Wat betekent hs-CRP?

In je bloed circuleert een eiwit dat C-reactief proteïne (CRP) heet. Je lever maakt dit eiwit aan zodra er ergens in je lichaam een ontsteking gaande is. Bij een flinke infectie of verwonding schiet het CRP-gehalte snel omhoog, dat is al tientallen jaren bekend en wordt routinematig gemeten. Maar er bestaat ook een veel subtielere vorm van ontsteking: een sluimerende, laaggradige ontsteking die je niet direct voelt, maar die op de achtergrond wél schade kan aanrichten. Om díe kleine verhogingen op te sporen is de hs-CRP-test ontwikkeld, waarbij “hs” staat voor high sensitivity (hoge gevoeligheid).

Wat meet de test precies?

De hs-CRP-test meet exact hetzelfde eiwit als een gewone CRP-test, maar met een veel fijnere meetmethode. Waar een standaard CRP-bepaling pas uitslaat bij duidelijk verhoogde waarden, kan de hs-CRP-test concentraties detecteren die ver onder die drempel liggen. Daardoor is deze test bij uitstek geschikt om laaggradige, chronische ontsteking zichtbaar te maken, het soort ontsteking dat je zelf niet opmerkt maar dat wel een rol speelt bij het ontstaan van onder andere hart- en vaatziekten.

Laaggradige ontsteking en de bloedvaten

Aderverkalking (atherosclerose) is niet alleen een kwestie van cholesterol dat zich ophoopt in de vaatwand. Ontsteking speelt een centrale rol in het hele proces: van de eerste beschadiging van de vaatwand tot het moment waarop een plaque scheurt en een bloedvat afsluit. Het lichaam reageert op die vasculaire ontsteking onder meer door CRP aan te maken. Interessant is dat CRP niet alleen een signaal van ontsteking is, maar zelf ook actief lijkt bij te dragen aan het ziekteproces. Zo kan CRP het complementsysteem activeren (een onderdeel van je afweer) en daarmee de ontstekingsreactie in de vaatwand versterken.

Onderzoek laat zien dat hs-CRP-waarden iets zeggen over het risico op hart- en vaatziekten. In de praktijk worden drie risicocategorieën gehanteerd:

• Lager dan 1 mg/L: lager risico
• 1 tot 3 mg/L: gemiddeld risico
• Hoger dan 3 mg/L: hoger risico

Deze indeling wordt vooral gebruikt bij mensen die nog geen hartziekte hebben, als aanvulling op andere risicofactoren zoals bloeddruk en cholesterol. Bij mensen die al een hartinfarct of ander acuut vaatprobleem hebben doorgemaakt, blijkt een verhoogd hs-CRP ook iets te zeggen over de kans op nieuwe problemen.

Waar wordt het nog meer gezien?

Hoewel hs-CRP het meest bekend is vanuit de cardiologie, weerspiegelt het breder dan alleen vaatontsteking. Laaggradige ontsteking speelt ook een rol bij aandoeningen als diabetes type 2 en het metabool syndroom. Onderzoek toont aan dat insulineresistentie en verhoogd hs-CRP vaak samen voorkomen, wat logisch is: overgewicht en een verstoorde stofwisseling gaan gepaard met een chronisch geactiveerd immuunsysteem. Het eiwit is dus niet specifiek voor één ziekte, maar eerder een algemene graadmeter van hoe actief het ontstekingssysteem op dat moment is.

Omdat hs-CRP reageert op allerlei vormen van ontsteking (van een verkoudheid tot tandvleesontsteking) wordt bij de interpretatie van de uitslag altijd gekeken of er geen andere verklaring is voor een verhoogde waarde. Eén meting zegt daardoor minder dan een patroon over langere tijd.