Wat is giardiasis?

Wanneer je besmet water of voedsel binnenkrijgt dat de parasiet Giardia lamblia bevat, kan zich een infectie in de dunne darm ontwikkelen die we giardiasis noemen. De parasiet staat ook wel bekend als Giardia duodenalis of Giardia intestinalis, het gaat steeds om hetzelfde micro-organisme. Giardiasis is wereldwijd een van de meest voorkomende parasitaire oorzaken van diarree, zowel bij mensen als bij dieren.

Hoe raak je besmet?

Giardia verspreidt zich via de zogeheten fecaal-orale route. Dat betekent dat de parasiet, in de vorm van microscopisch kleine cysten, via ontlasting in het milieu terechtkomt en vervolgens wordt ingeslikt. Dat kan op verschillende manieren gebeuren: door het drinken van ongezuiverd water uit meren, beken of putten, door het eten van besmet voedsel, of door direct contact met een besmet persoon. Zwembaden en bubbelbaden kunnen ook een bron zijn, omdat de cysten bestand zijn tegen chloor in lage concentraties. Vooral in gebieden met gebrekkige sanitaire voorzieningen komt de infectie veel voor, maar ook in westerse landen is giardiasis bepaald niet zeldzaam. In de Verenigde Staten geldt het als een van de meest voorkomende door water overgedragen infecties.

Wat merk je eraan?

De klachten beginnen doorgaans één tot drie weken na besmetting. Het meest kenmerkende symptoom is waterige, vaak stinkende diarree die een vettig karakter kan hebben, in medische termen heet dat steatorroe. Daarnaast kunnen buikkrampen, een opgeblazen gevoel, misselijkheid, winderigheid en gewichtsverlies optreden. Door de aanhoudende diarree kan het lichaam minder goed voedingsstoffen opnemen, wat op den duur tot vermoeidheid en zwakte leidt. Zonder ingrijpen kunnen de klachten twee tot zes weken aanhouden, soms langer. Opvallend is dat niet iedereen die besmet raakt ook daadwerkelijk ziek wordt. Een deel van de geïnfecteerde mensen heeft weinig tot geen klachten, maar draagt de parasiet wel bij zich en kan anderen besmetten via de ontlasting.

Bij wie komt het voor?

Giardiasis kan iedereen treffen, maar sommige groepen lopen meer risico. Kinderen zijn bijzonder vatbaar, een grootschalige analyse van studies uit Azië liet zien dat de geschatte besmettingsgraad bij kinderen rond de 15% lag, met grote verschillen per land. Ook reizigers naar tropische of subtropische gebieden, mensen in kinderdagverblijven en personen met een verzwakt immuunsysteem worden vaker getroffen. Bij kankerpatiënten die immuunonderdrukkende behandelingen ondergaan, is de parasiet eveneens een bekende verwekker van darmklachten.

De diagnose wordt meestal gesteld door cysten of actieve vormen van de parasiet (trofozoïeten) op te sporen in een ontlastingsmonster. Daarnaast bestaan er immunologische testen die eiwitten (antigenen) van Giardia kunnen detecteren, met een hoge mate van betrouwbaarheid.