich ontwikkelen tot gespecialiseerde cellen met een eigen vorm en functie, zoals zenuwcellen, spiercellen of bloedcellen. Lees meer →
Celkern Een celkern is het door een membraan omsloten deel van een cel waarin het erfelijk materiaal (DNA) is opgeslagen. Ook wel nucleus genoemd. Lees meer →
Celmembraan Een celmembraan is de dunne, flexibele laag die de inhoud van een cel omsluit en bepaalt welke stoffen de cel in- en uitgaan. Lees meer →
Chiari-malformatie Een Chiari-malformatie is een aangeboren afwijking waarbij hersenweefsel (met name de kleine hersenen) door de schedelopening naar het wervelkanaal uitpuilt, wat druk kan geven op de hersenstam en het ruggenmerg. Lees meer →
Circadiaan ritme Het circadiaan ritme is de interne biologische klok van het lichaam die lichaamsprocessen afstemt op een cyclus van ongeveer 24 uur, zoals het slaap-waakritme. Lees meer →
Clubvoet Een clubvoet is een aangeboren standafwijking van de voet waarbij de voet naar binnen en naar beneden gedraaid is, waardoor het kind zonder ingrijpen niet normaal kan lopen. Lees meer →
Collageen Collageen is een sterk, vezelachtig eiwit dat de belangrijkste bouwsteen vormt van bindweefsel in het lichaam, zoals huid, botten, pezen, kraakbeen en tanden. Lees meer →
Colon Het colon is het laatste deel van de darm, ook wel dikke darm genoemd, dat water, zouten en voedingsstoffen opneemt uit verteerd voedsel en de ontlasting vormt die het lichaam verlaat via de anus. Lees meer →
Cornea De cornea, of het hoornvlies, is de heldere, koepelvormige buitenlaag aan de voorkant van het oog die licht doorlaat en helpt focussen op het netvlies. Lees meer →
Coronaire arterie Een coronaire arterie is een bloedvat dat het hart van zuurstofrijk bloed voorziet. Er zijn twee hoofdkransslagaders: de linker en de rechter coronaire arterie. Lees meer →
Creatinine Creatinine is een afbraakproduct van creatinefosfaat uit spierweefsel dat via de nieren wordt uitgescheiden. Het gehalte in het bloed dient als maat voor de nierfunctie. Lees meer →
CYP CYP staat voor cytochroom P450, een grote familie van enzymen die vooral in de lever voorkomen en een centrale rol spelen bij de afbraak van lichaamseigen stoffen, medicijnen en giftige verbindingen. Lees meer →
Cyste op de eierstok Een cyste op de eierstok is een met vocht gevuld blaasje dat zich vormt op of in een eierstok. Meestal is de cyste onschuldig en geeft hij geen klachten. Lees meer →
Cytokinen Cytokinen zijn kleine eiwitten die als signaalstoffen dienen in het immuunsysteem en de communicatie tussen cellen reguleren. Lees meer →
Cytotoxisch Cytotoxisch betekent giftig voor cellen; het is de eigenschap van een stof of cel die in staat is om andere cellen te beschadigen of te doden. Lees meer →

D

Darm De darm is het deel van het spijsverteringskanaal dat zich uitstrekt van de maag tot de anus, bestaande uit de dunne darm, dikke darm, endeldarm en anus. Lees meer →
Darmflora Darmflora is het geheel van micro-organismen (vooral bacteriën, maar ook schimmels, virussen en andere microben) dat in je spijsverteringskanaal leeft en een belangrijke rol speelt bij je gezondheid. Lees meer →
Degeneratie Degeneratie is het geleidelijk achteruitgaan van lichaamsweefsels of organen, waardoor ze hun normale structuur en functie verliezen. Lees meer →
Deoxyribonucleïnezuur Deoxyribonucleïnezuur, beter bekend onder de afkorting DNA, is het molecuul in cellen dat alle erfelijke informatie bevat en van generatie op generatie wordt doorgegeven. Lees meer →
Depolarisatie Depolarisatie is een verschuiving in de elektrische lading van een celmembraan, waarbij de binnenkant van de cel minder negatief wordt ten opzichte van de buitenkant. Lees meer →
Detoxificatie Detoxificatie is het proces waarbij het lichaam giftige stoffen onschadelijk maakt en afvoert, voornamelijk via de lever. Lees meer →
Differentiatie Differentiatie is het biologische proces waarbij een ongespecialiseerde cel zich ontwikkelt tot een cel met een specifieke vorm en functie, zoals een zenuwcel, spiercel of bloedcel. Lees meer →
Diffusie Diffusie is de spontane verplaatsing van deeltjes vanuit een gebied met een hoge concentratie naar een gebied met een lagere concentratie, totdat de concentratie overal gelijk is. Lees meer →
Dikke darm De dikke darm is het laatste deel van het spijsverteringskanaal, dat water en zouten opneemt uit voedselresten en ontlasting vormt. Lees meer →
Distaal ileum Het distaal ileum is het laatste deel van de dunne darm (ileum), dat uitmondt in de dikke darm. Dit darmgedeelte speelt een belangrijke rol bij de opname van onder andere vitamine B12 en galzouten. Lees meer →
Diverticulose Diverticulose is de aanwezigheid van kleine uitstulpingen (divertikels) in de wand van de dikke darm, meestal zonder dat dit klachten veroorzaakt. Lees meer →
DNA DNA staat voor desoxyribonucleïnezuur, het molecuul in je cellen dat alle erfelijke informatie bevat. DNA bepaalt hoe je lichaam zich ontwikkelt, groeit en functioneert. Lees meer →
Dunne darm De dunne darm is het langste deel van het spijsverteringskanaal, gelegen tussen de maag en de dikke darm, waar het grootste deel van de voedselvertering en opname van voedingsstoffen plaatsvindt. Lees meer →

