Wat is eiwitpoeder?

Als je de term eiwitpoeder tegenkomt, gaat het over een voedingssupplement dat in gedroogde, poedervorm een flinke hoeveelheid eiwit levert. Het wordt meestal opgelost in water, melk of een smoothie en zo als drank ingenomen, een zogenaamde eiwitshake. Daarnaast bestaat het ook in de vorm van repen (proteinbars). De Engelse term whey protein wordt vaak als synoniem gebruikt, maar dat klopt strikt genomen niet helemaal: whey (wei-eiwit) is slechts één van de mogelijke grondstoffen. Andere veelgebruikte bronnen zijn soja, erwt, rijst, hennep en caseïne.

Wat zit erin

Eiwitten, ook wel proteïnen genoemd, zijn moleculen die zijn opgebouwd uit aminozuren. Je lichaam heeft ze nodig voor de opbouw en het onderhoud van weefsels zoals spieren en huid, maar ook voor de aanmaak van enzymen en antistoffen. Via een normaal voedingspatroon krijgen de meeste mensen voldoende eiwit binnen. Eiwitpoeder is bedoeld als aanvulling wanneer de behoefte hoger is dan wat iemand gemakkelijk via gewone voeding binnenkrijgt.

Wei-eiwit: de meest gebruikte variant

De populairste vorm is wei-eiwit, gewonnen uit de waterige fractie die overblijft bij de kaasbereiding. Wei bevat alle negen essentiële aminozuren en wordt relatief snel door het lichaam opgenomen. Het is verkrijgbaar als concentraat, isolaat of hydrolysaat, varianten die onderling verschillen in zuiverheid en verwerkingsgraad. Plantaardige alternatieven zoals soja- of erwteneiwit zijn gangbaar bij mensen die zuivel vermijden.

Wie gebruikt het en waarom

Eiwitpoeder wordt veel gebruikt door sporters die hun spierherstel en spieropbouw willen ondersteunen. Onderzoek laat zien dat wei-eiwitsuppletie in combinatie met krachttraining kan bijdragen aan het behoud of de toename van spiermassa, met name bij ouderen met sarcopenie (leeftijdsgerelateerd spierverlies). Meerdere meta-analyses tonen aan dat bij deze groep de spiermassa meetbaar kan verbeteren, al zijn de effecten op spierkracht en fysiek functioneren wisselend en niet altijd eenduidig. Ook bij vrouwen na de overgang is onderzocht of eiwitpoeder de lichaamssamenstelling beïnvloedt; de resultaten daarvan zijn eveneens gemengd.

Naast de sportwereld wordt eiwitpoeder soms gebruikt door mensen die door ziekte, hoge leeftijd of een beperkt eetpatroon moeite hebben om genoeg eiwit uit hun dagelijkse voeding te halen.

Keerzijden en kanttekeningen

Bij normaal gebruik wordt eiwitpoeder over het algemeen goed verdragen. Langdurig en overmatig gebruik (vooral zonder voldoende lichaamsbeweging) wordt in de wetenschappelijke literatuur echter in verband gebracht met mogelijke belasting van de nieren en de lever, veranderingen in de darmflora en een verhoogde kans op acne. Het gaat hierbij vooral om situaties waarin de inname ver boven de aanbevolen hoeveelheid ligt. Wie gezond is en een gevarieerd eetpatroon heeft, heeft in veel gevallen geen eiwitpoeder nodig om aan de dagelijkse eiwitbehoefte te voldoen.