Wat is eiwit?

Eiwit is een molecuul dat is opgebouwd uit aminozuren en dat het lichaam nodig heeft als bouwstof voor onder meer spieren, huid, enzymen en afweerstoffen.

In je lichaam zijn eiwitten, ook wel proteïnen genoemd, overal aanwezig. Ze vormen de bouwstenen van je spieren, huid, haar, nagels en organen. Maar eiwitten doen veel meer dan alleen structuur bieden: ze zijn ook werkzaam als enzymen (die chemische reacties in je lichaam mogelijk maken), als antistoffen in je afweersysteem en als transportmoleculen die stoffen door je bloed vervoeren.

Opbouw uit aminozuren

Elk eiwit is een keten van aminozuren die onderling verbonden zijn door zogenaamde peptidebindingen. Er bestaan twintig verschillende aminozuren die in allerlei volgordes en lengtes aan elkaar geschakeld kunnen worden. Die specifieke volgorde, de primaire structuur, bepaalt hoe de keten zich vervolgens opvouwt. Eiwitten vouwen zich namelijk op in driedimensionale vormen: eerst in lokale patronen zoals spiralen en plaatvormige structuren (secundaire structuur), dan in een compactere ruimtelijke vorm (tertiaire structuur) en soms combineren meerdere eiwitketens zich tot een groter geheel (quaternaire structuur). Die driedimensionale vorm is bepalend voor wat het eiwit kan doen. Een klein foutje in de aminozuurvolgorde kan de vorm veranderen en daarmee de functie verstoren.

Waar komen eiwitten vandaan in je voeding?

Je lichaam kan een deel van de aminozuren zelf aanmaken, maar negen ervan niet. Die worden essentiële aminozuren genoemd en moet je via je voeding binnenkrijgen. Dierlijke bronnen zoals vlees, vis, eieren, melk en kaas bevatten doorgaans alle essentiële aminozuren. Plantaardige bronnen (denk aan peulvruchten, noten, granen en zaden) bevatten ook eiwitten, maar vaak niet alle essentiële aminozuren in dezelfde hoeveelheid. Door verschillende plantaardige bronnen te combineren kun je alsnog het volledige spectrum binnenkrijgen.

Hoeveel heb je nodig?

Voor volwassenen geldt als richtlijn een dagelijkse inname van ongeveer 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht. Sommige groepen hebben meer nodig: kinderen in de groei, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen die een veganistisch eetpatroon volgen.

Functie in het lichaam

De taken van eiwitten in je lichaam zijn opmerkelijk divers. Ze geven structuur aan weefsels, versnellen biochemische reacties, spelen een rol in de afweer tegen ziekteverwekkers en helpen bij het transport van zuurstof en voedingsstoffen. Sommige hormonen, zoals insuline, zijn eveneens eiwitten. Zonder eiwitten zou je lichaam zichzelf niet kunnen opbouwen, herstellen of beschermen.

Bronnen:

Categorie: Voedingsstoffen
Tags: aminozuren bouwstoffen eiwit proteïne voedingsstoffen

Laatst geüpdatet: 14 februari 2026

Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.