Medische termen in de categorie Hormonen

A

• Acetylcholine Acetylcholine is een neurotransmitter die prikkels overdraagt tussen zenuwcellen en van zenuwcellen naar spieren. Acetylcholine speelt een rol bij geheugen, aandacht, spierbeweging, spijsvertering en het immuunsysteem. Lees meer →
• ADH (antidiuretisch hormoon) ADH (antidiuretisch hormoon) is een hormoon dat de nieren aanstuurt om water vast te houden, waardoor de vochtbalans en bloeddruk in het lichaam worden gereguleerd. Het wordt ook vasopressine genoemd. Lees meer →
• Adiponectine Adiponectine is een hormoon dat wordt aangemaakt door vetcellen en een belangrijke rol speelt bij de regulatie van bloedsuiker, vetstofwisseling en insulinegevoeligheid. Lees meer →
• AMPK AMPK (AMP-geactiveerd proteïnekinase) is een enzym dat als energiesensor in cellen functioneert. Het wordt actief bij een energietekort en stuurt processen aan om de energiebalans te herstellen. Lees meer →
• Androgeen Androgenen zijn geslachtshormonen die de ontwikkeling en instandhouding van mannelijke lichaamskenmerken sturen. Testosteron is het bekendste androgeen. Lees meer →
• Andropauze Andropauze is de geleidelijke afname van het mannelijke geslachtshormoon testosteron, die bij sommige mannen vanaf middelbare leeftijd optreedt en lichamelijke en psychische klachten kan geven. Lees meer →

B

• BDNF BDNF staat voor Brain-Derived Neurotrophic Factor, een eiwit dat door het lichaam wordt aangemaakt en de groei, overleving en het onderhoud van zenuwcellen stimuleert. Lees meer →

C

• CBG (corticosteroid binding globulin) CBG (corticosteroid binding globulin) is een eiwit dat in de lever wordt aangemaakt en cortisol door het bloed transporteert. Het regelt hoeveel cortisol beschikbaar is voor cellen en weefsels. Lees meer →
• Cortisol Cortisol is een stresshormoon dat wordt aangemaakt in de bijnierschors en onder meer de bloedsuikerspiegel, het immuunsysteem en de stofwisseling beïnvloedt. Lees meer →

D

• DHEA DHEA staat voor dehydro-epiandrosteron, een hormoon dat voornamelijk in de bijnierschors wordt aangemaakt en als bouwstof dient voor andere geslachtshormonen zoals testosteron en oestrogeen. Lees meer →
• Dopamine Dopamine is een neurotransmitter uit de catecholaminefamilie die een belangrijke rol speelt bij onder andere motivatie, beloning, motoriek en hormoonregulatie. Lees meer →

E

• Endorfine Endorfine zijn lichaamseigen opioïde peptiden die pijn dempen en een gevoel van welbevinden opwekken. Ze worden vooral in de hersenen aangemaakt en komen vrij bij onder andere lichamelijke inspanning. Lees meer →
• Estradiol Estradiol is de meest actieve en krachtigste vorm van oestrogeen, een geslachtshormoon dat bij zowel vrouwen als mannen een belangrijke rol speelt in tal van lichaamsprocessen. Lees meer →
• Estriol Estriol is een natuurlijk oestrogeen (vrouwelijk geslachtshormoon) dat vooral tijdens de zwangerschap in grote hoeveelheden wordt aangemaakt door de placenta. Lees meer →
• Estrogeen Estrogeen is een groep geslachtshormonen die een centrale rol spelen bij de ontwikkeling van vrouwelijke lichaamskenmerken, de voortplanting en het onderhoud van onder meer botten, het hart- en vaatstelsel en het zenuwstelsel. Lees meer →

F

• Ferritine Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat in je lichaam. De hoeveelheid ferritine in je bloed geeft aan hoeveel ijzer je in voorraad hebt. Lees meer →
• Follikelstimulerend hormoon Follikelstimulerend hormoon is een hormoon uit de hypofyse dat bij vrouwen de groei van eicellen in de eierstokken stimuleert en bij mannen de aanmaak van zaadcellen bevordert. Lees meer →
• FSH FSH staat voor follikelstimulerend hormoon, een hormoon dat door de hypofyse wordt aangemaakt en bij vrouwen de rijping van eicellen stimuleert en bij mannen de aanmaak van zaadcellen ondersteunt. Lees meer →

