Wat zijn E-nummers?

Op vrijwel elk verpakt voedingsproduct in de supermarkt vind je ze terug: E-nummers. De ‘E’ staat voor Europa en verwijst naar het Europese systeem waarbinnen deze stoffen zijn beoordeeld en toegelaten. Elk E-nummer hoort bij een specifieke stof die als additief aan voedingsmiddelen mag worden toegevoegd. Denk aan kleurstoffen die een product er aantrekkelijker uit laten zien, conserveermiddelen die bederf tegengaan, of emulgatoren die ervoor zorgen dat ingrediënten goed gemengd blijven.

Wat zit er achter een E-nummer?

Achter elk nummer schuilt een concrete stof. Sommige daarvan komen van nature voor in voedsel, vitamine C (E300) is daar een bekend voorbeeld van. Andere stoffen zijn synthetisch. Het feit dat een stof een E-nummer heeft, betekent dat die stof ooit is goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie, al kan die toelating later weer worden ingetrokken als nieuwe inzichten daar aanleiding toe geven.

Op het etiket van een product staat ofwel het E-nummer zelf, ofwel de naam van de stof, samen met de functie die het vervult. Zo kun je bijvoorbeeld lezen: ‘kleurstof: paprika-extract’ of ‘kleurstof: E 160c’, beide verwijzen naar dezelfde stof.

Categorieën

E-nummers zijn ingedeeld in groepen op basis van hun functie:

• Kleurstoffen (E100-E199): geven kleur aan voedsel
• Conserveermiddelen (E200-E299): verlengen de houdbaarheid
• Antioxidanten (E300-E399): voorkomen dat voedsel oxideert
• Emulgatoren, stabilisatoren en verdikkingsmiddelen (E400-E499): beïnvloeden de textuur
• Smaakversterkers (E600-E699): versterken de smaak
• Zoetstoffen (E900-E999): geven zoetheid zonder suiker

Veiligheid en discussie

Voordat een stof een E-nummer krijgt, wordt deze uitgebreid beoordeeld door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). In de wetgeving is vastgelegd aan welke producten een E-nummer mag worden toegevoegd, in welke hoeveelheid en onder welke voorwaarden. De EU hanteert hierbij internationaal gezien strenge toelatingsnormen en laat een relatief klein aantal additieven toe vergeleken met andere geïndustrialiseerde landen.

Toch bestaat er onder consumenten al lang een zeker wantrouwen tegenover E-nummers. Dat wantrouwen gaat verder dan alleen gezondheidsoverwegingen, het raakt ook aan vragen over hoe natuurlijk ons voedsel eigenlijk nog is. Recenter onderzoek wijst erop dat bepaalde emulgatoren de darmflora kunnen verstoren en ontstekingsreacties kunnen bevorderen, wat mogelijk het risico op hart- en vaatziekten verhoogt. Dit soort bevindingen voeden de discussie over de vraag of de huidige veiligheidsnormen alle langetermijneffecten voldoende dekken.

Voor wie bewust bezig is met voeding, is het goed om te weten dat niet alle E-nummers gelijk zijn. Sommige zijn onschuldige, natuurlijke stoffen; andere zijn synthetisch en worden door een deel van de consumenten liever vermeden. Het lezen van etiketten helpt om te begrijpen wat er precies in een product zit.