Medische termen in de categorie Diagnostiek

A

• ALAT ALAT (alanineaminotransferase) is een enzym dat vooral in de lever voorkomt. Wanneer levercellen beschadigd raken, komt ALAT vrij in het bloed, waardoor het bloedgehalte stijgt. Lees meer →
• ALP ALP staat voor alkalische fosfatase, een enzym dat in verschillende weefsels voorkomt en waarvan het bloedgehalte kan stijgen bij lever- of botaandoeningen. Lees meer →
• Anamnese Een anamnese is het gesprek waarin een zorgverlener je gericht uitvraagt over je klachten, ziektegeschiedenis en persoonlijke omstandigheden om tot een diagnose te komen. Lees meer →
• AP (alkaline phosphatase) AP (alkaline phosphatase) is een enzym dat in hoge concentraties voorkomt in botten, lever, nieren en placenta. Het bloedgehalte ervan wordt gebruikt als maat voor lever- of botproblemen. Lees meer →
• APTT De APTT (activated partial thromboplastin time) is een bloedtest die meet hoe snel bloed stolt via de intrinsieke stollingscascade. De test wordt veel gebruikt om stollingsstoornissen op te sporen en de werking van heparine te controleren. Lees meer →
• ASAT ASAT (aspartaataminotransferase) is een enzym dat voorkomt in onder andere de lever en spieren. Wanneer deze weefsels beschadigd raken, komt ASAT vrij in het bloed en stijgt de waarde bij een bloedtest. Lees meer →
• Associatie Een associatie is een statistisch verband tussen twee aandoeningen of toestanden, waarbij het voorkomen van de ene samenhangt met het voorkomen van de andere, zonder dat dit per se een oorzakelijk verband inhoudt. Lees meer →
• Auscultatie Auscultatie is het beluisteren van geluiden in het lichaam, zoals die van het hart, de longen of de darmen, meestal met behulp van een stethoscoop. Lees meer →

B

• Bezinking (BSE) Bezinking (BSE) is de snelheid waarmee rode bloedcellen in een buisje bloed naar de bodem zakken. Een verhoogde bezinking wijst op ontsteking in het lichaam, maar geeft niet aan waar die ontsteking zit. Lees meer →
• Biopsie Een biopsie is een medische ingreep waarbij een klein stukje weefsel uit het lichaam wordt weggenomen om het onder de microscoop te laten onderzoeken, meestal om een diagnose te stellen. Lees meer →
• Bloedgasanalyse Een bloedgasanalyse is een laboratoriumtest waarbij de zuurgraad (pH), zuurstof en kooldioxide in het bloed worden gemeten om de ademhalingsfunctie en het zuur-base-evenwicht te beoordelen. Lees meer →
• Bloedingstijd Bloedingstijd is de tijd die verstrijkt tussen het aanbrengen van een kleine, gestandaardiseerde wond en het moment dat de bloeding stopt. Het is een maat voor hoe goed bloedplaatjes en kleine bloedvaten samenwerken. Lees meer →
• Bloedwaarden Bloedwaarden zijn meetwaarden die worden bepaald bij een bloedonderzoek en die informatie geven over de gezondheid en het functioneren van het lichaam. Lees meer →
• BNP BNP (B-type natriuretisch peptide) is een eiwit dat door het hart wordt afgegeven wanneer het onder druk staat en dat als bloedmarker wordt gebruikt om hartfalen op te sporen. Lees meer →
• Borsten onderzoeken Borsten onderzoeken is lichamelijk onderzoek van de borsten, uitgevoerd door een zorgverlener of door de persoon zelf, om veranderingen of afwijkingen op te sporen die kunnen wijzen op borstkanker of andere borstaandoeningen. Lees meer →
• BSE BSE staat voor bezinkingssnelheid van de erythrocyten: een bloedtest die meet hoe snel rode bloedcellen naar de bodem van een buisje zakken, als maat voor ontsteking in het lichaam. Lees meer →