E

Ectropium Ectropium is een aandoening waarbij het ooglid (meestal het onderste) naar buiten kantelt, waardoor het binnenste slijmvlies van het ooglid zichtbaar wordt en het oog onvoldoende beschermd is. Lees meer →
Eierstokken Eierstokken zijn de twee organen in het vrouwelijk lichaam die eicellen produceren en belangrijke hormonen aanmaken, zoals oestrogeen en progesteron. Lees meer →
Eilandjes van Langerhans De eilandjes van Langerhans zijn kleine clusters van hormoonproducerende cellen in de alvleesklier die onder meer insuline en glucagon afgeven aan het bloed. Lees meer →
Eileiders Eileiders zijn twee dunne buisvormige organen die de eierstokken met de baarmoeder verbinden en zorgen voor het transport van eicellen, de bevruchting en de vroege ontwikkeling van een embryo. Lees meer →
Elastine Elastine is een eiwit in bindweefsel dat weefsels elastisch maakt, zodat ze na uitrekking of vervorming weer hun oorspronkelijke vorm aannemen. Lees meer →
Elektronentransportketen De elektronentransportketen is een reeks eiwitcomplexen in de mitochondriën die elektronen stapsgewijs doorgeven en daarbij de energie leveren voor de aanmaak van ATP, de belangrijkste energiebron van cellen. Lees meer →
Elleboog uit de kom Een elleboog uit de kom is een elleboogdislocatie waarbij de botten in het ellebooggewricht uit hun normale positie zijn geschoven, waardoor het gewricht niet meer goed functioneert. Lees meer →
Endeldarm De endeldarm is het laatste deel van de dikke darm, dat ontlasting tijdelijk opslaat voordat deze via de anus het lichaam verlaat. Het wordt ook wel rectum genoemd. Lees meer →
Endocriene systeem Het endocriene systeem is het netwerk van hormoonproducerende klieren in het lichaam dat onder meer groei, stofwisseling, slaap, voortplanting en stemming reguleert. Lees meer →
Endometrium Het endometrium is het baarmoederslijmvlies: de weefsellaag die de binnenkant van de baarmoeder bekleedt en een centrale rol speelt bij de menstruatiecyclus en zwangerschap. Lees meer →
Endoplasmatisch reticulum Het endoplasmatisch reticulum is een uitgebreid netwerk van membranen in de cel dat betrokken is bij de productie van eiwitten en vetten en bij het transport van stoffen binnen de cel. Lees meer →
Endotheel Endotheel is de dunne cellaag die de binnenkant van bloedvaten, lymfevaten en het hart bekleedt. Het endotheel speelt een belangrijke rol bij de doorstroming van bloed en de gezondheid van het vaatstelsel. Lees meer →
Enzym Een enzym is een eiwit dat chemische reacties in het lichaam versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden. Lees meer →
Eosinofiel Een eosinofiel is een type witte bloedcel dat betrokken is bij de afweer tegen parasieten en bij allergische reacties en dat herkenbaar is aan kenmerkende roze-oranje korrels onder de microscoop. Lees meer →
Epifyse De epifyse is een kleine klier in de hersenen (ook wel pijnappelklier genoemd) die melatonine aanmaakt en daarmee het slaap-waakritme helpt reguleren. Lees meer →
Epitheelweefsel Epitheelweefsel is een dunne, aaneengesloten laag cellen die het lichaamsoppervlak en de binnenkant van organen, holten en bloedvaten bekleedt en beschermt. Lees meer →
Erven Erven is het ontvangen van genetische eigenschappen die van ouders op hun kinderen worden overgedragen. Lees meer →
Erytrocyten Erytrocyten zijn rode bloedcellen die zuurstof van de longen naar de weefsels transporteren en koolstofdioxide weer terugvoeren. Ze vormen het grootste deel van alle cellen in het menselijk lichaam. Lees meer →
Excitatie Excitatie is de toestand van verhoogde activiteit in een cel, weefsel of orgaan als reactie op een prikkel, waardoor een elektrisch of chemisch signaal wordt opgewekt. Lees meer →
Excitatorische neurotransmitter Een excitatorische neurotransmitter is een signaalstof in het zenuwstelsel die een zenuwcel aanzet tot het doorgeven van een elektrisch signaal, waardoor de activiteit in het brein of lichaam toeneemt. Lees meer →
Exosomen Exosomen zijn kleine blaasjes die door cellen worden uitgescheiden en signaalstoffen, eiwitten of genetisch materiaal vervoeren naar andere cellen, waarmee ze een rol spelen in de communicatie tussen cellen. Lees meer →
Extracellulaire matrix De extracellulaire matrix is het netwerk van eiwitten, suikers en mineralen dat zich tussen de cellen van weefsels bevindt en zorgt voor stevigheid, structuur en communicatie tussen cellen. Lees meer →

F

Fascia Fascia is een bindweefsellaag die spieren, organen, botten, zenuwen en bloedvaten omhult, ondersteunt en met elkaar verbindt. Lees meer →
Fascie Een fascie is een vlies van bindweefsel dat spieren, organen, zenuwen en andere structuren in het lichaam omhult, scheidt en met elkaar verbindt. Lees meer →
Fase 1 ontgifting Fase 1 ontgifting is de eerste stap in het ontgiftingsproces van de lever, waarbij vetoplosbare stoffen door enzymen worden omgezet in tussenproducten die het lichaam verder kan verwerken en uitscheiden. Lees meer →
Fase 2 ontgifting Fase 2 ontgifting is de tweede stap in het ontgiftingsproces van het lichaam, waarbij enzymen schadelijke stoffen koppelen aan een wateroplosbare molecule (zoals glutathion, glucuronzuur of sulfaat), zodat ze wateroplosbaar worden en het lichaam via urine of gal kunnen verlaten. Lees meer →
Feedbackmechanisme Een feedbackmechanisme is een terugkoppelingssysteem in het lichaam waarbij de uitkomst van een proces dat proces zelf versterkt (positieve feedback) of afremt (negatieve feedback), zodat biologische functies in balans blijven. Lees meer →
Fibrinogeen Fibrinogeen is een eiwit dat door de lever wordt aangemaakt en een sleutelrol speelt bij de bloedstolling. Bij een verwonding wordt fibrinogeen omgezet in fibrine, dat het bloedstolsel bij elkaar houdt. Lees meer →
Filtratie Filtratie is het proces waarbij vloeistof door een filter wordt geperst en daarbij bepaalde stoffen worden tegengehouden, zoals in de nieren waar afvalstoffen uit het bloed worden gefilterd. Lees meer →
Fimosis Fimosis is een vernauwing van de voorhuid waardoor deze niet (volledig) over de eikel van de penis teruggetrokken kan worden. Lees meer →
Firmicutes Firmicutes (ook wel Bacillota genoemd) zijn een grote stam van bacteriën die onder meer een belangrijk deel van de darmflora bij mensen vormen. Lees meer →
Foetaal Foetaal heeft betrekking op de foetus, het ongeboren kind vanaf ongeveer de achtste week na de bevruchting tot aan de geboorte. Lees meer →
Fractuur Een fractuur is een breuk in een bot, variërend van een kleine scheur tot een volledige breuk waarbij het bot in meerdere stukken uiteenvalt. Lees meer →

G

Galblaas De galblaas is een klein, peervormig orgaan onder de lever dat gal opslaat en afgeeft aan de dunne darm om vetten te helpen verteren. Lees meer →
Galzuren Galzuren zijn stoffen die in de lever worden gemaakt uit cholesterol en een belangrijke rol spelen bij de vertering en opname van vetten in de dunne darm. Lees meer →
Ganglion Een ganglion is een knooppunt van zenuwcellen in het perifere zenuwstelsel, of een met vloeistof gevuld bultje bij een gewricht of peesschede. Lees meer →
Gastro-intestinaal Gastro-intestinaal heeft betrekking op het maag-darmkanaal, het stelsel van organen dat loopt van de mond tot de anus en verantwoordelijk is voor de vertering en opname van voedsel. Lees meer →
Geboortemalen Geboortemalen zijn gekleurde vlekken of onregelmatigheden op de huid die bij de geboorte aanwezig zijn of kort daarna verschijnen. Ze worden ook wel moedervlekken of birthmarks genoemd. Lees meer →
Gebroken enkel Een gebroken enkel is een breuk van een of meer botten die samen het enkelgewricht vormen, meestal ontstaan door een val, verdraaiing of klap. Lees meer →
Gebroken pols Een gebroken pols is een breuk in een of meer botten van de pols, meestal het spaakbeen (radius). Deze breuk ontstaat vaak door een val op een uitgestoken hand. Lees meer →
Gebroken sleutelbeen Een gebroken sleutelbeen is een breuk in het sleutelbeen (clavicula), het langwerpige bot dat het borstbeen met het schouderblad verbindt. Het is een van de meest voorkomende botbreuken. Lees meer →
Gebroken vinger of duim Een gebroken vinger of duim is een breuk (fractuur) in een of meer botjes van een vinger of de duim, meestal veroorzaakt door een val, stoot of klemming. Lees meer →
Genmutatie Een genmutatie is een verandering in het DNA van een gen, waardoor de erfelijke informatie anders wordt afgelezen. Dit kan spontaan ontstaan of worden veroorzaakt door invloeden van buitenaf. Lees meer →
Gescheurde zwakke plek in een bloedvat in het hoofd Een gescheurde zwakke plek in een bloedvat in het hoofd is een gescheurd hersenaneurysma: een uitstulping in de wand van een bloedvat in de hersenen die openbarst, waardoor er bloed lekt tussen de hersenvliezen (subarachnoïdale bloeding). Lees meer →
Geslacht Geslacht is in de biologie een classificatieniveau (genus) waarmee verwante soorten worden gegroepeerd, of het biologische onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk. Lees meer →
Glasvochtloslating Glasvochtloslating is een aandoening waarbij het glasvocht in het oog loslaat van het netvlies, meestal als onderdeel van het natuurlijke verouderingsproces. Het veroorzaakt vaak vlekjes (mouches volantes) en lichtflitsen in het gezichtsveld. Lees meer →
Globulinen Globulinen zijn een groep eiwitten in het bloed die onder meer een belangrijke rol spelen bij de afweer van het lichaam tegen infecties. Lees meer →
Glomerulaire filtratie Glomerulaire filtratie is het proces waarbij bloed in de nierlichaampjes (glomeruli) wordt gefilterd, zodat afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed worden gescheiden en urine kan worden gevormd. Lees meer →
Glycocalyx De glycocalyx is een dunne, suikerrijke laag op het oppervlak van cellen, met name aan de binnenzijde van bloedvaten, die beschermt tegen beschadiging en een rol speelt bij vaatgezondheid. Lees meer →
Glymfatisch stelsel Het glymfatisch stelsel is een afvoersysteem in de hersenen dat afvalstoffen en overtollig vocht verwijdert via kanalen rond de bloedvaten, vooral actief tijdens de slaap. Lees meer →
Golgi-apparaat Het Golgi-apparaat is een organel in de cel dat eiwitten en vetten bewerkt, sorteert en verpakt in blaasjes om ze naar de juiste bestemming binnen of buiten de cel te sturen. Lees meer →
Gynaecologisch Gynaecologisch verwijst naar alles wat betrekking heeft op de vrouwelijke voortplantingsorganen, zoals de baarmoeder, eierstokken, eileiders en vagina. Lees meer →

