Wat is doorstralen?

Doorstralen is het blootstellen van voedsel of materialen aan ioniserende straling (zoals gammastraling of röntgenstraling) om micro-organismen te doden en de houdbaarheid te verlengen.

Wanneer voedsel wordt doorstraald, wordt het blootgesteld aan een gecontroleerde dosis ioniserende straling. Meestal gaat het om gammastraling of röntgenstraling. Die straling dringt door in het product en beschadigt het DNA van micro-organismen, bacteriën, virussen en insecten die erin aanwezig zijn. Daardoor worden ze gedood of kunnen ze zich niet meer voortplanten. Het voedsel zelf wordt niet radioactief, de straling gaat er doorheen zonder achter te blijven.

Waarvoor wordt het gebruikt?

De belangrijkste toepassing is het veiliger en langer houdbaar maken van voedingsmiddelen. Doorstralen kan bijvoorbeeld salmonella of andere ziekteverwekkers in specerijen, kruiden of kippenvlees uitschakelen. Daarnaast wordt het ingezet om het ontkiemen van groenten zoals aardappelen en uien te vertragen, om veroudering van fruit af te remmen, of om de sapopbrengst van bepaalde vruchten te verhogen.

Buiten de voedingsindustrie wordt doorstralen ook breed toegepast. Denk aan het steriliseren van medische hulpmiddelen zoals verbandmaterialen en implantaten, het chemisch veranderen van kunststoffen, of het laten krimpen van krimpfolies in de verpakkingsindustrie.

Is doorstraald voedsel veilig?

Doorstraald voedsel is niet schadelijk voor de gezondheid. Internationale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie hebben dat herhaaldelijk bevestigd. Wanneer de juiste dosis wordt toegepast, heeft de straling geen negatieve invloed op de voedingswaarde van het product. Het voedsel wordt niet radioactief en er ontstaan geen gevaarlijke stoffen in.

Toch roept het woord “straling” bij veel mensen ongemak op en dat is begrijpelijk. Het is goed om te weten dat het hier gaat om een heel ander proces dan bijvoorbeeld radioactieve besmetting. Bij doorstralen passeert de straling het voedsel en doet zijn werk, vergelijkbaar met hoe een röntgenfoto door je lichaam gaat zonder dat je daarna zelf straling uitzendt.

Herkenning en regelgeving

In de Europese Unie is doorstraling alleen toegestaan voor een beperkt aantal productcategorieën en doorstraalde producten moeten op het etiket herkenbaar zijn. Ze dragen het internationale symbool voor doorstraling (de zogenaamde radura) en de vermelding “doorstraald” of “behandeld met ioniserende straling”. Zo kun je als consument altijd zien of een product deze behandeling heeft ondergaan.

Bronnen:

Categorie: Voedselveiligheid
Tags: conserveren doorstralen houdbaar maken ioniserende straling voedselveiligheid

Laatst geüpdatet: 14 februari 2026

Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.