Wat is leverontsteking?

Als je lever ontstoken raakt, spreken artsen van hepatitis, de medische term voor leverontsteking. De lever is het grootste vaste orgaan in je lichaam en speelt een centrale rol bij de stofwisseling, het onschadelijk maken van giftige stoffen en de productie van belangrijke eiwitten. Wanneer dit orgaan beschadigd raakt en ontstoken is, kan dat ingrijpende gevolgen hebben voor je hele lichaam.

Hoe ontstaat een leverontsteking?

De meest voorkomende oorzaak is een infectie met een van de hepatitisvirussen. Er bestaan verschillende typen, waarvan hepatitis A, hepatitis B en hepatitis C het bekendst zijn. Hepatitis A verspreidt zich via besmet voedsel of water en geneest vrijwel altijd vanzelf, zonder blijvende schade aan de lever. Hepatitis B wordt overgedragen via bloed en lichaamsvloeistoffen en gaat bij de meeste volwassenen ook vanzelf over, maar kan soms chronisch worden. Hepatitis C verspreidt zich via bloedcontact en verloopt vaak sluipend, veel mensen weten jarenlang niet dat ze besmet zijn, omdat klachten pas na lange tijd optreden.

Naast virussen kan de lever ook ontsteken door langdurig overmatig alcoholgebruik, wat leidt tot alcoholische hepatitis. Daarnaast bestaat er auto-immuunhepatitis, waarbij het afweersysteem zich ten onrechte tegen de eigen levercellen keert en zo een chronische ontsteking veroorzaakt. Ook bepaalde medicijnen, giftige stoffen en vetophoping in de lever (zoals bij niet-alcoholische leververvetting) kunnen een ontstekingsreactie op gang brengen.

Wat merk je ervan?

Veel mensen met een leverontsteking hebben in het begin helemaal geen klachten. Als er wel symptomen optreden, zijn de meest voorkomende:

• Geelverkleuring van de huid en het oogwit (geelzucht)
• Vermoeidheid en een algemeen ziek gevoel
• Pijn in de bovenbuik, vooral rechts onder de ribben
• Misselijkheid of braken
• Donkere urine en lichtgekleurde ontlasting
• Koorts en verminderde eetlust
• Jeuk aan de huid

Deze klachten duren vaak een tot drie weken, maar kunnen bij sommige vormen langer aanhouden of terugkeren.

Acuut en chronisch

Een leverontsteking kan acuut zijn (kortdurend, met een duidelijk begin en meestal volledig herstel) of chronisch, wat betekent dat de ontsteking langer dan zes maanden aanhoudt. Chronische hepatitis is verraderlijk omdat de lever langdurig beschadigd raakt zonder dat je daar veel van merkt. Bij aanhoudende ontsteking raken zogeheten stellaatcellen in de lever geactiveerd, die littekenweefsel gaan vormen. Dit proces heet fibrose en kan op den duur overgaan in cirrose (ernstige verlittekening), waardoor de lever steeds slechter functioneert. In sommige gevallen verhoogt chronische leverontsteking ook het risico op leverkanker.

Leverontsteking komt wereldwijd veel voor. Vooral hepatitis B en C zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de chronische leveraandoeningen. Opvallend is dat bij chronische hepatitis B de lever soms al ontstoken kan zijn terwijl standaard bloedwaarden (zoals het leverenzym ALT) nog normaal lijken, de ontsteking verloopt dan volledig onder de radar.