C

• CA 15-3 CA 15-3 is een tumormarker in het bloed die vooral bij borstkanker verhoogd kan zijn. CA 15-3 wordt gebruikt om het verloop van de ziekte te volgen, niet als screeningstest. Lees meer →
• CBG (capillaire bloedglucose) CBG (capillaire bloedglucose) is de glucosewaarde gemeten in capillair bloed, meestal verkregen door een vingerprik. Het is de meest gebruikte methode om bloedsuiker snel te controleren. Lees meer →
• Cellijn Een cellijn is een groep cellen van één type die in het laboratorium zijn aangepast om zich herhaaldelijk te delen en die worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Lees meer →
• Cholesterol totaal Cholesterol totaal is de totale hoeveelheid cholesterol in het bloed, bestaande uit HDL-cholesterol, LDL-cholesterol en een fractie van de triglyceriden. Geeft een globaal beeld, maar zegt minder dan de onderlinge verhouding tussen de cholesterolfracties. Lees meer →
• CK Creatinekinase (CK) is een enzym dat voornamelijk in spierweefsel voorkomt en bij spierschade in verhoogde hoeveelheden in het bloed terechtkomt. Lees meer →
• CK/CKMB Creatinekinase (CK) is een enzym dat vrijkomt bij spierschade. CK-MB is de variant die vooral in de hartspier voorkomt en wordt gemeten bij verdenking op hartschade. Lees meer →
• ClinicalTrials.gov ClinicalTrials.gov is een openbaar toegankelijke Amerikaanse database waarin klinische studies (clinical trials) wereldwijd worden geregistreerd, met informatie over opzet, voortgang en resultaten. Lees meer →
• Colonoscopie Een colonoscopie is een kijkonderzoek van de binnenkant van de dikke darm en endeldarm, uitgevoerd met een flexibele slang waarop een kleine camera is bevestigd. Lees meer →
• Controle Controle is een medisch begrip met twee hoofdbetekenissen: een vervolgafspraak bij de arts om je gezondheid of het verloop van een behandeling te checken, of de vergelijkingsgroep in wetenschappelijk onderzoek. Lees meer →
• CRP C-reactief proteïne (CRP) is een eiwit dat door de lever wordt aangemaakt als reactie op ontsteking in het lichaam. Het wordt in de geneeskunde gebruikt als algemene ontstekingsmarker. Lees meer →
• CT CT staat voor computertomografie, een beeldvormende techniek die met behulp van röntgenstralen gedetailleerde dwarsdoorsneden van het lichaam maakt. Lees meer →
• CT-scan Een CT-scan is een beeldvormend onderzoek waarbij met behulp van röntgenstraling gedetailleerde dwarsdoorsneden van het lichaam worden gemaakt, die een computer verwerkt tot twee- of driedimensionale beelden. Lees meer →
• Cytologie Cytologie is het onderzoek van losse cellen onder de microscoop, vaak om afwijkingen of ziekten op te sporen. Lees meer →

D

• D-dimeer D-dimeer is een afbraakproduct van bloedstolsels dat in het bloed meetbaar is en wijst op activiteit van het stollings- en fibrinolysesysteem. Lees meer →
• DD DD is de afkorting van differentiaaldiagnose: een lijst van mogelijke aandoeningen die de klachten van een patiënt zouden kunnen verklaren, bedoeld om via verder onderzoek tot de juiste diagnose te komen. Lees meer →
• Deskundig oordeel Deskundig oordeel is het professionele oordeel van een ervaren zorgverlener of expertcommissie, dat wordt ingezet wanneer er onvoldoende wetenschappelijk bewijs uit klinische studies beschikbaar is. Lees meer →
• Diagnose Een diagnose is het vaststellen van een ziekte of aandoening op basis van klachten, symptomen en onderzoek. Lees meer →
• Differentiaaldiagnose Een differentiaaldiagnose is een lijst van mogelijke diagnosen die een arts opstelt om de werkelijke oorzaak van klachten of symptomen te achterhalen door ze systematisch van elkaar te onderscheiden. Lees meer →
• DNA-onderzoek bij medicijnen DNA-onderzoek bij medicijnen is onderzoek naar iemands DNA om te voorspellen hoe het lichaam op bepaalde medicijnen reageert, zodat de keuze en dosering van een geneesmiddel beter afgestemd kunnen worden op de persoon. Lees meer →

