Wat is doodgeboorte?

Wanneer een baby tijdens de zwangerschap overlijdt en vervolgens zonder tekenen van leven ter wereld komt, spreekt men van een doodgeboorte. In de medische vakliteratuur wordt ook wel de term intra-uteriene vruchtdood gebruikt. Het gaat hierbij nadrukkelijk niet om een miskraam: dat betreft zwangerschapsverlies in een eerder stadium. De precieze grens verschilt per land en per definitie, in Nederland en het Verenigd Koninkrijk wordt de grens bij 24 voltooide weken zwangerschap gelegd, terwijl sommige internationale richtlijnen uitgaan van 20 of 28 weken.

Hoe vaak komt het voor?

In Engeland treft doodgeboorte ongeveer 1 op de 250 zwangerschappen. Wereldwijd lopen de cijfers sterk uiteen, mede afhankelijk van de gehanteerde definitie en de kwaliteit van de gezondheidszorg. Het doodgeboortecijfer geldt als een belangrijke indicator voor de volksgezondheid in een land.

Oorzaken en risicofactoren

Er zijn verschillende bekende oorzaken. Problemen met de placenta spelen vaak een rol, als de moederkoek onvoldoende functioneert, krijgt de baby te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Daarnaast kunnen aangeboren afwijkingen bij de baby of gezondheidsproblemen bij de moeder, zoals diabetes of hoge bloeddruk, het risico verhogen. Toch wordt bij een aanzienlijk deel van de gevallen geen duidelijke oorzaak gevonden, wat het extra ingrijpend maakt voor ouders.

Onderzoek laat zien dat een hogere leeftijd van de moeder (35 jaar en ouder) samenhangt met een verhoogd risico op doodgeboorte. Ook omgevingsfactoren kunnen meespelen: uit een grootschalige analyse blijkt dat blootstelling aan hoge temperaturen tijdens de zwangerschap geassocieerd is met een licht verhoogd risico op onder meer doodgeboorte. Groeivertraging van de baby in de baarmoeder (foetale groeirestrictie) is eveneens een bekende risicofactor.

Wat merkt een zwangere vrouw?

Een van de signalen die kan wijzen op problemen is een afname van de bewegingen van de baby. Zwangere vrouwen leren doorgaans het beweegpatroon van hun kind kennen en een opvallende verandering daarin kan een teken zijn dat er iets niet goed gaat. In sommige gevallen zijn er vooraf geen waarneembare signalen en komt het overlijden van de baby onverwacht aan het licht bij een controle.

Emotionele impact

Doodgeboorte gaat vrijwel altijd gepaard met intense gevoelens van verdriet. Veel ouders ervaren ook schuldgevoelens, ook als er geen aanwijsbare oorzaak is. De emotionele impact is groot en verdient erkenning, het verlies van een kind dat je al maanden hebt gedragen, is een ingrijpende ervaring die bij iedereen anders doorwerkt.