H

Hallux valgus Hallux valgus is een standsafwijking van de grote teen, waarbij deze naar de andere tenen afbuigt en er een knobbel ontstaat aan de binnenkant van de voet. Lees meer →
Hamstringblessure Een hamstringblessure is een blessure aan de hamstrings: de drie spieren aan de achterkant van het bovenbeen. De blessure varieert van een lichte verrekking tot een volledige scheur van het spierweefsel. Lees meer →
Hangende oogleden of wenkbrauwen Hangende oogleden of wenkbrauwen zijn een zichtbare verlaging van het bovenooglid of de wenkbrauw, waardoor het oog gedeeltelijk bedekt raakt. Dit kan aangeboren zijn of zich in de loop van het leven ontwikkelen. Lees meer →
Hart Het hart is een holle spier in de borstkas die bloed door het hele lichaam pompt en zo alle organen en weefsels van zuurstof en voedingsstoffen voorziet. Lees meer →
Hartklephypertrofie Hartklephypertrofie is een verdikking van het hartspierweefsel rond of nabij de hartkleppen, meestal als gevolg van een langdurig verhoogde belasting op het hart door klepafwijkingen of andere oorzaken. Lees meer →
Hartritme Hartritme is het patroon en de regelmaat waarmee het hart samentrekt en weer ontspant, oftewel het ritme van de hartslag. Lees meer →
Hartzakje Het hartzakje (pericard of pericardium) is het dubbelwandige vlies dat het hart omhult en beschermt tegen wrijving, infecties en uitwendige krachten. Lees meer →
Hb Hb is de afkorting voor hemoglobine, een eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof vanuit de longen naar alle weefsels in het lichaam vervoert. Lees meer →
Hemoglobine Hemoglobine is het eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof vanuit de longen naar alle weefsels in het lichaam transporteert en koolstofdioxide terugvoert naar de longen. Lees meer →
Hemostase Hemostase is het natuurlijke proces waarmee je lichaam bloedingen stopt en bloedverlies voorkomt, onder andere door samentrekking van bloedvaten, vorming van een bloedplaatjesprop en bloedstolling. Lees meer →
Hernia Een hernia (breuk) ontstaat wanneer een orgaan of weefsel door een zwakke plek in de omliggende spier- of bindweefselwand naar buiten puilt. Lees meer →
Hersenen De hersenen zijn het orgaan in de schedel dat het zenuwstelsel aanstuurt, informatie verwerkt en verantwoordelijk is voor denken, voelen, bewegen en alle lichaamsfuncties. Lees meer →
Heupdysplasie Heupdysplasie is een afwijking van het heupgewricht waarbij de heupkom het bovenstuk van het dijbeen onvoldoende omsluit, waardoor de heup gedeeltelijk of volledig uit de kom kan raken. Lees meer →
Hiatus Hernia Een hiatus hernia is een aandoening waarbij een deel van de maag door de opening in het middenrif (de hiatus) omhoog schuift naar de borstholte. Lees meer →
Hippocampus De hippocampus is een gebogen hersenstructuur in de slaapkwab die een sleutelrol speelt bij het vormen, opslaan en verwerken van herinneringen en bij ruimtelijke oriëntatie. Lees meer →
Homeostase Homeostase is het vermogen van het lichaam om zijn interne omgeving stabiel te houden, ondanks veranderingen van buitenaf. Denk aan lichaamstemperatuur, vochtbalans en bloedsuikerspiegel. Lees meer →
Hoornvliesbeschadiging Hoornvliesbeschadiging is beschadiging van het hoornvlies (cornea), het doorzichtige vlies aan de voorkant van het oog. Het kan variëren van een oppervlakkige kras tot diepere wonden, met pijn, roodheid en lichtgevoeligheid als typische klachten. Lees meer →
Horripilatie Horripilatie is de medische term voor kippenvel: kleine bultjes op de huid die ontstaan doordat spiertjes bij de haarwortels samentrekken, meestal als reactie op kou of sterke emoties. Lees meer →
HRV (hartritmevariabiliteit) HRV (hartritmevariabiliteit) is de natuurlijke variatie in tijd tussen opeenvolgende hartslagen, gemeten als verschil in de intervallen van hartslag tot hartslag. Een hogere HRV wordt gezien als teken van een goed functionerend autonoom zenuwstelsel. Lees meer →
Huid De huid is het grootste orgaan van het menselijk lichaam, dat de buitenste bedekking vormt en beschermt tegen invloeden van buitenaf, de lichaamstemperatuur regelt en bijdraagt aan de waarneming van prikkels. Lees meer →
Huidcyste Een huidcyste is een goedaardig, rond bultje in of net onder de huid dat gevuld is met vocht, talg, keratine of ander materiaal en omgeven wordt door een eigen wand. Lees meer →
Huidlaesie Een huidlaesie is een afwijking of verandering op de huid, zoals een vlek, bult, zwelling, wond of zweertje, die verschilt van de normale, gezonde huid eromheen. Lees meer →
Huidtags Huidtags zijn kleine, zachte, goedaardige huiduitstulpingen die vooral voorkomen op plekken waar de huid vouwt of schuurt, zoals de nek, oksels en oogleden. Lees meer →
Hyperplasie Hyperplasie is een toename van het aantal cellen in een weefsel of orgaan, waardoor dat weefsel of orgaan groter wordt. Het kan zowel een normaal als een afwijkend proces zijn. Lees meer →
Hypertrofie Hypertrofie is toename in grootte van een weefsel of orgaan doordat de afzonderlijke cellen groter worden, zonder dat het aantal cellen toeneemt. Lees meer →
Hypofyse De hypofyse is een kleine hormoonklier onder de hersenen die tal van hormonen produceert en daarmee andere klieren in het lichaam aanstuurt. Lees meer →
Hypothalamus De hypothalamus is een klein hersengebied dat onder andere honger, dorst, lichaamstemperatuur, slaap en de afgifte van hormonen regelt. Lees meer →