E

• ECG Een ECG (elektrocardiogram) is een registratie van de elektrische activiteit van het hart, vastgelegd via elektroden op de huid. Lees meer →
• Echo Een echo is een beeldvormend onderzoek waarbij geluidsgolven worden gebruikt om organen en weefsels in het lichaam zichtbaar te maken op een scherm. Lees meer →
• Echografie Echografie is beeldvormend medisch onderzoek waarbij onhoorbare geluidsgolven worden gebruikt om organen en weefsels in het lichaam zichtbaar te maken op een scherm. Lees meer →
• EEG Een EEG (elektro-encefalogram) is een onderzoek waarbij de elektrische activiteit van de hersenen wordt gemeten via elektroden op de hoofdhuid. Het wordt ook wel een hersenfilmpje genoemd. Lees meer →
• eGFR De eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) is een berekende schatting van hoe goed je nieren het bloed filteren, uitgedrukt in milliliter per minuut per 1,73 m² lichaamsoppervlak. Lees meer →
• Eindpunt Een eindpunt is een vooraf vastgesteld meetresultaat in een klinisch onderzoek waarmee wordt beoordeeld of een behandeling werkt, zoals overleving, gewichtsverlies of kwaliteit van leven. Lees meer →
• Endoscopie Endoscopie is een onderzoek waarbij een arts met een speciaal instrument met camera en lichtbron in het lichaam kijkt, bijvoorbeeld in de slokdarm, maag, darmen of luchtwegen. Lees meer →
• Estrogeenreceptor bindingstest Een estrogeenreceptor bindingstest is een laboratoriumtest die meet of cellen een eiwit (receptor) bevatten waaraan het hormoon oestrogeen zich kan binden, wat vooral bij borstkankerdiagnostiek wordt ingezet. Lees meer →
• Etiologie Etiologie is de oorzaak of het geheel van oorzaken van een ziekte of aandoening. In bredere zin is het de leer die zich bezighoudt met het opsporen van ziekteoorzaken. Lees meer →
• EU Clinical Trials Register Het EU Clinical Trials Register is een openbare Europese database waarin informatie is opgenomen over klinische studies met geneesmiddelen die in de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte worden uitgevoerd. Lees meer →

G

• Gamma GT Gamma GT is een leverenzym (gamma-glutamyltransferase) dat betrokken is bij de afbraak van glutathion. Verhoogde bloedwaarden kunnen wijzen op lever- of galwegproblemen, of overmatig alcoholgebruik. Lees meer →
• Gastroscopie Gastroscopie is een kijkonderzoek waarbij de arts met een flexibele camera de binnenkant van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm bekijkt. Lees meer →
• GCS De Glasgow Coma Scale (GCS) is een gestandaardiseerde beoordelingsschaal waarmee zorgverleners het bewustzijnsniveau van een patiënt meten, met een score van 3 (diep bewusteloos) tot 15 (volledig bij bewustzijn). Lees meer →
• Gecertificeerd referentiemateriaal Gecertificeerd referentiemateriaal is een referentiemateriaal waarvan een of meer eigenschappen zijn vastgesteld via een erkende meetprocedure, vergezeld van een certificaat met de gemeten waarde, de bijbehorende onzekerheid en de metrologische traceerbaarheid. Lees meer →
• Gezondheidsonderzoek (preventief) Een preventief gezondheidsonderzoek is een medisch onderzoek dat wordt uitgevoerd bij mensen zonder klachten, met als doel vroegtijdig gezondheidsproblemen of risicofactoren op te sporen. Lees meer →
• GGT GGT (gamma-glutamyltransferase) is een leverenzym dat op de buitenkant van celmembranen zit en stijgt bij leverbelasting, galwegproblemen of oxidatieve stress. Lees meer →
• Glucosemonitor (CGM) Een glucosemonitor (CGM) is een draagbaar apparaat met een klein sensorplaatje op de huid dat doorlopend je bloedsuikerspiegel meet en weergeeft, zonder dat je steeds in je vinger hoeft te prikken. Lees meer →

