Wat is een etiket?

Op vrijwel elk product dat je in de winkel koopt, zit een etiket, ook wel label genoemd. In de context van gezondheid en voeding gaat het om de gedrukte informatie op verpakkingen van voedingsmiddelen, voedingssupplementen en geneesmiddelen. Die informatie vertelt je precies wat er in een product zit, hoeveel ervan in een portie zit en hoe je het product moet bewaren of gebruiken.

Wat staat er op een etiket?

Bij voedingsmiddelen is het etiket wettelijk verplicht en bevat het onder meer een ingrediëntenlijst, voedingswaarden (zoals calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten), de houdbaarheidsdatum en een bewaaradvies. Als op de verpakking een afbeelding staat (bijvoorbeeld van aardbeien) moet op het etiket vermeld worden hoeveel van dat ingrediënt het product daadwerkelijk bevat. In de Verenigde Staten heet het voedingsetiket officieel Nutrition Facts en wordt het door de overheid voorgeschreven om consumenten in staat te stellen producten onderling te vergelijken.

Bij voedingssupplementen gelden vergelijkbare regels. Op het etiket moet staan dat het om een supplement gaat, welke voedingsstoffen en werkzame ingrediënten erin zitten, wat de aanbevolen portiegrootte is en wie de fabrikant of distributeur is. Dit wordt vaak weergegeven in een zogenaamd Supplement Facts-paneel.

Voor geneesmiddelen is het etiket minstens zo belangrijk. Naast de samenstelling bevat het informatie over dosering, mogelijke wisselwerkingen met andere medicijnen en bijzondere waarschuwingen. Onderzoek laat zien dat de leesbaarheid en begrijpelijkheid van medicijnetiketten een directe invloed hebben op de veiligheid: aanpassingen in kleurgebruik, lettergrootte en indeling kunnen helpen om verwarring tussen gelijkaardige verpakkingen te voorkomen.

Etikettering aan de voorkant

Naast het standaardetiket op de achterkant van verpakkingen bestaan er ook front-of-package labels, vereenvoudigde voedingsinformatie aan de voorzijde. Denk aan stoplichtlabels met kleuren (groen, oranje, rood) die in één oogopslag laten zien hoe gezond een product scoort op bepaalde voedingsstoffen. Uit systematische reviews blijkt dat dit soort kleurgecodeerde labels beter begrepen worden dan puur numerieke informatie en dat ze het aankoopgedrag van consumenten kunnen beïnvloeden.

Ook bij alcohol en tabak spelen etiketten een rol in de volksgezondheid. Grafische gezondheidswaarschuwingen op sigarettenpakjes worden als effectiever ervaren dan waarschuwingen die alleen uit tekst bestaan, vooral onder jongeren. Bij alcoholproducten zijn de bevindingen over het effect van waarschuwingslabels op drinkgedrag minder eenduidig.

Het etiket is dus veel meer dan een stickertje op een verpakking: het is een gereguleerd communicatiemiddel dat je in staat stelt om bewuste keuzes te maken over wat je eet, drinkt of inneemt.