I

IC De IC (Intensive Care) is een gespecialiseerde ziekenhuisafdeling waar ernstig zieke patiënten continu worden bewaakt en ondersteund in hun vitale functies. Lees meer →
IgA IgA (immunoglobuline A) is een antistof die vooral voorkomt op slijmvliezen, zoals in de darm, luchtwegen en neus, waar het het lichaam beschermt tegen indringers. Lees meer →
IgE Immunoglobuline E (IgE) is een type antistof dat door het immuunsysteem wordt aangemaakt en een centrale rol speelt bij allergische reacties. Lees meer →
IgG IgG (immunoglobuline G) is de meest voorkomende antistof in het bloed. Het speelt een centrale rol in de afweer tegen bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers. Lees meer →
Immuniteit Immuniteit is de toestand waarin je lichaam beschermd is tegen of weerstand biedt aan infectieziekten, doordat het afweersysteem ziekteverwekkers herkent en onschadelijk maakt. Lees meer →
Immunoglobulines Immunoglobulines zijn eiwitten die het immuunsysteem aanmaakt om ziekteverwekkers en andere lichaamsvreemde stoffen te herkennen en onschadelijk te maken. Ze worden ook wel antistoffen genoemd. Lees meer →
Immunosenescentie Immunosenescentie is de geleidelijke achteruitgang van het immuunsysteem die samenhangt met het ouder worden, waardoor de afweer minder goed functioneert. Lees meer →
Immuunfunctie Immuunfunctie is het vermogen van het afweersysteem om het lichaam te beschermen tegen ziekteverwekkers, schadelijke stoffen en abnormale cellen. Lees meer →
Immuunrespons Immuunrespons is de reactie van het afweersysteem op lichaamsvreemde stoffen zoals bacteriën, virussen of andere indringers, waarbij het lichaam deze herkent en probeert onschadelijk te maken. Lees meer →
Immuunsysteem Het immuunsysteem is het netwerk van organen, weefsels en cellen dat je lichaam beschermt tegen infecties, ziekten en lichaamsvreemde stoffen. Lees meer →
Intestinale permeabiliteit Intestinale permeabiliteit is de mate waarin de darmwand stoffen doorlaat vanuit de darmholte naar de rest van het lichaam. Een gezonde darm is selectief doorlaatbaar: voedingsstoffen komen erdoor, schadelijke stoffen worden tegengehouden. Lees meer →
Intrinsieke factor Intrinsieke factor is een eiwit dat in de maag wordt aangemaakt en nodig is voor de opname van vitamine B12 in de darm. Lees meer →

K

Katheter Een katheter is een dun, buigzaam buisje dat in het lichaam wordt ingebracht om vloeistoffen af te voeren of toe te dienen, bijvoorbeeld in de blaas om urine op te vangen. Lees meer →
Klier Een klier is een klein orgaan in het lichaam dat een bepaalde stof aanmaakt en afgeeft, zoals zweet, speeksel, tranen, moedermelk of hormonen. Lees meer →
Klompvoet bij baby Klompvoet bij een baby is een aangeboren standafwijking waarbij een of beide voetjes van de baby naar binnen en naar beneden gedraaid staan, waardoor de voet een kenmerkende gekantelde positie heeft. Lees meer →
Knieschijf uit de kom Een knieschijf uit de kom (patellaluxatie) betekent dat de knieschijf uit haar normale positie in de groef van het dijbeen glijdt, meestal naar de buitenzijde van de knie. Lees meer →
Kronkeldarm De kronkeldarm is het laatste deel van de dunne darm, ook wel ileum genoemd, waar onder meer vitamine B12 en galzouten worden opgenomen in het bloed. Lees meer →
Kyfose Kyfose is een overmatige naar achteren gerichte kromming van de bovenrug, waardoor de rug een ronde of gebochelde vorm krijgt. Lees meer →

L

Labiafusie Labiafusie is een aandoening waarbij de kleine schaamlippen (labia minora) aan elkaar vastgroeien, waardoor de vaginale opening geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten. Lees meer →
Lens De lens is het heldere, doorzichtige lichaam in het oog, vlak achter de iris, dat van vorm verandert om licht scherp op het netvlies te richten. Lees meer →
Leukocyten Leukocyten zijn witte bloedcellen die een centrale rol spelen in het afweersysteem van het lichaam. Ze beschermen tegen infecties, virussen en andere indringers. Lees meer →
Lever De lever is het grootste inwendige orgaan van het lichaam, gelegen rechtsboven in de buikholte. Ze speelt een centrale rol bij de stofwisseling, de opslag van voedingsstoffen en het afbreken van schadelijke stoffen. Lees meer →
Liesbreuk Een liesbreuk is een uitstulping waarbij buikinhoud (zoals darm of vetweefsel) door een zwakke plek in de buikwand ter hoogte van de lies naar buiten puilt. Lees meer →
Ligand Een ligand is een molecuul of ion dat zich bindt aan een receptor of een ander eiwit en daarmee een biologische reactie in gang kan zetten of juist kan blokkeren. Lees meer →
Lipoom Een lipoom is een goedaardig gezwel dat bestaat uit vetweefselcellen en zich meestal als een zacht, beweeglijk bultje onder de huid voordoet. Lees meer →
Littekens Littekens zijn blijvende merktekens op de huid die ontstaan wanneer beschadigd weefsel herstelt met bindweefsel in plaats van met normaal huidweefsel. Lees meer →
Longen Longen zijn de twee organen in de borstkas die zuurstof uit ingeademde lucht opnemen in het bloed en koolstofdioxide uit het bloed afvoeren via de uitademing. Lees meer →
Luchtpijp De luchtpijp (trachea) is de buis die het strottenhoofd verbindt met de luchtwegen naar de longen en waardoor je in- en uitademingslucht stroomt. Lees meer →
Luchtwegen De luchtwegen zijn het stelsel van organen en buizen waarlangs lucht het lichaam in- en uitstroomt, van neus en mond tot aan de longen, waar de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide plaatsvindt. Lees meer →
Lui oog Een lui oog (amblyopie) is een oogaandoening waarbij het zicht in één oog zich niet goed ontwikkelt tijdens de kindertijd, waardoor dat oog blijvend slechter ziet dan het andere. Lees meer →
Lymfe Lymfe is het heldere weefselvocht dat zich tussen de cellen bevindt en via het lymfestelsel door het lichaam stroomt. Het speelt een belangrijke rol bij de afvoer van afvalstoffen en de afweer tegen infecties. Lees meer →
Lymfeklieren Lymfeklieren zijn kleine, boonvormige orgaantjes verspreid over het lichaam die lymfevloeistof filteren en een belangrijke rol spelen in het afweersysteem. Lees meer →
Lymfocyt Een lymfocyt is een type witte bloedcel dat een centrale rol speelt in het afweersysteem en het lichaam beschermt tegen infecties, ziekten en afwijkende cellen. Lees meer →
Lysosoom Een lysosoom is een klein blaasje in de cel dat afvalstoffen en onbruikbare materialen afbreekt met behulp van enzymen, zodat de cel schoon en gezond blijft. Lees meer →

