Wat is L-glutamine?

In je lichaam is L-glutamine het meest voorkomende vrije aminozuur. Het circuleert in grote hoeveelheden door je bloed en wordt door vrijwel alle weefsels gebruikt. Je lichaam maakt het zelf aan, het is dus in principe een niet-essentieel aminozuur. Toch verandert dat bij zware belasting: bij ernstige ziekte, na een operatie, bij intensieve inspanning of bij langdurige stress kan de vraag naar glutamine zo sterk stijgen dat het lichaam niet genoeg kan bijmaken. In die situaties wordt het een conditioneel essentieel aminozuur, wat betekent dat aanvulling via voeding nodig kan zijn.

Wat doet glutamine in het lichaam?

Glutamine is een bouwsteen voor eiwitten, maar het doet meer dan dat. Het dient als brandstof voor cellen die zich snel delen, zoals de cellen van het immuunsysteem en de cellen die de binnenkant van je darmen bekleden. Die darmcellen vormen samen een dunne maar belangrijke barrière: ze laten voedingsstoffen door, maar houden schadelijke stoffen en bacteriën tegen. Glutamine speelt een sleutelrol bij het in stand houden van die barrière. Uit een systematische review en meta-analyse van klinische studies blijkt dat glutaminesuppletie de doorlaatbaarheid van de darmwand kan verminderen, wat erop wijst dat het aminozuur bijdraagt aan het behoud van de integriteit van de darmbarrière.

Daarnaast fungeert glutamine als signaalmolecuul in de hersenen. Het wordt daar omgezet in glutamaat, een neurotransmitter die betrokken is bij het doorgeven van prikkels tussen zenuwcellen en een rol speelt bij leren en geheugen.

Glutamine en het immuunsysteem

Immuuncellen (zoals lymfocyten en macrofagen) verbruiken grote hoeveelheden glutamine, vooral wanneer het afweersysteem actief is. Onderzoek laat zien dat glutamine de productie van secretoir immunoglobuline A (SIgA) in de darm kan ondersteunen, een antilichaam dat een eerste verdedigingslinie vormt tegen ziekteverwekkers in het spijsverteringskanaal. Ook lijkt glutamine invloed te hebben op de samenstelling van de darmmicrobiota, onder meer door de verhouding tussen bepaalde bacteriegroepen te beïnvloeden.

Wanneer stijgt de behoefte?

Bij wondgenezing neemt de stofwisseling toe en stijgt de vraag naar bouwstoffen. Meta-analyses tonen aan dat glutaminesuppletie in die context een gunstig effect kan hebben op de stikstofbalans en op ontstekingsmarkers zoals IL-6 en TNF-α. Bij sporters is het beeld genuanceerder: een meta-analyse van klinische studies bij atleten vond een significant effect van glutamine op de lichaamssamenstelling, maar de effecten op sportprestaties en immuunfunctie waren wisselend en niet altijd overtuigend.

Glutamine komt van nature voor in eiwitrijke voedingsmiddelen zoals vlees, vis, eieren, zuivel, bonen en granen. Als voedingsadditief wordt het (samen met glutaminezuur en glutamaat) ook toegevoegd aan producten als smaakversterker (E620). In supplementvorm is het verkrijgbaar als poeder of capsule. Onderzoek bij gezonde volwassenen laat zien dat orale doses in lage, gemiddelde en hoge hoeveelheden over het algemeen goed worden verdragen door het maag-darmstelsel.