G

• GABA GABA (gamma-aminoboterzuur) is de belangrijkste remmende neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel. Het vertraagt zenuwactiviteit en speelt daarmee een grote rol bij ontspanning, slaap en het dempen van angst. Lees meer →
• Gamma-aminoboterzuur Gamma-aminoboterzuur is een neurotransmitter die zenuwcellen in de hersenen remt en zo de elektrische activiteit en prikkeling in het zenuwstelsel verlaagt. Meestal afgekort tot GABA. Lees meer →
• Geconjugeerd oestrogeen Geconjugeerd oestrogeen is een mengsel van vrouwelijke hormonen dat wordt gewonnen uit de urine van drachtige merries of uit plantaardige bronnen en dat wordt ingezet bij hormoontherapie rond de overgang. Lees meer →
• Ghreline Ghreline is een hormoon dat voornamelijk door de maag wordt aangemaakt en de eetlust stimuleert. Het wordt ook wel het 'hongerhormoon' genoemd. Lees meer →
• GLP-1 GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1, een hormoon dat in de darm wordt aangemaakt na het eten, de bloedsuikerspiegel helpt reguleren en bijdraagt aan het gevoel van verzadiging. Lees meer →
• Glucagon Glucagon is een hormoon dat door de alvleesklier wordt aangemaakt en de bloedsuikerspiegel verhoogt. Het werkt tegengesteld aan insuline en zorgt ervoor dat de lever glucose afgeeft aan het bloed. Lees meer →
• Groeihormoon Groeihormoon is een hormoon dat door de hypofyse wordt aangemaakt en de groei, celvernieuwing en stofwisseling stimuleert. Het is ook bekend als somatotropine. Lees meer →

H

• Hepcidine Hepcidine is een hormoon dat in de lever wordt aangemaakt en de opname, opslag en het transport van ijzer in het lichaam regelt. Lees meer →
• Histamine Histamine is een lichaamseigen stof die vrijkomt bij allergische reacties en ontstekingen en die onder meer roodheid, jeuk en zwelling veroorzaakt. Histamine speelt ook een rol bij de spijsvertering en werkt als signaalstof in de hersenen. Lees meer →
• Hormoon Een hormoon is een signaalstof die door klieren in het lichaam wordt aangemaakt en via het bloed processen in andere organen en weefsels aanstuurt of afremt. Lees meer →
• Hormoonresistentie Hormoonresistentie is een toestand waarbij cellen verminderd reageren op een bepaald hormoon, waardoor het lichaam meer van dat hormoon moet aanmaken om hetzelfde effect te bereiken. Lees meer →
• HPA-as De HPA-as is het communicatiesysteem tussen de hypothalamus, de hypofyse en de bijnieren dat de stressrespons van het lichaam aanstuurt en hormonen zoals cortisol reguleert. Lees meer →

I

• IGF-1 IGF-1 (insuline-achtige groeifactor 1) is een hormoon dat celgroei en celdeling stimuleert. Het wordt vooral in de lever aangemaakt onder invloed van groeihormoon. Lees meer →
• Insuline Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier wordt aangemaakt en de bloedsuikerspiegel verlaagt door glucose vanuit het bloed naar de lichaamscellen te vervoeren. Lees meer →
• Interleukines Interleukines zijn een groep signaalstoffen (cytokines) die worden geproduceerd door witte bloedcellen en andere lichaamscellen en die een centrale rol spelen in de aansturing van het immuunsysteem. Lees meer →

L

• Leptine Leptine is een hormoon dat voornamelijk door vetcellen wordt aangemaakt en het lichaam helpt om de energiebalans en het verzadigingsgevoel te reguleren. Lees meer →
• Leptineresistentie Leptineresistentie is een toestand waarbij het lichaam niet goed meer reageert op leptine, het hormoon dat normaal het hongergevoel remt en het energieverbruik regelt. Hierdoor blijft het hongergevoel bestaan ondanks hoge leptinespiegels. Lees meer →
• Lp(a) Lp(a), voluit lipoproteïne(a), is een vetdeeltje in het bloed waarvan het gehalte grotendeels genetisch bepaald is. Een verhoogd Lp(a) vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Lees meer →
• Luteïniserend hormoon Luteïniserend hormoon (LH) is een hormoon uit de hypofyse dat bij vrouwen de eisprong op gang brengt en bij mannen de aanmaak van testosteron stimuleert. Lees meer →

M

• Melatonine Melatonine is een hormoon dat door de pijnappelklier in de hersenen wordt aangemaakt en een belangrijke rol speelt bij de regulatie van het slaap-waakritme en andere lichaamsritmes. Lees meer →

N

• Noradrenaline Noradrenaline is een neurotransmitter en hormoon uit de catecholaminefamilie die een belangrijke rol speelt bij alertheid, aandacht en de stressrespons van het lichaam. Lees meer →