M

Maag De maag is een holle, gespierde zak in de buikholte die voedsel opvangt vanuit de slokdarm, het mengt met maagsap en gedeeltelijk verteert voordat het naar de dunne darm wordt doorgegeven. Lees meer →
Maag-darmkanaal Het maag-darmkanaal is de lange, gespierde buis die loopt van de mond tot de anus en waarin voedsel wordt verteerd en voedingsstoffen worden opgenomen. Lees meer →
Maagzuur Maagzuur is zoutzuur (HCl) dat door de maagwand wordt aangemaakt om voedsel af te breken, eiwitten te verteren en schadelijke bacteriën te doden. Lees meer →
Macrofaag Een macrofaag is een groot type witte bloedcel dat lichaamsvreemde indringers opslokt en afbreekt, dode cellen opruimt en andere immuuncellen activeert. Lees meer →
Maculagat Een maculagat is een klein gaatje in de macula, het centrale deel van het netvlies dat verantwoordelijk is voor scherp zien. Het veroorzaakt wazig zicht en kan leiden tot een donkere vlek in het gezichtsveld. Lees meer →
Malletvinger Een malletvinger is een blessure aan de strekpees van het uiteinde van een vinger, waardoor het vingertopje naar beneden hangt en niet meer actief gestrekt kan worden. Lees meer →
Meiose Meiose is een bijzondere vorm van celdeling waarbij het aantal chromosomen wordt gehalveerd, zodat geslachtscellen (eicellen en zaadcellen) ontstaan met de helft van het erfelijk materiaal. Lees meer →
Menopauze Menopauze is het moment waarop de menstruatie definitief stopt, vastgesteld nadat een vrouw twaalf maanden achtereen geen menstruatie meer heeft gehad. Lees meer →
Menstruatie Menstruatie is de maandelijkse afstoting van baarmoederslijmvlies en bloed via de vagina, die optreedt bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd wanneer er geen zwangerschap is ontstaan. Lees meer →
Mesenterium Het mesenterium is een dubbele laag buikvlies die de darmen aan de achterwand van de buikholte bevestigt en waarin bloedvaten, lymfevaten, zenuwen en vetweefsel lopen. Lees meer →
Mestcel Een mestcel is een type witte bloedcel dat zich in weefsels bevindt en een belangrijke rol speelt bij allergische reacties en de afweer van het lichaam. Lees meer →
Metabolisch Metabolisch betekent alles wat te maken heeft met de stofwisseling: het geheel van chemische processen in je lichaam waarmee energie wordt opgewekt en bouwstoffen worden aangemaakt. Lees meer →
Metaboliseren Metaboliseren is het omzetten van stoffen in het lichaam door middel van chemische processen, om energie op te wekken en bouwstoffen te maken die het lichaam nodig heeft. Lees meer →
Microbioom Het microbioom is het geheel van micro-organismen (zoals bacteriën, virussen, schimmels en gisten) dat in en op je lichaam leeft, met name in de darmen. Lees meer →
Middenrifbreuk Een middenrifbreuk is een aandoening waarbij een deel van de maag door een opening in het middenrif omhoog schuift naar de borstholte, wat kan leiden tot klachten als brandend maagzuur en pijn op de borst. Lees meer →
Milt De milt is een orgaan in de linker bovenbuik dat het bloed filtert, oude rode bloedcellen afbreekt en een belangrijke rol speelt in de afweer tegen ziekteverwekkers. Lees meer →
Mitochondriën Mitochondriën zijn kleine structuren in vrijwel elke lichaamscel die zorgen voor de aanmaak van energie (ATP) via celademhaling. Lees meer →
Mitose Mitose is de gewone celdeling waarbij een cel zich splitst in twee genetisch identieke dochtercellen, bedoeld voor groei en herstel van het lichaam. Lees meer →
MMC (Migrating Motor Complex) MMC (Migrating Motor Complex) is een cyclisch patroon van samentrekkingen in de maag en dunne darm dat tussen maaltijden optreedt en zorgt voor het opruimen van voedselresten en bacteriën. Lees meer →
Moedervlekken Moedervlekken zijn kleine, gepigmenteerde plekjes op de huid die ontstaan door een ophoping van kleurstofcellen (melanocyten). De meeste mensen hebben er tien tot enkele tientallen. Lees meer →
mTOR mTOR is een eiwit in je cellen dat als een soort schakelaar werkt: het stuurt celgroei, eiwitsynthese en energiegebruik aan en wordt geremd wanneer je vast of weinig voedingsstoffen binnenkrijgt. Lees meer →
Mucosa Mucosa is het slijmvlies: een vochtige weefsellaag die de binnenkant van lichaamsholten en organen bekleedt, zoals de mond, darmen, luchtwegen en urinewegen. Lees meer →
Myeline Myeline is een vetrijke beschermlaag rond zenuwvezels die zorgt voor snelle en efficiënte geleiding van elektrische signalen door het zenuwstelsel. Lees meer →
Myopie Myopie is bijziendheid: een oogafwijking waarbij je voorwerpen in de verte wazig ziet, terwijl je dichtbij wel scherp kunt zien. Lees meer →

N

Nasaal Nasaal betekent betrekking hebbend op de neus. De term wordt in de geneeskunde gebruikt om aan te geven dat iets met de neus of de neusholte te maken heeft. Lees meer →
Navelbreuk bij kinderen Een navelbreuk bij kinderen is een uitstulping bij de navel van een kind, veroorzaakt doordat buikinhoud door een opening in de buikwandspieren naar buiten puilt. Lees meer →
Negatieve feedback Negatieve feedback is een regulatiemechanisme in het lichaam waarbij het resultaat van een proces wordt gebruikt om datzelfde proces af te remmen, zodat er een stabiel evenwicht ontstaat. Lees meer →
Nervus vagus De nervus vagus is de tiende hersenzenuw, ook wel de zwervende zenuw genoemd. Deze zenuw verbindt de hersenen met onder andere het hart, de longen en het spijsverteringskanaal en speelt een grote rol in het parasympathische zenuwstelsel. Lees meer →
Netvlies Het netvlies (retina) is de lichtgevoelige weefsellaag aan de binnenkant van de achterwand van het oog, die lichtprikkels omzet in zenuwsignalen en via de oogzenuw naar de hersenen stuurt. Lees meer →
Neurologisch Neurologisch betekent alles wat te maken heeft met het zenuwstelsel, dus de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen door het hele lichaam. Lees meer →
Neuron Een neuron is een zenuwcel die elektrische en chemische signalen door het lichaam stuurt om functies als bewegen, denken en voelen mogelijk te maken. Lees meer →
Neuroplasticiteit Neuroplasticiteit is het vermogen van de hersenen om hun structuur en verbindingen te reorganiseren als reactie op ervaringen, leerprocessen of letsel. Lees meer →
Neurotransmitter Een neurotransmitter is een chemische boodschapperstof die door zenuwcellen wordt aangemaakt en vrijgegeven om signalen over te dragen naar andere zenuwcellen, spiercellen of klieren. Lees meer →
Neutrofiel Een neutrofiel is een type witte bloedcel dat de eerste verdedigingslinie van het immuunsysteem vormt en ziekteverwekkers zoals bacteriën en schimmels opruimt. Lees meer →
NF-κB NF-κB is een eiwitcomplex in cellen dat als transcriptiefactor werkt en een centrale rol speelt bij het aansturen van ontstekingsreacties en immuunresponsen. Lees meer →
Nierbekken Het nierbekken is de trechtervormige opvangruimte binnenin de nier waar urine wordt verzameld voordat deze via de urineleider naar de blaas stroomt. Lees meer →
Nieren Nieren zijn twee boonvormige organen die afvalstoffen uit het bloed filteren, urine produceren en een belangrijke rol spelen bij het reguleren van de bloeddruk en de aanmaak van rode bloedcellen. Lees meer →
NK-cellen NK-cellen (natural killer cellen) zijn witte bloedcellen van het aangeboren immuunsysteem die virusgeïnfecteerde cellen, tumorcellen en andere abnormale cellen herkennen en doden. Lees meer →
Nuchtere darm De nuchtere darm is het middelste deel van de dunne darm, gelegen tussen de twaalfvingerige darm en de kronkeldarm, waar een groot deel van de voedingsstoffen wordt opgenomen. Lees meer →

