Wat is diabetes type 2?

Bij diabetes type 2, ook wel suikerziekte of diabetes mellitus type 2 genoemd, raakt de bloedsuikerspiegel langdurig verstoord. Het lichaam maakt in eerste instantie nog wel insuline aan, maar de cellen reageren er steeds minder goed op. Dit verschijnsel heet insulineresistentie. De alvleesklier probeert dat te compenseren door méér insuline te produceren, maar op den duur raken de insulineproducerende bètacellen uitgeput. Het gevolg: glucose uit voeding hoopt zich op in het bloed in plaats van dat het door de cellen wordt opgenomen en als brandstof wordt gebruikt.

Hoe ontstaat het?

De twee centrale mechanismen zijn dus insulineresistentie en een geleidelijk afnemende insulineproductie. Die processen versterken elkaar. Overgewicht (en dan vooral vetophoping rond de buik) is de belangrijkste risicofactor. Vetweefsel rond de organen verstoort de stofwisseling en maakt het lichaam minder gevoelig voor insuline. Daarnaast spelen erfelijke aanleg, te weinig lichaamsbeweging, een ongezond voedingspatroon en veroudering een rol. Diabetes type 2 wordt ook gezien als onderdeel van het metabool syndroom, een cluster van stofwisselingsproblemen waarbij hoge bloeddruk, verstoorde bloedvetten en overgewicht samen voorkomen.

Opvallend is dat er sekseverschillen bestaan. Mannen krijgen de diagnose gemiddeld op jongere leeftijd en bij een lager lichaamsgewicht dan vrouwen, terwijl obesitas (de grootste risicofactor) juist vaker bij vrouwen voorkomt. De verhouding tussen mannen en vrouwen verschilt bovendien sterk per land en cultuur, wat laat zien dat naast biologie ook leefstijl en omgevingsfactoren meespelen.

Wat merk je eraan?

Diabetes type 2 ontwikkelt zich vaak sluipend. Veel mensen hebben jarenlang een verhoogde bloedsuikerspiegel zonder dat ze daar iets van merken. Wanneer er wél klachten optreden, gaat het meestal om:

• Veel dorst en vaak moeten plassen
• Onverklaarbare vermoeidheid
• Onbedoeld gewichtsverlies
• Wazig zien
• Wondjes die langzaam genezen

Juist omdat de klachten zo geleidelijk komen, wordt de aandoening regelmatig pas ontdekt bij een routinecontrole of wanneer er al complicaties zijn ontstaan.

Mogelijke gevolgen

Een langdurig te hoge bloedsuikerspiegel beschadigt op den duur bloedvaten en zenuwen door het hele lichaam. Dat kan leiden tot problemen met de ogen (slechtziendheid), de nieren (chronische nierschade) en het zenuwstelsel (gevoelsstoornissen in handen en voeten). Het risico op hart- en vaatziekten is bij mensen met diabetes type 2 meer dan verdubbeld, hartfalen komt opvallend vaak voor in deze groep. Deze complicaties maken diabetes type 2 tot meer dan alleen een probleem met bloedsuiker. Het raakt de gezondheid van het hele lichaam.

Wereldwijd is diabetes type 2 veruit de meest voorkomende vorm van diabetes en het aantal mensen met deze aandoening groeit nog steeds. De ziekte wordt beschouwd als een pandemie. Hoewel diabetes type 2 van oudsher vooral bij volwassenen boven de veertig werd vastgesteld, komt het tegenwoordig ook steeds vaker voor bij jongere mensen, mede door de toename van overgewicht op jongere leeftijd.