O

• Oestrogeen Oestrogeen is een groep vrouwelijke geslachtshormonen (steroïdhormonen) die een centrale rol spelen bij de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken, de menstruatiecyclus en de vruchtbaarheid. Lees meer →
• Ongesteldheid uitstellen Ongesteldheid uitstellen is het bewust verschuiven van het moment waarop de menstruatie optreedt, meestal door middel van hormonen, zodat de bloeding later begint dan verwacht. Lees meer →
• Overgang De overgang is de levensfase waarin de menstruatie definitief stopt doordat de eierstokken geleidelijk minder hormonen aanmaken. Dit gebeurt meestal tussen het 45e en 55e levensjaar. Lees meer →
• Oxytocine Oxytocine is een hormoon en neuropeptide dat wordt aangemaakt in de hypothalamus en een rol speelt bij sociale binding, hechting, voortplanting en de bevalling. Lees meer →

P

• Parathormoon (PTH) Parathormoon (PTH) is een hormoon dat door de bijschildklieren wordt aangemaakt en de calciumspiegel in het bloed regelt, in samenspel met vitamine D en de nieren, botten en darmen. Lees meer →
• Perimenopauzaal Perimenopauzaal heeft betrekking op de perimenopauze: de overgangsperiode waarin de menstruatiecyclus onregelmatig wordt en het lichaam zich voorbereidt op de menopauze. Lees meer →
• PR (progesteronreceptor) PR (progesteronreceptor) is een eiwit in lichaamscellen dat wordt geactiveerd door het hormoon progesteron en een belangrijke rol speelt bij onder meer de voortplanting en borstkankerdiagnostiek. Lees meer →
• Progesteron Progesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon dat een belangrijke rol speelt bij de menstruatiecyclus, de zwangerschap en de aanmaak van andere steroïdhormonen. Lees meer →
• Progestin Progestine is een natuurlijke of synthetisch gemaakte stof die dezelfde of vergelijkbare biologische werking heeft als progesteron, een belangrijk vrouwelijk hormoon. Lees meer →
• Prolactine Prolactine is een hormoon dat wordt aangemaakt door de hypofyse en een belangrijke rol speelt bij de melkproductie in de borsten en bij de eisprong. Lees meer →
• Prostaglandines Prostaglandines zijn hormoonachtige vetzuren die in vrijwel alle weefsels van het lichaam worden aangemaakt en lokaal werken bij onder meer pijn, ontsteking, koorts en de regulatie van bloedvaten. Lees meer →

S

• Serotonine Serotonine is een neurotransmitter die onder meer stemming, slaap, eetlust en spijsvertering beïnvloedt. Serotonine wordt grotendeels in de darmen aangemaakt en speelt zowel in de hersenen als in de rest van het lichaam een regulerende rol. Lees meer →
• Steroïde Een steroïde is een vetachtige stof met een kenmerkende ringstructuur die in het lichaam voorkomt als hormoon (zoals testosteron of oestrogeen) en ook synthetisch kan worden gemaakt. Lees meer →

T

• T3 T3 (tri-jodothyronine) is het meest actieve schildklierhormoon. Het speelt een centrale rol in de stofwisseling, groei en energiehuishouding van het lichaam. Lees meer →
• T4 T4, ook wel thyroxine genoemd, is een hormoon dat door de schildklier wordt aangemaakt. Het is de meest voorkomende vorm van schildklierhormoon in het bloed en wordt in het lichaam omgezet naar het actievere T3. Lees meer →
• Testosteron Testosteron is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon, een steroïdhormoon dat een grote rol speelt bij de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken, spieropbouw en botstofwisseling. Lees meer →
• Thyroxine (vrij, FT4) Vrij thyroxine (FT4) is de ongebonden, actieve vorm van het schildklierhormoon T4 die vrij in het bloed circuleert en beschikbaar is voor gebruik door lichaamscellen. Lees meer →
• TNF-alfa TNF-alfa is een signaaleiwit (cytokine) dat door het immuunsysteem wordt aangemaakt en een centrale rol speelt bij het opwekken en in stand houden van ontstekingsreacties in het lichaam. Lees meer →
• TSH TSH (thyroïdstimulerend hormoon) is een hormoon dat door de hypofyse wordt aangemaakt en de schildklier aanstuurt om schildklierhormonen te produceren. Lees meer →
• TSH te hoog en geen schildklierprobleem Een te hoog TSH zonder schildklierprobleem is een situatie waarbij het TSH-gehalte in het bloed verhoogd is, maar de schildklierhormonen zelf binnen de normale waarden vallen. Dit wordt ook wel subklinische hypothyreoïdie genoemd. Lees meer →

V

• Vrij T4 Vrij T4 (vrij thyroxine) is het deel van het schildklierhormoon thyroxine dat ongebonden in het bloed circuleert en direct beschikbaar is voor gebruik door lichaamscellen. Lees meer →