O

O- en X-benen bij kinderen O- en X-benen zijn een normale standsverandering van de benen tijdens de groei, waarbij kinderen eerst O-benen en daarna X-benen ontwikkelen voordat de benen zich rond het zevende levensjaar rechten. Lees meer →
Oesofagusatresie en tracheo-oesofageale fistel Oesofagusatresie en tracheo-oesofageale fistel is een aangeboren afwijking waarbij de slokdarm niet volledig is aangelegd (atresie), vaak in combinatie met een abnormale verbinding tussen de slokdarm en de luchtpijp (fistel). Lees meer →
Ongedaalde testis Een ongedaalde testis is een aandoening waarbij één of beide testikels niet zijn afgedaald naar het scrotum (balzak), wat vooral bij pasgeboren jongens voorkomt. Lees meer →
Ontlasting Ontlasting is het vaste afvalproduct dat het lichaam via de darmen uitscheidt, ook wel feces of stoelgang genoemd. Lees meer →
Ontwikkelingsdysplasie van de heup Ontwikkelingsdysplasie van de heup is een aangeboren aandoening waarbij de heupkom te ondiep is aangelegd, waardoor de heupkop niet goed in de kom past en het heupgewricht instabiel of zelfs ontwricht kan raken. Lees meer →
Opticusatrofie Opticusatrofie is de beschadiging en verschrompeling van de oogzenuw, waardoor het gezichtsvermogen achteruitgaat. Het is geen zelfstandige ziekte, maar het gevolg van uiteenlopende aandoeningen die de oogzenuw aantasten. Lees meer →
Organisme Een organisme is een levend wezen, zoals een dier, plant, bacterie of schimmel, dat zichzelf in stand houdt door biologische processen zoals stofwisseling en voortplanting. Lees meer →
Osmose Osmose is het spontane transport van water (of een ander oplosmiddel) door een halfdoorlatend membraan, van een gebied met lage stofconcentratie naar een gebied met hoge stofconcentratie. Lees meer →
Osteofyt Een osteofyt is een botuitsteeksel dat zich vormt aan de rand van een gewricht of wervel, meestal als gevolg van slijtage (artrose). Lees meer →
Ovarium Het ovarium is de eierstok: een van de twee vrouwelijke voortplantingsorganen waarin eicellen rijpen en hormonen worden aangemaakt. Lees meer →

P

Pancreas De pancreas, oftewel de alvleesklier, is een orgaan in de buikholte dat spijsverteringsenzymen en hormonen zoals insuline en glucagon aanmaakt. Lees meer →
Pandiculatie Pandiculatie is het gelijktijdig rekken, strekken en geeuwen dat spontaan optreedt bij het ontwaken of na een periode van rust, waarbij het lichaam de spieren weer activeert. Lees meer →
Parasympathisch zenuwstelsel Het parasympathisch zenuwstelsel is het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam in een toestand van rust, herstel en vertering brengt door onder andere de hartslag te vertragen en de spijsvertering te stimuleren. Lees meer →
Pepsine Pepsine is een enzym in de maag dat eiwitten afbreekt tot kleinere stukken (polypeptiden), als eerste stap in de eiwitvertering. Lees meer →
Perforatie van het trommelvlies Een perforatie van het trommelvlies is een gaatje of scheur in het trommelvlies, het dunne vliesje dat de gehoorgang scheidt van het middenoor. Lees meer →
Perfusie Perfusie is de doorbloeding van een orgaan of weefsel, waarbij bloed via het vaatstelsel zuurstof en voedingsstoffen aanvoert en afvalstoffen afvoert. Lees meer →
Peristaltiek Peristaltiek is de golvende, knijpende beweging van spieren in onder andere de darmen, waardoor voedsel en vloeistoffen door het spijsverteringskanaal worden voortgestuwd. Lees meer →
pH De pH is een maat voor de zuurgraad van een vloeistof, uitgedrukt op een schaal van 0 tot 14. Een pH van 7 is neutraal, lager is zuur en hoger is basisch. Menselijk bloed heeft normaal een pH van ongeveer 7,4. Lees meer →
Phosphenen Phosphenen zijn lichtflitsen of gekleurde vlekken die je waarneemt zonder dat er daadwerkelijk licht het oog binnenkomt, bijvoorbeeld bij druk op de gesloten oogleden. Lees meer →
Placenta De placenta (moederkoek) is het orgaan dat zich tijdens de zwangerschap in de baarmoeder vormt en zorgt voor de uitwisseling van zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind. Lees meer →
Plagiocefalie en brachycefalie Plagiocefalie en brachycefalie zijn vormen van schedelvervorming bij baby's waarbij het hoofd aan één kant afgeplat is (plagiocefalie) of aan de achterzijde breed en vlak is (brachycefalie), meestal door langdurig in dezelfde houding te liggen. Lees meer →
Plasma Plasma is het geelachtige, vloeibare deel van het bloed waarin bloedcellen, eiwitten, voedingsstoffen en afvalstoffen worden getransporteerd. Lees meer →
Platvoeten Platvoeten zijn een veelvoorkomende voetafwijking waarbij de voetboog afgeplat is, waardoor de hele voetzool de grond raakt bij het staan. Lees meer →
Plaveiselcel Een plaveiselcel is een plat, schubvormig celtype dat de buitenkant van de huid en de binnenbekleding van veel organen en lichaamsholten vormt. Lees meer →
PLT PLT is de afkorting voor platelets, oftewel bloedplaatjes: kleine celdeeltjes in het bloed die een sleutelrol spelen bij de bloedstolling. Lees meer →
Positieve feedback Positieve feedback is een biologisch regelmechanisme waarbij het resultaat van een proces datzelfde proces verder versterkt, waardoor het effect tijdelijk toeneemt. Lees meer →
Postmenopauzaal Postmenopauzaal verwijst naar de levensfase na de overgang (menopauze), wanneer de menstruatie definitief is gestopt. Lees meer →
PR (pulse rate) De polsslag of pulse rate (PR) is het aantal keren per minuut dat je een arteriële polsgolf kunt voelen, wat normaal gesproken overeenkomt met het aantal hartslagen per minuut. Lees meer →
Proliferatie Proliferatie is de vermenigvuldiging en groei van cellen door celdeling. In medische context verwijst het vaak naar een verhoogde of abnormale celgroei, zoals bij kanker. Lees meer →
Proprioceptie Proprioceptie is het vermogen van je lichaam om zonder te kijken waar te nemen waar je lichaamsdelen zich bevinden, hoe ze bewegen en hoeveel kracht ze uitoefenen. Lees meer →
Prostaat De prostaat is een kleine klier onder de blaas bij mannen die vocht produceert dat onderdeel uitmaakt van het sperma. Lees meer →
Proteostase Proteostase is het geheel aan cellulaire processen dat zorgt voor de juiste aanmaak, vouwing, transport en afbraak van eiwitten, zodat het eiwitsysteem in balans blijft. Lees meer →

R

RBC RBC is de Engelse afkorting voor red blood cell, oftewel rode bloedcel. Dit zijn de cellen in je bloed die zuurstof naar alle weefsels vervoeren en kooldioxide afvoeren. Lees meer →
Receptor Een receptor is een eiwit op of in een cel dat een specifiek signaalmolecuul herkent, bindt en daarmee een reactie in de cel op gang brengt. Lees meer →
Remmende neurotransmitter Een remmende neurotransmitter is een neurotransmitter die de signaaloverdracht tussen zenuwcellen afremt of blokkeert, waardoor de activiteit in het zenuwstelsel wordt gedempt. Het bekendste voorbeeld is GABA. Lees meer →
Repolarisatie Repolarisatie is het proces waarbij een cel na activatie haar oorspronkelijke elektrische lading herstelt, zodat de cel opnieuw geprikkeld kan worden. Lees meer →
Reproductieve leeftijd Reproductieve leeftijd is de levensfase waarin iemand in staat is om op natuurlijke wijze kinderen te verwekken. Bij vrouwen loopt deze periode van de puberteit tot aan de menopauze, bij mannen begint ze bij de puberteit en kent geen scherp eindpunt. Lees meer →
Resorptie Resorptie is de opname van voedingsstoffen, medicijnen of andere stoffen vanuit het spijsverteringskanaal in het bloed of de lymfe. Lees meer →
Respiratoir Respiratoir is een medisch bijvoeglijk naamwoord dat 'met betrekking tot de ademhaling' betekent. Het verwijst naar alles wat te maken heeft met het inademen en uitademen van lucht. Lees meer →
Reticulocyten Reticulocyten zijn jonge, onrijpe rode bloedcellen die net door het beenmerg zijn afgegeven aan de bloedbaan en daar binnen één tot twee dagen uitrijpen tot volwassen rode bloedcellen. Lees meer →
Retina De retina, of het netvlies, is de lichtgevoelige weefsellaag aan de binnenkant van het oog die beelden omzet in zenuwsignalen en deze via de oogzenuw naar de hersenen stuurt. Lees meer →
Ribonucleïnezuur RNA is een biologisch molecuul dat een centrale rol speelt bij het aflezen van erfelijke informatie en de aanmaak van eiwitten in cellen. Lees meer →
Ribosoom Een ribosoom is een klein deeltje in de cel dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van eiwitten. Het leest de genetische code af en schakelt aminozuren aaneen tot nieuwe eiwitten. Lees meer →
Rode bloedcel Een rode bloedcel is een cel in het bloed die zuurstof naar alle weefsels vervoert en koolstofdioxide afvoert. Ook wel erytrocyt of rood bloedlichaampje genoemd. Lees meer →