H

• Hamilton angstschaal De Hamilton angstschaal is een veelgebruikte beoordelingsschaal waarmee zorgverleners de ernst van angstsymptomen meten aan de hand van veertien items, zoals onrust, slaapproblemen, spanning en lichamelijke klachten. Lees meer →
• HbA1c HbA1c is een bloedtest die het gemiddelde bloedsuikergehalte over de afgelopen twee tot drie maanden meet. De test wordt gebruikt om diabetes type 2 vast te stellen en om te beoordelen hoe goed de bloedsuiker onder controle is. Lees meer →
• Hematocriet Hematocriet is het percentage van het totale bloedvolume dat wordt ingenomen door rode bloedcellen. Het wordt meestal bepaald via een bloedonderzoek als onderdeel van een volledig bloedbeeld. Lees meer →
• HOMA-IR HOMA-IR is een veelgebruikte berekening waarmee wordt ingeschat in welke mate het lichaam verminderd reageert op insuline (insulineresistentie). Lees meer →
• HPV-zelftest Een HPV-zelftest is een test waarmee je zelf thuis een beetje slijm uit de vagina afneemt om te laten onderzoeken op het humaan papillomavirus (HPV), dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Lees meer →
• hs-CRP hs-CRP is een zeer gevoelige bloedtest die lage concentraties van het ontstekingseiwit CRP meet, vooral gebruikt om laaggradige ontsteking en het risico op hart- en vaatziekten in te schatten. Lees meer →

I

• IJzer (serumijzer) Serumijzer is de hoeveelheid ijzer die op een bepaald moment in het bloed circuleert, gemeten via een bloedtest. Het geeft een momentopname van de ijzervoorziening in het lichaam. Lees meer →
• INR De INR (International Normalized Ratio) is een gestandaardiseerde maat voor de stollingstijd van bloed, waarmee wordt uitgedrukt hoe snel of langzaam het bloed stolt. Lees meer →
• Inspectie Inspectie is het gericht bekijken van het lichaam of een lichaamsdeel als onderdeel van medisch onderzoek, om zichtbare afwijkingen of kenmerken te beoordelen. Lees meer →

K

• Kijkonderzoek van je darmen Een kijkonderzoek van je darmen is een medisch onderzoek waarbij een arts met een camera aan een dunne, buigzame slang de binnenkant van de dikke darm en endeldarm bekijkt om afwijkingen op te sporen. Lees meer →
• Klinisch Klinisch verwijst naar wat een arts direct kan waarnemen bij een patiënt, door middel van onderzoek aan het bed, zonder aanvullende laboratorium- of beeldvormende technieken. Lees meer →
• Klinisch onderzoek Klinisch onderzoek is wetenschappelijk onderzoek waarbij nieuwe medische behandelingen, medicijnen of diagnostische methoden worden getest bij menselijke deelnemers om de veiligheid en werkzaamheid ervan vast te stellen. Lees meer →
• Klinische studie Een klinische studie is een wetenschappelijk onderzoek waarbij nieuwe medische behandelingen, geneesmiddelen of diagnostische methoden op menselijke proefpersonen worden getest om de veiligheid en werkzaamheid ervan vast te stellen. Lees meer →
• Kupperman-index De Kupperman-index is een beoordelingsschaal waarmee de ernst van overgangsklachten wordt gemeten, zoals opvliegers, slapeloosheid, nervositeit en gewrichtspijn. Lees meer →
• KVE KVE staat voor Kolonievormende Eenheden, de Nederlandse term voor CFU (colony-forming units). Het is een maat om het aantal levensvatbare micro-organismen in een monster te schatten. Lees meer →

