Wat zijn flavanolen?

Flavanolen zijn natuurlijke plantenstoffen die voorkomen in onder andere thee, cacao, rode druiven, bessen en appels. Ze worden ook wel flavan-3-olen genoemd.

In de wereld van plantenstoffen nemen flavanolen een bijzondere plek in. Het zijn verbindingen die van nature voorkomen in een breed scala aan planten en plantaardige voedingsmiddelen. Je vindt ze in relatief hoge concentraties in thee, cacao, rode druiven, diverse soorten bessen, appels en rode wijn. In de wetenschappelijke literatuur worden ze ook aangeduid als flavan-3-olen.

Flavanolen behoren tot de grotere familie van de flavonoïden, een groep van duizenden plantenpigmenten die verantwoordelijk zijn voor veel van de kleuren en smaken in groenten, fruit en kruiden. Binnen die familie vallen flavanolen op door hun specifieke chemische structuur. Bekende individuele flavanolen zijn catechine en epicatechine, stoffen die je bijvoorbeeld terugvindt in groene thee en pure chocolade.

Waar zitten ze in?

De rijkste voedingsbronnen van flavanolen zijn:

  • Thee (vooral groene en witte thee)
  • Cacao en pure chocolade
  • Rode druiven en rode wijn
  • Bessen zoals blauwe bessen en bramen
  • Appels

De hoeveelheid flavanolen in een product hangt sterk af van de verwerking. Rauwe cacaobonen bevatten bijvoorbeeld veel meer flavanolen dan sterk bewerkte chocolade, omdat verhitting en fermentatie een deel van deze stoffen afbreken.

Wat doen ze in het lichaam?

Flavanolen staan bekend om hun antioxiderende werking: ze helpen het lichaam om zogenaamde vrije radicalen onschadelijk te maken, reactieve deeltjes die cellen kunnen beschadigen. Daarnaast laat onderzoek zien dat flavanolen uit cacao de bloedvaten kunnen helpen ontspannen, wat een gunstig effect heeft op de bloeddruk en de doorbloeding. Ook zijn er aanwijzingen dat ze de bloedplaatjes minder plakkerig maken, wat de neiging tot stolselvorming kan verminderen.

Wetenschappelijk onderzoek naar flavanolrijke cacaoproducten wijst verder op mogelijke bescheiden effecten op het vetmetabolisme, de insulinegevoeligheid en ontstekingsprocessen in het lichaam. Het gaat hierbij om subtiele invloeden, geen wondermiddel, maar wel interessant vanuit het perspectief van een gevarieerd, plantaardig voedingspatroon.

Flavanolen hebben ook ontstekingsremmende eigenschappen. In dierstudies zijn zelfs effecten op de stemming waargenomen, al is het nog niet helemaal duidelijk hoe sterk die doorwerken bij mensen.

Wat flavanolen bijzonder maakt, is dat ze laten zien hoe krachtig de wisselwerking tussen voeding en lichaam kan zijn. Ze zijn een mooi voorbeeld van hoe stoffen die van nature in planten zitten, op allerlei manieren met onze gezondheid verweven zijn.

Categorie: Voedingsstoffen
Tags: antioxidanten cacao flavanolen flavonoïden plantenstoffen thee

Laatst geüpdatet: 14 februari 2026

Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.