S

Schildklier De schildklier is een vlindervormige klier vooraan in de hals die hormonen aanmaakt die onder meer de stofwisseling, hartslag, lichaamstemperatuur en groei reguleren. Lees meer →
Schisis Schisis is een aangeboren spleet in de bovenlip, kaak en/of het gehemelte, ontstaan doordat delen van het gezicht zich tijdens de vroege ontwikkeling in de baarmoeder niet volledig sluiten. Lees meer →
Schisis palatina Schisis palatina is een aangeboren spleet in het gehemelte (het dak van de mond), waarbij de twee helften tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder niet volledig naar elkaar toe zijn gegroeid. Lees meer →
Scoliose Scoliose is een zijwaartse verkromming van de wervelkolom, waarbij de rug een S- of C-vorm aanneemt in plaats van recht te verlopen. Lees meer →
Secretie Secretie is het proces waarbij cellen of klieren stoffen aanmaken en afgeven aan hun omgeving, zoals hormonen, speeksel of maagsap. Lees meer →
Sfincter Een sfincter is een ringvormige sluitspier die een lichaamsopening of doorgang kan afsluiten en openen, zoals de spier tussen slokdarm en maag of de sluitspier van de anus. Lees meer →
Slijmvlies Slijmvlies is een dunne, vochtige weefsellaag die de binnenkant van lichaamsholten en organen bekleedt en slijm produceert ter bescherming. Lees meer →
Slokdarm De slokdarm is de gespierde buis die je keel met je maag verbindt en waardoor voedsel, vloeistoffen en speeksel naar de maag worden getransporteerd. Lees meer →
Spiermassa Spiermassa is de totale hoeveelheid spierweefsel in het lichaam, voornamelijk bestaande uit skeletspieren die verantwoordelijk zijn voor beweging, houding en stofwisseling. Lees meer →
Spijsvertering Spijsvertering is het proces waarbij je lichaam voedsel afbreekt tot kleine bestanddelen die kunnen worden opgenomen in het bloed en gebruikt als brandstof en bouwstenen. Lees meer →
Spijsverteringskanaal Het spijsverteringskanaal is de doorlopende, gespierde buis die van de mond tot de anus loopt en waarin voedsel wordt verteerd en voedingsstoffen worden opgenomen. Lees meer →
Stamcel Een stamcel is een ongespecialiseerde cel die zichzelf kan vernieuwen en zich kan ontwikkelen tot verschillende gespecialiseerde celtypen in het lichaam. Lees meer →
Stoma Een stoma is een chirurgisch aangelegde opening in de buikwand waardoor ontlasting of urine het lichaam kan verlaten, als de normale weg daarvoor niet (meer) mogelijk is. Lees meer →
Strakke voorhuid Een strakke voorhuid is een voorhuid die zich niet of moeilijk over de eikel laat terugtrekken, ook wel phimosis of voorhuidvernauwing genoemd. Lees meer →
Striae Striae zijn streepvormige littekens in de huid die ontstaan wanneer de huid sneller wordt uitgerekt dan het bindweefsel kan bijhouden, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap, puberteit of snelle gewichtstoename. Lees meer →
Subcutaan Subcutaan betekent onderhuids en verwijst naar alles wat zich direct onder de huid bevindt, zoals weefsel, injecties of implantaten. Lees meer →
Subcutaan vet Subcutaan vet is vetweefsel dat zich direct onder de huid bevindt, ook wel onderhuids vet genoemd. Het vormt de diepste laag van de huid en dient als energieopslag, isolatie en bescherming. Lees meer →
Sympathisch zenuwstelsel Het sympathisch zenuwstelsel is het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam activeert bij stress, inspanning of gevaar en zorgt voor de vecht-of-vluchtreactie. Lees meer →
Synaptische spleet De synaptische spleet is de smalle ruimte tussen twee zenuwcellen (of tussen een zenuwcel en bijvoorbeeld een spiercel) waardoor signaalstoffen worden uitgewisseld om prikkels over te dragen. Lees meer →
Synergist Een synergist is een stof of spier die de werking van een andere stof of spier versterkt, zonder zelf die werking te hebben. Lees meer →

T

T-cellen T-cellen zijn witte bloedcellen (lymfocyten) die een sleutelrol spelen in het afweersysteem. Ze herkennen en bestrijden lichaamscellen die geïnfecteerd of afwijkend zijn. Lees meer →
Talgklier-cyste Een talgklier-cyste is een goedaardig bultje onder de huid dat ontstaat wanneer een talgklier verstopt raakt en zich vult met talg. Lees meer →
Te vroeg gesloten schedelnaden Te vroeg gesloten schedelnaden zijn een aangeboren aandoening waarbij een of meer naden in de schedel van een baby te vroeg vergroeien, waardoor de schedel een afwijkende vorm krijgt en de groei van de hersenen belemmerd kan worden. Lees meer →
Teelballen Teelballen zijn de twee mannelijke geslachtsklieren die zaadcellen en het hormoon testosteron produceren. Ook wel testes, testikels of zaadballen genoemd. Lees meer →
Telomeren Telomeren zijn beschermende structuren aan de uiteinden van chromosomen, opgebouwd uit herhalende DNA-sequenties en eiwitten, die bij elke celdeling een stukje korter worden. Lees meer →
Thorax De thorax is de medische benaming voor de borstkas: het deel van het lichaam tussen de nek en de buik dat onder andere het hart en de longen omsluit. Lees meer →
Thymus De thymus, ook wel zwezerik genoemd, is een orgaan achter het borstbeen dat een centrale rol speelt bij de rijping van T-cellen, een belangrijk type afweercel. Lees meer →
Tight junctions Tight junctions zijn eiwitverbindingen tussen cellen die de ruimte tussen cellen afsluiten en bepalen welke stoffen er wel en niet doorheen kunnen. Lees meer →
Tongbandjes Tongbandjes zijn een aangeboren aandoening waarbij het bandje onder de tong (frenulum) te kort of te strak is, waardoor de beweeglijkheid van de tong beperkt wordt. De medische term is ankyloglossia. Lees meer →
Tonsillen Tonsillen zijn klompjes lymfeklierweefsel achter in de keel die een rol spelen in de afweer tegen ziekteverwekkers die je inademt of inslikt. Lees meer →
Transpiratie Transpiratie is de afgifte van zweet door de zweetklieren in de huid, waarmee het lichaam warmte kwijtraakt en de lichaamstemperatuur regelt. Lees meer →
Trombocyt Een trombocyt is een bloedplaatje: een klein celfragment in het bloed dat een sleutelrol speelt bij de bloedstolling en het stelpen van bloedingen. Lees meer →
Trombocyten Trombocyten zijn bloedplaatjes: de kleinste deeltjes in het bloed die zorgen voor bloedstolling bij beschadiging van een bloedvat. Lees meer →
Troponine Troponine is een eiwit dat vrijkomt uit beschadigde hartspiercellen en in het bloed meetbaar is. Het geldt als de belangrijkste bloedmarker om hartschade, zoals bij een hartinfarct, vast te stellen of uit te sluiten. Lees meer →
Trypsine Trypsine is een enzym dat door de alvleesklier wordt aangemaakt en in de dunne darm eiwitten afbreekt tot kleinere bouwstenen. Lees meer →
Twaalfvingerige darm (eerste deel van de) Het eerste deel van de twaalfvingerige darm, ook wel de duodenale bulbus genoemd, is het korte beginstuk van de dunne darm dat direct aansluit op de maag. Lees meer →

