Wat is lage bloedsuiker (hypoglykemie)?

Wanneer de hoeveelheid glucose in je bloed onder een bepaald niveau zakt (doorgaans onder de 3,9 mmol/L) spreken artsen van hypoglykemie, in de volksmond ook wel een ‘hypo’ genoemd. Glucose is de belangrijkste brandstof voor je cellen. Het komt uit voeding en wordt daarnaast door de lever aangemaakt en afgegeven aan het bloed. Je lichaam regelt de bloedsuikerspiegel met behulp van hormonen, waarvan insuline de bekendste is. Insuline wordt geproduceerd door de alvleesklier en zorgt ervoor dat glucose vanuit het bloed de cellen in kan.

Lage bloedsuiker ontstaat wanneer er een wanverhouding is tussen de hoeveelheid glucose die beschikbaar is en de hoeveelheid die wordt verbruikt of weggesluisd. Dat kan op drie manieren gebeuren: het lichaam verbruikt glucose te snel, de lever maakt of geeft te weinig glucose af, of er circuleert te veel insuline in het bloed. Dit laatste komt het vaakst voor bij mensen met diabetes die insuline gebruiken of bepaalde bloedsuikerverlagende medicijnen nemen, zoals sulfonylureumderivaten of gliniden. Bij mensen zonder diabetes is hypoglykemie zeldzaam.

Herkenbare klachten

De verschijnselen van een lage bloedsuiker zijn vaak goed herkenbaar. Je kunt je hongerig, duizelig of beverig voelen. Zweten, hartkloppingen en een tintelend gevoel rond de lippen komen veel voor. Ook angst, prikkelbaarheid en vermoeidheid horen bij het beeld. Daalt de bloedsuiker verder, dan kunnen er ernstigere verschijnselen optreden: wazig zien, verwardheid en in het uiterste geval bewusteloosheid of een epileptisch insult.

Bijzondere vormen en risicofactoren

Bij pasgeborenen is een tijdelijk lagere bloedsuiker vlak na de geboorte normaal. De waarden herstellen zich meestal binnen enkele uren. Een klein deel van de baby’s maakt echter een langduriger of ernstiger daling door, vaak in samenhang met specifieke risicofactoren of een aangeboren stoornis in de suikerhuishouding.

Een minder bekende vorm van hypoglykemie kan optreden na een maagverkleining (bariatrische chirurgie). Na zo’n ingreep komt voedsel sneller in de dunne darm terecht, wat kan leiden tot een overdreven insulinerespons en daarmee tot een te lage bloedsuiker na de maaltijd. De precieze frequentie hiervan is nog onderwerp van wetenschappelijk debat.

Een belangrijk verschijnsel bij mensen die regelmatig hypo’s doormaken, is verminderd hypoglykemiebewustzijn: het lichaam went aan de lage waarden en geeft steeds minder waarschuwingssignalen af. Daardoor merkt iemand een hypo pas op als die al ernstig is, wat het risico op gevaarlijke situaties vergroot. Daarnaast kan de angst voor hypoglykemie op zichzelf een probleem worden. Die angst kan zo sterk zijn dat mensen hun bloedsuiker bewust te hoog houden, wat op de lange termijn weer andere gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.