Wat is maagkanker?

Wanneer cellen in de maagwand zich ongecontroleerd gaan delen en een kwaadaardig gezwel vormen, spreken artsen van maagkanker. In de medische wereld wordt ook de term maagcarcinoom of gastric cancer gebruikt. Het overgrote deel van de gevallen betreft een zogenaamd adenocarcinoom, een tumor die ontstaat vanuit de klierweefselcellen in het slijmvlies dat de binnenkant van de maag bekleedt. Daarnaast komen er zeldzamer vormen voor, zoals lymfomen of mesenchymale tumoren van de maag.

Hoe ontstaat maagkanker?

De ontwikkeling van maagkanker is een proces dat zich meestal over langere tijd voltrekt. Een van de belangrijkste risicofactoren is een infectie met de bacterie Helicobacter pylori, die chronische ontsteking van het maagslijmvlies kan veroorzaken. Die langdurige ontsteking kan uiteindelijk leiden tot veranderingen in de cellen die het begin vormen van kanker. Daarnaast speelt voeding een rol: een hoge inname van zout is in onderzoek in verband gebracht met een verhoogd risico. Een meta-analyse van 38 case-controlstudies liet zien dat mensen met een hoge zoutinname een duidelijk hoger risico hadden dan mensen die weinig zout aten. Ook roken, overgewicht en een voedingspatroon met veel bewerkt vlees en weinig groente en fruit worden als risicofactoren beschouwd.

Wat merk je eraan?

In een vroeg stadium geeft maagkanker vaak weinig tot geen klachten, wat het lastig maakt om de ziekte tijdig op te sporen. Wanneer er wel symptomen optreden, gaat het vaak om vrij algemene buikklachten: pijn of een ongemakkelijk gevoel bovenin de buik, brandend maagzuur, misselijkheid en verminderde eetlust. In een verder gevorderd stadium kunnen klachten als onverklaard gewichtsverlies, moeite met slikken, braken en bloed bij de ontlasting optreden. Soms is er sprake van geelzucht (een gele verkleuring van de huid en het oogwit) wanneer de ziekte zich naar de lever heeft verspreid.

Wie krijgt het en hoe vaak?

Wereldwijd is maagkanker een van de meest voorkomende vormen van kanker. Het staat op de vijfde plaats qua aantal nieuwe gevallen en is de derde meest dodelijke kankersoort ter wereld. De ziekte komt veel vaker voor in Oost-Azië, delen van Zuid-Amerika en Oost-Europa dan in West-Europa of Noord-Amerika. In Nederland worden jaarlijks ongeveer 2000 nieuwe gevallen vastgesteld, daarmee heeft Nederland een relatief lage incidentie binnen de Europese Unie. Maagkanker treft vaker mannen dan vrouwen en komt vooral voor op hogere leeftijd.

Een positieve ontwikkeling is dat het aantal gevallen wereldwijd al decennia daalt. Die afname wordt toegeschreven aan betere hygiëne, bewustere voeding en de bestrijding van Helicobacter pylori-infecties. Toch blijft maagkanker een ernstige aandoening, mede doordat de ziekte vaak pas in een gevorderd stadium wordt ontdekt. Maagkanker kan uitzaaien naar onder meer de lever, longen, botten, buikvlies en lymfeklieren.