U

Urine Urine is een vloeibaar afvalproduct dat door de nieren uit het bloed wordt gefilterd, in de blaas wordt opgeslagen en via de plasbuis het lichaam verlaat. Lees meer →
Urineleiders Urineleiders zijn de twee buisvormige spieren die urine van de nieren naar de urineblaas transporteren. In medisch vakjargon worden ze ureteren genoemd. Lees meer →
Urinewegen De urinewegen zijn de organen die samen zorgen voor de aanmaak, het transport, de opslag en de uitscheiding van urine: de nieren, urineleiders, blaas en plasbuis. Lees meer →

V

Vagina De vagina is het spiervormige kanaal dat de baarmoeder verbindt met de buitenkant van het lichaam. Ze wordt ook wel het geboortekanaal genoemd. Lees meer →
Vasculair Vasculair betekent alles wat te maken heeft met bloedvaten. De term wordt in de geneeskunde gebruikt om aan te geven dat iets betrekking heeft op slagaders, aders of haarvaten. Lees meer →
Vasoconstrictie Vasoconstrictie is de vernauwing van bloedvaten door samentrekking van de spieren in de vaatwand, waardoor de bloedstroom afneemt en de bloeddruk stijgt. Lees meer →
Vasodilatatie Vasodilatatie is de verwijding van de bloedvaten, waardoor er meer bloed doorheen kan stromen en de bloeddruk daalt. Lees meer →
Vasomotor Vasomotor heeft betrekking op het vernauwen en verwijden van bloedvaten, waardoor de bloeddoorstroming en lichaamstemperatuur worden gereguleerd. Lees meer →
Verhoornisatie Verhoornisatie is het proces waarbij levende huidcellen geleidelijk veranderen in platte, dode cellen gevuld met het eiwit keratine, waardoor een stevige beschermende buitenlaag ontstaat. Lees meer →
Verstopte traanbuis Een verstopte traanbuis is een gedeeltelijke of volledige blokkade in het kanaaltje dat tranen van het oog naar de neus afvoert, waardoor het oog voortdurend tranerig is. Lees meer →
Verworven immuniteit Verworven immuniteit is de gerichte afweer die het lichaam opbouwt na contact met ziekteverwekkers of vaccinatie, waardoor het bij een volgend contact sneller en krachtiger kan reageren. Lees meer →
Verzakking Een verzakking (prolaps) is het uitzakken van organen uit hun normale positie, meestal doordat het steunweefsel dat ze op hun plek houdt verzwakt is. Lees meer →
Verziendheid Verziendheid is een oogafwijking waarbij dichtbij kijken moeite kost doordat het beeld achter het netvlies valt, terwijl objecten in de verte vaak wel scherp zijn. Lees meer →
Vetbultje Een vetbultje (lipoom) is een goedaardige, zachte zwelling onder de huid die bestaat uit vetcellen en meestal volkomen onschuldig is. Lees meer →
Vetpercentage Het vetpercentage is het aandeel lichaamsvet uitgedrukt als percentage van het totale lichaamsgewicht, bestaande uit essentieel vet en opslagvet. Lees meer →
Villi Villi (darmvlokken) zijn microscopische, vingerachtige uitsteeksels aan de binnenwand van de dunne darm die het oppervlak vergroten zodat voedingsstoffen efficiënt kunnen worden opgenomen. Lees meer →
Visceraal vet Visceraal vet is vet dat zich ophoopt rond de organen in de buikholte, zoals de lever, darmen en nieren. Het wordt ook wel buikvet of inwendig vet genoemd. Lees meer →
Vleesboom Een vleesboom is een goedaardig gezwel in de spierwand van de baarmoeder, opgebouwd uit spiercellen en bindweefsel. De medische term hiervoor is myoom. Lees meer →
Vleugelvlies op je oog Een vleugelvlies (pterygium) is een goedaardige, driehoekige weefselgroei op het oog die vanuit het bindvlies over het hoornvlies groeit en het zicht kan belemmeren. Lees meer →
VO2 max VO2 max is de maximale hoeveelheid zuurstof die je lichaam per tijdseenheid kan opnemen en gebruiken tijdens intensieve lichamelijke inspanning. Het geldt als de gouden standaard om iemands aerobe conditie te meten. Lees meer →
Vocht uit de vagina Vaginale afscheiding (fluor vaginalis) is het vocht dat de vagina op natuurlijke wijze produceert om zichzelf te beschermen, te reinigen en vochtig te houden. Lees meer →
Vochtbalans Vochtbalans is het evenwicht tussen de hoeveelheid vocht die je lichaam binnenkrijgt via eten en drinken en de hoeveelheid die het verliest door onder andere plassen, zweten en ademen. Lees meer →
Vochtblaasje in het netvlies Een vochtblaasje in het netvlies is een met vocht gevulde holte in het netvlies van het oog, ook wel retinale cyste genoemd, die het zicht kan verstoren doordat de normale structuur van de lichtgevoelige laag wordt verstoord. Lees meer →
Voortplantingsorgaan Voortplantingsorganen zijn organen die betrokken zijn bij de geslachtelijke voortplanting. Bij vrouwen zijn dit onder andere de eierstokken, baarmoeder en vagina; bij mannen de teelballen, prostaat en penis. Lees meer →

W

WBC WBC staat voor white blood cell, oftewel witte bloedcel. Dit zijn cellen in het bloed die een centrale rol spelen in het afweersysteem en het lichaam beschermen tegen infecties en ziekten. Lees meer →
Weefsel Weefsel is een groep cellen in het lichaam die samenwerken om een bepaalde functie te vervullen, zoals spierweefsel, bindweefsel of zenuwweefsel. Lees meer →
Wervelkolom De wervelkolom is de verticale kolomstructuur in de rug, opgebouwd uit wervels en tussenwervelschijven, die het lichaam draagt en het ruggenmerg beschermt. Lees meer →
Witte bloedcel Witte bloedcellen zijn cellen die in het beenmerg worden aangemaakt en een centrale rol spelen in het afweersysteem. Ze beschermen het lichaam tegen infecties en ziekten. Lees meer →

X

X-benen X-benen vormen een beenstand waarbij de knieën elkaar raken terwijl de enkels uit elkaar staan, waardoor de benen de vorm van een X aannemen. Ze komen veel voor bij jonge kinderen als normaal onderdeel van de groei. Lees meer →

Z

Zaadblaasjes Zaadblaasjes zijn twee kleine klieren bij de man die het grootste deel van het spermavocht produceren. Ze liggen achter de blaas en monden uit in de zaadleider. Lees meer →
Zenuw Een zenuw is een bundel microscopisch kleine vezels die signalen heen en weer transporteert tussen de hersenen en de rest van het lichaam. Lees meer →
Zenuwstelsel Het zenuwstelsel is het orgaansysteem dat bestaat uit de hersenen, het ruggenmerg en alle zenuwen in het lichaam en dat verantwoordelijk is voor de aansturing van bewegingen, de verwerking van prikkels en de regeling van lichaamsfuncties. Lees meer →
Zenuwuiteinde Een zenuwuiteinde is het uiterste puntje van een zenuwvezel, waar signalen worden doorgegeven aan andere zenuwcellen, spieren of zintuigcellen. Lees meer →
Zonuline Zonuline is een eiwit dat de doorlaatbaarheid van de darmwand reguleert door de zogeheten tight junctions (verbindingen tussen darmcellen) te openen en te sluiten. Lees meer →
Zoutzuur Zoutzuur is een sterk zuur (HCl) dat van nature in de maag wordt aangemaakt en daar helpt bij de afbraak van eiwitten tijdens de spijsvertering. Lees meer →
Zweten Zweten is het afscheiden van vocht via de zweetklieren in de huid, waarmee het lichaam zichzelf koelt. Het wordt ook wel transpireren genoemd. Lees meer →

Deze categorie bevat 347 medische termen.