L

• Laboratoriumonderzoek Laboratoriumonderzoek is onderzoek dat in een laboratorium wordt uitgevoerd om lichaamsmateriaal, cellen of stoffen te analyseren, met als doel informatie te verkrijgen over de gezondheid of over de werking van een behandeling. Lees meer →
• Laboratoriumtest Een laboratoriumtest is een medisch onderzoek waarbij een monster van bloed, urine, weefsel of een andere lichaamsstof wordt geanalyseerd om informatie te krijgen over iemands gezondheidstoestand. Lees meer →
• Laparoscopie Laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de chirurg via kleine sneetjes in de buik een camera en instrumenten inbrengt om de buikholte te bekijken en te opereren. Lees meer →
• LD (LDH) Lactaatdehydrogenase (LDH of LD) is een enzym dat in vrijwel alle lichaamscellen voorkomt en betrokken is bij de energiestofwisseling. Een verhoogd gehalte in het bloed wijst op celschade, maar is niet specifiek voor één orgaan. Lees meer →
• Lumbaalpunctie Een lumbaalpunctie is een medische ingreep waarbij met een naald hersenvocht wordt afgenomen uit het wervelkanaal in de onderrug, meestal om ziekten van het zenuwstelsel op te sporen. Lees meer →

M

• Mammografie Mammografie is röntgenonderzoek van de borsten waarbij met laagenergetische röntgenstraling beelden van het borstweefsel worden gemaakt, vooral gebruikt voor de vroege opsporing van borstkanker. Lees meer →
• MCV MCV (mean corpuscular volume) is een bloedwaarde die het gemiddelde volume van rode bloedcellen aangeeft. Het helpt bij het onderscheiden van verschillende vormen van bloedarmoede. Lees meer →
• Medische voorgeschiedenis Een medische voorgeschiedenis is een overzicht van alle gezondheidsinformatie uit het verleden van een persoon, zoals eerdere ziekten, operaties, allergieën, medicijngebruik en relevante gezondheidsgegevens van familieleden. Lees meer →
• Meta-analyse Een meta-analyse is een statistische methode waarbij de resultaten van meerdere onafhankelijke onderzoeken worden samengevoegd om tot een nauwkeurigere en betrouwbaardere conclusie te komen over een bepaald onderwerp. Lees meer →
• Microscopisch Microscopisch betekent zo klein dat het alleen zichtbaar is onder een microscoop en niet met het blote oog kan worden waargenomen. Lees meer →
• Monster Een monster is een kleine hoeveelheid lichaamsmateriaal (zoals bloed, urine of weefsel) die wordt afgenomen voor medisch onderzoek of analyse. Lees meer →
• MRI MRI (Magnetic Resonance Imaging) is een beeldvormend onderzoek dat met behulp van sterke magneetvelden en radiogolven gedetailleerde afbeeldingen maakt van organen en weefsels in het lichaam, zonder gebruik van röntgenstraling. Lees meer →

N

• Nuchtere glucose Nuchtere glucose is het glucosegehalte in je bloed na minstens acht uur niet eten of drinken (behalve water). Dit wordt gemeten om te beoordelen hoe je lichaam de bloedsuiker regelt. Lees meer →

O

• O2-saturatie O2-saturatie is het percentage hemoglobine in het bloed dat op dat moment verzadigd is met zuurstof, meestal gemeten via een saturatiemeter op de vinger. Lees meer →
• Onderzoek Onderzoek is het systematisch waarnemen, bestuderen of lichamelijk nakijken van iets, met als doel informatie te verzamelen over gezondheid of ziekte. Lees meer →
• Onderzoek baby in de buik Onderzoek baby in de buik is medisch onderzoek tijdens de zwangerschap om de gezondheid en ontwikkeling van de ongeboren baby te beoordelen, bijvoorbeeld via echo's, bloedtests of het beluisteren van de hartslag. Lees meer →
• Onderzoek door ouderen-arts in het ziekenhuis Onderzoek door de ouderen-arts in het ziekenhuis is een uitgebreid, veelzijdig onderzoek door een specialist ouderengeneeskunde, gericht op het in kaart brengen van de lichamelijke, geestelijke en sociale gezondheid van oudere patiënten. Lees meer →
• Overgevoelig voor contrastmiddel Overgevoeligheid voor contrastmiddel is een overgevoeligheidsreactie van het lichaam op een contrastmiddel dat wordt gebruikt bij medische beeldvorming, zoals CT-scans of MRI-onderzoeken. Lees meer →

