Wat is insecten eten?

Het eten van insecten wordt in de wetenschap entomofagie genoemd. Hoewel het in veel westerse landen nog ongewoon klinkt, is het wereldwijd een heel gangbare praktijk. In grote delen van Afrika, Azië en Latijns-Amerika maken insecten van oudsher deel uit van het dagelijkse eetpatroon, vooral binnen gemeenschappen die sterk verbonden zijn met hun natuurlijke omgeving.

Welke insecten worden gegeten?

Er zijn meer dan 1.900 insectensoorten die wereldwijd als voedsel dienen. Denk aan sprinkhanen, krekels, meelwormen, kevers, rupsen, mieren, termieten, bijen en zelfs motten en vlinders. Niet alleen de volwassen insecten zijn eetbaar, ook larven en poppen worden gegeten. In Nederland zijn het vooral sprinkhanen, meelwormen en kevers die in de handel verkrijgbaar zijn. Ze worden gebakken, geroosterd, gekookt of gefrituurd aangeboden en de smaak wordt vaak vergeleken met die van noten.

Voedingswaarde

Insecten bevatten opvallend veel voedingsstoffen. Ze zijn rijk aan eiwitten, gezonde vetzuren (waaronder omega 3 en omega 6), mineralen zoals ijzer en zink en vitamines, met name vitamine B12. Qua eiwitgehalte zijn ze vergelijkbaar met vlees. Daarnaast bevatten insecten chitine, een vezelachtige stof die in hun uitwendige skelet zit. Uit onderzoek bij mensen blijkt dat de aminozuren uit insecteneiwit goed worden opgenomen door het lichaam, vergelijkbaar met andere eiwitbronnen, al piekt de opname iets later en minder hoog.

Mogelijke gezondheidseffecten

Wetenschappelijk onderzoek naar de directe gezondheidseffecten van insecten eten staat nog relatief in de kinderschoenen, maar de eerste resultaten zijn interessant. In dierstudies leidde het toevoegen van insectenbestanddelen aan het dieet tot lagere bloedsuikerspiegels, lager cholesterol en minder buikvet. Bij mensen zijn de resultaten voorzichtiger: de beschikbare studies laten zien dat insecteneiwit vergelijkbare effecten heeft op spieropbouw en bloedsuiker als andere eiwitbronnen, met als opvallend verschil dat de insulinerespons na het eten van insecteneiwit lager lijkt te zijn.

Risico’s en aandachtspunten

Zoals bij elk voedingsmiddel zijn er ook bij insecten aandachtspunten. Het belangrijkste risico is allergie: mensen met een allergie voor schaaldieren (zoals garnalen of krab) kunnen ook allergisch reageren op insecten, omdat deze diergroepen verwante eiwitten delen. Daarnaast kan bij onjuiste bewaring of bereiding histaminevergiftiging optreden. Dit is gedocumenteerd bij gefrituurde sprinkhanen en zijderupspoppen, waarbij bacteriën het aminozuur histidine omzetten in histamine, een stof die hittebestendig is en dus niet verdwijnt bij verhitting. Ook microbiologische en chemische verontreiniging vormen een aandachtspunt, vooral bij insecten die in het wild zijn verzameld.

Duurzaamheid en acceptatie

Een belangrijke reden waarom insecten eten de laatste jaren meer aandacht krijgt, is de duurzaamheid. Insecten hebben veel minder land, water en voer nodig dan conventioneel vee en produceren aanzienlijk minder broeikasgassen. In westerse landen is de bereidheid om insecten te eten nog beperkt. Onderzoek laat zien dat mannen er doorgaans iets positiever tegenover staan dan vrouwen en dat onbekendheid met het concept (zogenoemde voedselangst of food neophobia) de grootste drempel vormt.