Wat is medRxiv?

In de wereld van wetenschappelijk onderzoek duurt het vaak maanden of zelfs jaren voordat een studie officieel gepubliceerd wordt in een vakblad. medRxiv (uitgesproken als “med-archive”) is opgezet om dat proces te versnellen. Het is een gratis toegankelijke online server waar onderzoekers hun manuscripten op het gebied van geneeskunde, klinisch onderzoek en aanverwante gezondheidswetenschappen direct kunnen delen met de buitenwereld, nog vóórdat een tijdschrift het artikel heeft beoordeeld en goedgekeurd.

Zo’n vroegtijdig gedeeld manuscript heet een preprint. Een preprint is dus een volwaardig wetenschappelijk artikel dat nog niet door het formele proces van peer review is gegaan, waarbij onafhankelijke vakgenoten de kwaliteit en betrouwbaarheid van het onderzoek beoordelen. Dat betekent dat de bevindingen in een preprint nog niet dezelfde controle hebben doorstaan als artikelen in gevestigde tijdschriften. Voor lezers is het daarom belangrijk om preprints met een kritische blik te bekijken.

medRxiv werd in juni 2019 gelanceerd als een onafhankelijke, non-profit dienst. Tot maart 2025 werd de server beheerd door het Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL) in New York, een gerenommeerd onderzoeksinstituut. Daarna is het eigendom overgegaan naar openRxiv, een non-profitorganisatie die speciaal is opgericht voor het hosten van medRxiv en de verwante server bioRxiv (gericht op biologie en levenswetenschappen).

Het belang van medRxiv werd bijzonder zichtbaar tijdens de COVID-19-pandemie. Onderzoekers wereldwijd deelden er in hoog tempo studies over het virus, vaccins en volksgezondheidsmaatregelen. Dat maakte snelle kennisdeling mogelijk op een moment dat die hard nodig was, maar leidde ook tot discussie: preprints over gevoelige gezondheidsonderwerpen kunnen door media en publiek soms worden opgepikt alsof het definitieve conclusies zijn, terwijl de resultaten nog niet onafhankelijk zijn getoetst.

Voor de medische wereld vertegenwoordigt medRxiv een verschuiving in hoe kennis wordt verspreid. Waar onderzoekers voorheen volledig afhankelijk waren van tijdschriften, biedt een preprintserver de mogelijkheid om werk direct beschikbaar te maken, feedback te ontvangen van een breed publiek en alvast bewijs van productiviteit te leveren, lang voordat de formele publicatie rond is. Tegelijkertijd blijft peer review een onmisbare stap om de betrouwbaarheid van medisch onderzoek te waarborgen.