Wat is een eetbui-stoornis?
Een eetbui-stoornis is een eetstoornis waarbij iemand herhaaldelijk grote hoeveelheden voedsel eet in korte tijd, met het gevoel de controle volledig kwijt te zijn, zonder compensatiegedrag zoals braken of vasten.
Wanneer iemand regelmatig in korte tijd opvallend veel eet en daarbij het gevoel heeft er geen grip op te hebben, kan er sprake zijn van een eetbui-stoornis. In de medische wereld wordt deze aandoening vaak aangeduid met de Engelse term binge eating disorder, afgekort tot BED. Sinds 2013 is het een officieel erkende diagnose in de DSM-5, het handboek dat psychiatrische aandoeningen classificeert.
Wat maakt het anders dan gewoon te veel eten?
Iedereen eet weleens meer dan nodig, denk aan een uitgebreide verjaardag of een feestmaaltijd. Bij een eetbui-stoornis gaat het om iets wezenlijk anders. De eetbuien komen steeds terug, minstens één keer per week gedurende drie maanden of langer. Tijdens zo’n eetbui eet iemand aanzienlijk meer dan de meeste mensen in vergelijkbare omstandigheden zouden doen en voelt diegene zich niet in staat om te stoppen of te beperken wat er gegeten wordt. Dat gevoel van controleverlies is een kernkenmerk van de stoornis.
Een belangrijk onderscheid met boulimia nervosa is dat er bij een eetbui-stoornis géén compensatiegedrag plaatsvindt. Mensen met boulimia proberen na een eetbui het gegeten voedsel ongedaan te maken door bijvoorbeeld te braken, laxeermiddelen te gebruiken of excessief te bewegen. Bij een eetbui-stoornis ontbreekt dat patroon.
Hoe herken je het?
Mensen met een eetbui-stoornis eten vaak opvallend snel, eten door terwijl ze al vol zitten en eten ook als ze geen honger hebben. De eetbuien vinden vaak in het geheim plaats, uit schaamte of verlegenheid. Na afloop volgen gevoelens van walging, schuld of somberheid. Dat emotionele lijden is een wezenlijk onderdeel van de stoornis en onderscheidt het van gewoon overeten.
Wie krijgt het en hoe vaak komt het voor?
Van alle eetstoornissen is de eetbui-stoornis de meest voorkomende. De aandoening komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen, maar het verschil is kleiner dan bij andere eetstoornissen zoals anorexia of boulimia. Uit onderzoek blijkt dat de geschatte prevalentie van eetstoornissen in de algemene bevolking rond de 1 à 2 procent ligt, waarbij de eetbui-stoornis daar een aanzienlijk deel van uitmaakt. In een Canadees dossieronderzoek waren de onderzochte patiënten gemiddeld 37 jaar oud. Dat is niet hetzelfde als de gemiddelde leeftijd waarop de diagnose wordt gesteld.
Mensen met een eetbui-stoornis kunnen elk lichaamsgewicht hebben, sommigen hebben overgewicht of obesitas, maar anderen vallen binnen een gezond gewichtsbereik. Het is dus niet aan iemands uiterlijk af te lezen.
Hoe ontstaat het?
Er is geen enkele oorzaak aan te wijzen. De stoornis ontstaat waarschijnlijk door een samenspel van factoren. Genetische aanleg speelt een rol: eetstoornissen komen vaker voor bij mensen van wie naaste familieleden er ook mee te maken hebben. Daarnaast kunnen veranderingen in de hersenchemie bijdragen, evenals emotionele factoren zoals stress, somberheid of een negatief zelfbeeld. Ongezonde dieetpatronen (zoals maaltijden overslaan of streng lijnen) kunnen de drang tot eetbuien juist versterken en zo een vicieuze cirkel in gang zetten.
De eetbui-stoornis gaat opvallend vaak samen met andere psychische aandoeningen. Depressie, angststoornissen en een laag zelfbeeld komen veel voor bij mensen met deze diagnose. Ook is er overlap met het concept voedselverslaving, al wordt in de wetenschap nog gediscussieerd of dat een apart verschijnsel is of juist grotendeels samenvalt met de eetbui-stoornis.
Bronnen:
- Amianto, F., Ottone, L., Daga, G. A., & Fassino, S. (2015). Binge-eating disorder diagnosis and treatment: a recap in front of DSM-5. BMC Psychiatry.
- Gill, S., & Kaplan, A. (2020). A retrospective chart review study of symptom onset, diagnosis, comorbidities, and treatment in patients with binge eating disorder in Canadian clinical practice. Eating and Weight Disorders.
- Qian, J., Wu, Y., Liu, F., Zhu, Y., Jin, H., Zhang, H., Wan, Y., Li, C., & Yu, D. (2022). An update on the prevalence of eating disorders in the general population: a systematic review and meta-analysis. Eating and weight disorders : EWD, 27(2), 415-428.
- di, G. E., Aliberti, F., Pescatore, F., Santorelli, M., Pessina, R., Placenti, V., Colmegna, F., & Clerici, M. (2022). Disentangling binge eating disorder and food addiction: a systematic review and meta-analysis. Eating and weight disorders : EWD, 27(6), 1963-1970.
- Binge-eating disorder - Symptoms and causes - Mayo Clinic - mayoclinic.org
- Eetbui-stoornis | Thuisarts - thuisarts.nl
- Binge eating disorder: MedlinePlus Medical Encyclopedia - medlineplus.gov
- BINGE EATING DISORDER Definition & Meaning - Merriam-Webster - merriam-webster.com
- A retrospective chart review study of symptom onset, diagnosis, comorbidities, and treatment in patients with binge eating disorder in Canadian clinical practice..
Gerelateerde termen
Laatst geüpdatet: 14 februari 2026
Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.