Wat betekent EFSA?
EFSA staat voor European Food Safety Authority, de onafhankelijke Europese autoriteit die wetenschappelijke risicobeoordelingen uitvoert op het gebied van voedsel- en diervoederveiligheid.
Wanneer je in Europa een product uit de supermarkt pakt, is de kans groot dat de veiligheid ervan mede is beoordeeld door de EFSA, de European Food Safety Authority. Dit is een onafhankelijk wetenschappelijk orgaan van de Europese Unie dat zich bezighoudt met het beoordelen van risico’s die samenhangen met voedsel en diervoeders. De EFSA geeft geen bindende regels of verboden uit, maar levert het wetenschappelijke advies waarop Europese beleidsmakers hun besluiten baseren.
Wat doet de EFSA precies?
De kern van het werk van de EFSA is risicobeoordeling: het inschatten hoe gevaarlijk bepaalde stoffen of organismen in ons voedsel kunnen zijn. Denk aan de beoordeling van bestrijdingsmiddelen, schimmeltoxinen (mycotoxinen), voedselverpakkingsmaterialen, nieuwe voedingsmiddelen (novel foods) en voedingssupplementen. De EFSA werkt op verzoek van de Europese Commissie, maar kan ook op eigen initiatief onderwerpen oppakken wanneer daar aanleiding voor is.
Een concreet voorbeeld: de EFSA heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar bisfenol A (BPA), een stof die voorkomt in bepaalde voedselverpakkingen. Op basis van een systematische beoordeling van beschikbare studies heeft de EFSA de toelaatbare dagelijkse inname van BPA drastisch verlaagd, met een factor 20.000. Dat soort adviezen kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor welke materialen en stoffen in de voedselindustrie worden toegestaan. Overigens is zo’n verlaging niet altijd onomstreden: andere Europese instanties, waaronder het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), hebben soms andere inschattingen, wat laat zien dat wetenschappelijke risicobeoordeling geen exacte wetenschap is.
De EFSA beoordeelt ook de gecombineerde blootstelling aan meerdere chemische stoffen tegelijk. In de praktijk krijg je via voeding immers niet één stof binnen, maar een mix. Daarvoor heeft de EFSA specifieke richtlijnen ontwikkeld die dezelfde stappen volgen als bij losse stoffen (probleemformulering, blootstellingsbeoordeling, gevarenbeoordeling en risicokarakterisering) maar dan met extra aandacht voor de optelsom van stoffen.
Hoe is de EFSA georganiseerd?
De EFSA is opgericht in 2002 en is gevestigd in Parma, Italië. De oprichting was een reactie op een reeks voedselcrises in Europa, waaronder de BSE-crisis (de “gekke koeienziekte”). Het idee was om wetenschappelijke risicobeoordeling los te koppelen van politieke besluitvorming, zodat het advies zo onafhankelijk mogelijk zou zijn. De EFSA werkt met verschillende wetenschappelijke panels die elk een eigen expertisegebied hebben, zoals voeding, dierengezondheid, plantgezondheid en contaminanten in de voedselketen.
In 2019 is de transparantie van de EFSA verder aangescherpt door een nieuwe Europese verordening. Die verordening kwam mede voort uit publieke zorgen over de onafhankelijkheid van risicobeoordelingen, onder meer rond de herbeoordeling van glyfosaat. Sindsdien zijn studies die aan de EFSA worden voorgelegd in principe openbaar.
De wetenschappelijke adviezen van de EFSA worden gepubliceerd in het EFSA Journal, een peer-reviewed tijdschrift dat vrij toegankelijk is. Zo kan iedereen (van beleidsmaker tot geïnteresseerde consument) nalezen op welke wetenschappelijke gronden een advies is gebaseerd.
Bronnen:
- Prueitt, R., & Goodman, J. E. (2024). Evidence evaluated by European Food Safety Authority does not support lowering the temporary tolerable daily intake for bisphenol A. Toxicological Sciences.
- Saal, F. V. V., Antoniou, M., Belcher, S. M., Bergman, Å., Bhandari, R., Birnbaum, L. S., Cohen, A., Collins, T. J., Demeneix, B. A., Fine, A. M., Flaws, J., Gayrard, V., Goodson, W. H., Gore, A. C., Heindel, J., Hunt, P. A., Iguchi, T., Kassotis, C. D., Kortenkamp, A., ... Zoeller, R. (2024). The Conflict between Regulatory Agencies over the 20,000-Fold Lowering of the Tolerable Daily Intake (TDI) for Bisphenol A (BPA) by the European Food Safety Authority (EFSA). Environmental Health Perspectives.
- Zoeller, R., Birnbaum, L., Collins, T. J., Heindel, J., Hunt, P., Iguchi, T., Kortenkamp, A., Myers, J. P., Saal, F. V. V., Sonnenschein, C., & Soto, A. (2023). European Medicines Agency Conflicts With the European Food Safety Authority (EFSA) on Bisphenol A Regulation. Journal of the Endocrine Society.
- Cattaneo, I., Kalian, A. D., Nicola, M. Di., Dujardin, B., Levorato, S., Mohimont, L., Nathanail, A. V., Carnessechi, E., Astuto, M. C., Tarazona, J., Kass, G., Liem, A. K. D., Robinson, T., Manini, P., Hogstrand, C., Price, P., & Dorne, J. (2023). Risk Assessment of Combined Exposure to Multiple Chemicals at the European Food Safety Authority: Principles, Guidance Documents, Applications and Future Challenges. Toxins.
- Chatzopoulou, S., Eriksson, N. L., & Eriksson, D. (2020). Improving Risk Assessment in the European Food Safety Authority: Lessons From the European Medicines Agency. Frontiers in Plant Science.
- Eskola, M., Altieri, A., & Galobart, J. (2018). Overview of the activities of the European Food Safety Authority on mycotoxins in food and feed.
- EFSA | Voedingscentrum - voedingscentrum.nl
Gerelateerde termen
Laatst geüpdatet: 14 februari 2026
Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.