P

• PA (pathologie) PA staat in de pathologie voor pathologisch-anatomisch onderzoek: microscopisch onderzoek van weefsel en cellen om vast te stellen of er ziekelijke afwijkingen aanwezig zijn. Lees meer →
• Palpatie Palpatie is het met de handen of vingers betasten van het lichaam om de toestand van onderliggende weefsels, organen of structuren te beoordelen. Lees meer →
• PE (physical examination) PE (physical examination) is lichamelijk onderzoek waarbij een zorgverlener het lichaam systematisch bekijkt, betast, beluistert en beklopt om de gezondheidstoestand te beoordelen. Lees meer →
• Percentiel Een percentiel is een waarde op een schaal van 1 tot 99 die aangeeft welk percentage van een vergelijkbare groep op of onder die waarde scoort. Lees meer →
• Percussie Percussie is een onderzoekstechniek waarbij een arts op het lichaamsoppervlak klopt om aan de hand van het geluid de toestand van onderliggende organen en weefsels te beoordelen. Lees meer →
• PET (scan) PET staat voor positronemissietomografie: een beeldvormende techniek die met behulp van een radioactieve stof de werking van organen en weefsels in beeld brengt. Lees meer →
• Placebo-gecontroleerd Placebo-gecontroleerd onderzoek is een onderzoeksopzet waarbij de ene groep deelnemers het te testen middel krijgt en de andere groep een placebo (een niet-werkzame stof), zodat het werkelijke effect van het middel kan worden vastgesteld. Lees meer →
• Polysomnografie Polysomnografie is een uitgebreid slaaponderzoek waarbij tijdens de slaap verschillende lichaamsfuncties tegelijk worden gemeten, zoals hersenactiviteit, oogbewegingen, ademhaling en hartslag, om slaapstoornissen vast te stellen. Lees meer →
• Prevalentie Prevalentie is het aantal mensen in een bepaalde bevolkingsgroep dat op een specifiek moment een ziekte of aandoening heeft, uitgedrukt als percentage of verhouding van die groep. Lees meer →
• Prognose Een prognose is de verwachting die een arts uitspreekt over het verloop en de afloop van een ziekte of aandoening. Lees meer →
• PROSPERO PROSPERO is een internationale, vrij toegankelijke database waarin onderzoekers het protocol van een geplande systematische review kunnen registreren, bedoeld om transparantie te bevorderen en dubbel werk te voorkomen. Lees meer →
• Protrombinetijd (PT/INR) De protrombinetijd (PT/INR) is een bloedtest die meet hoe snel het bloedplasma stolt via de extrinsieke stollingscascade. De uitkomst wordt vaak uitgedrukt als INR-waarde, vooral bij gebruik van vitamine K-antagonisten. Lees meer →
• PT (protrombinetijd) PT (protrombinetijd) is een bloedtest die meet hoe snel het vloeibare deel van je bloed (plasma) stolt, met name via de zogenaamde extrinsieke stollingscascade. Lees meer →

R

• Randomisatie Randomisatie is het willekeurig (op basis van toeval) toewijzen van deelnemers aan verschillende groepen binnen een wetenschappelijk onderzoek of klinische studie, zodat elke deelnemer evenveel kans heeft om in elke groep terecht te komen. Lees meer →
• Referentiewaarde Een referentiewaarde is het bereik van uitslagen bij een bepaalde test dat als normaal wordt beschouwd voor gezonde personen. Lees meer →
• Röntgenfoto Een röntgenfoto is een foto van de binnenkant van het lichaam, gemaakt met röntgenstraling. Hiermee kunnen botten, organen en andere structuren zichtbaar worden gemaakt. Lees meer →

