Wat is een Dupuytren-contractuur?

Stel je voor dat je op een dag een klein, stevig knobbeltje in je handpalm voelt. Het doet misschien geen pijn, maar het verdwijnt niet. In de loop van maanden of jaren groeit dat knobbeltje uit tot een dikke streng onder de huid, die langzaam maar zeker een of meer vingers richting de palm trekt. Dat is in de kern wat een Dupuytren-contractuur is, ook wel de ziekte van Dupuytren genoemd.

Het gaat om een goedaardige woekering van bindweefsel in de palmaire fascie, het stevige vlies dat onder de huid van je handpalm ligt. In dat weefsel vormen zich knobbels (noduli) van collageen, die zich geleidelijk ontwikkelen tot koordachtige strengen. Die strengen verkorten en trekken de vingers in een gebogen stand. Het proces verloopt langzaam en progressief: het kan jaren duren voordat de vingers merkbaar krom staan. In ernstige gevallen kunnen de aangedane vingers helemaal niet meer gestrekt worden, wat alledaagse handelingen bemoeilijkt, denk aan iets oppakken, een handschoen aantrekken of iemand een hand geven.

De ringvinger en pink worden het vaakst getroffen. De middelvinger en wijsvinger kunnen ook betrokken raken, maar dat komt minder vaak voor. Soms zijn beide handen aangedaan.

Hoe ontstaat het?

De precieze oorzaak is niet bekend. Wel is duidelijk dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt: als de aandoening in je familie voorkomt, heb je een grotere kans om het zelf te ontwikkelen. Daarnaast zijn er een aantal bekende risicofactoren:

• Leeftijd: de aandoening komt vooral voor bij mensen boven de 40 en neemt toe met de jaren.
• Geslacht: mannen worden aanzienlijk vaker getroffen dan vrouwen.
• Diabetes, roken en alcoholgebruik: deze factoren verhogen het risico.
• Blootstelling aan trillingen: er zijn aanwijzingen dat langdurige beroepsmatige blootstelling aan mechanische trillingen het risico vergroot, al is hier wetenschappelijk nog discussie over.

Wat merk je eraan?

Het begint meestal met een of meer kleine, stevige knobbeltjes in de handpalm. Die kunnen gevoelig zijn bij druk, maar zijn vaak pijnloos. Sommige mensen ervaren ook jeuk, spanning of een licht brandend gevoel. Naarmate de strengen zich vormen en verkorten, wordt het steeds lastiger om de vingers te strekken. Pijn is bij deze aandoening eerder uitzondering dan regel, het is vooral de toenemende stijfheid en kromstand die opvallen.

Hoe vaak komt het voor?

De Dupuytren-contractuur komt wereldwijd voor, maar is het meest verbreid onder mensen van Noord-Europese afkomst. Uit een grote meta-analyse blijkt dat de prevalentie sterk varieert per regio en leeftijdsgroep. In westerse landen lopen de schattingen uiteen, maar over het algemeen geldt: hoe ouder de bevolkingsgroep, hoe hoger het percentage. De aandoening is zeldzaam bij mensen onder de 40 en komt relatief weinig voor bij mensen van Aziatische of Afrikaanse afkomst.