S

• Schaal Een schaal is een gestandaardiseerd meetinstrument dat wordt gebruikt om iets te meten of te beoordelen, zoals de ernst van pijn of iemands kwaliteit van leven. Lees meer →
• Screening Screening is het gericht onderzoeken van mensen op een ziekte of aandoening terwijl er (nog) geen klachten of symptomen zijn, met als doel vroegtijdige opsporing. Lees meer →
• Sensitiviteit Sensitiviteit is de mate waarin een diagnostische test in staat is om personen met een bepaalde aandoening correct als ziek te identificeren. Een hoge sensitiviteit betekent dat er weinig zieke mensen worden gemist. Lees meer →
• Specificiteit Specificiteit is de mate waarin een diagnostische test in staat is om mensen zonder een bepaalde aandoening correct als gezond te identificeren. Lees meer →
• SpO2 SpO2 staat voor perifere zuurstofsaturatie: het percentage hemoglobine in je bloed dat op dat moment zuurstof bij zich draagt, gemeten via de huid. Lees meer →
• Standaardreferentiemateriaal Standaardreferentiemateriaal is een geauthenticeerd materiaal dat dient als meetreferentie in laboratoria, zodat uitslagen betrouwbaar en onderling vergelijkbaar zijn. Lees meer →
• Subjectieve meting Een subjectieve meting is een meetmethode waarbij iemand zelf een beoordeling geeft over iets dat niet objectief meetbaar is, zoals pijn, vermoeidheid of welbevinden. Lees meer →
• Subjectieve verbetering Subjectieve verbetering is een verbetering die iemand zelf ervaart en rapporteert, maar die niet objectief meetbaar is door een zorgverlener. Bijvoorbeeld: 'Ik voel me beter.' Lees meer →
• Subklinisch Subklinisch verwijst naar een stadium van een ziekte of aandoening waarbij er nog geen merkbare klachten of zichtbare verschijnselen zijn, maar waarbij er op biologisch niveau al wel iets aan de hand is. Lees meer →
• Systematische review Een systematische review is een gestructureerde onderzoeksmethode waarbij alle beschikbare wetenschappelijke studies over een specifieke vraag systematisch worden verzameld, beoordeeld en samengevat. Lees meer →

T

• Teken Een teken is een objectief waarneembaar verschijnsel dat door een arts of zorgverlener kan worden vastgesteld en dat wijst op een bepaalde ziekte of lichamelijke afwijking. Lees meer →
• Testen op prostaatkanker Testen op prostaatkanker omvat onderzoeken waarmee wordt gekeken of er aanwijzingen zijn voor prostaatkanker, zoals de PSA-bloedtest en rectaal onderzoek van de prostaat. Lees meer →
• TIBC TIBC staat voor totale ijzerbindingscapaciteit: een bloedwaarde die aangeeft hoeveel ijzer het bloed maximaal kan transporteren via het eiwit transferrine. Lees meer →
• Totaal eiwit Totaal eiwit is de totale hoeveelheid eiwitten in het bloed, bestaande uit albumine en globulines. Het wordt gemeten via een bloedtest en geeft inzicht in de voedingsstatus, leverfunctie en afweer. Lees meer →
• Transaminasen Transaminasen zijn leverenzymen, met name ALAT en ASAT, die een rol spelen bij de stofwisseling van aminozuren en als marker dienen voor leverschade. Lees meer →
• Triglyceriden/HDL-ratio De triglyceriden/HDL-ratio is de verhouding tussen de hoeveelheid triglyceriden en HDL-cholesterol in het bloed, gebruikt als indicator voor insulineresistentie en metabole gezondheid. Lees meer →

U

• Uitkomst Een uitkomst is een meetbaar eindpunt in medisch onderzoek dat aangeeft wat het effect is van een behandeling of interventie, zoals gewichtsverlies, cholesterolwaarden of ziekteprogressie. Lees meer →
• Uitstrijkje baarmoederhals Een uitstrijkje van de baarmoederhals is een test waarbij cellen van de baarmoederhals worden afgenomen om te controleren op de aanwezigheid van HPV en op celveranderingen die kunnen wijzen op (een voorstadium van) baarmoederhalskanker. Lees meer →

V

• Verblinding Verblinding is een methode in klinisch onderzoek waarbij deelnemers en/of onderzoekers niet weten wie de echte behandeling krijgt en wie een placebo of standaardbehandeling, om vertekening van de resultaten te voorkomen. Lees meer →