Wat zijn mijnwormen?
Mijnwormen zijn kleine parasitaire wormen (Necator americanus en Ancylostoma duodenale) die via de huid het lichaam binnendringen en in de darmen leven, vooral voorkomend in tropische en subtropische gebieden.
Als je in warme landen blootsvoets over vochtige grond loopt, kun je in aanraking komen met mijnwormen. Dit zijn kleine rondwormen van ongeveer een centimeter lang die als parasiet in de menselijke darm leven. Twee belangrijke soorten die bij mensen voorkomen zijn Necator americanus en Ancylostoma duodenale. Wereldwijd dragen naar schatting zo’n 800 miljoen mensen deze wormen bij zich, vooral in tropische en subtropische regio’s waar de bodemomstandigheden gunstig zijn voor de larven.
Hoe een besmetting verloopt
Volwassen mijnwormen in de darm produceren eitjes die via de ontlasting in de grond terechtkomen. In warme, vochtige aarde ontwikkelen deze eitjes zich tot larven. Zodra iemand met blote voeten of onbedekte huid de besmette grond raakt, boren de larven zich actief door de huid naar binnen. Dat geeft op de plek waar ze binnendringen vaak een jeukende, rode huidreactie.
Eenmaal in het lichaam maken de larven een opmerkelijke reis. Ze bereiken via de bloedbaan de longen, kruipen omhoog door de luchtwegen en worden vervolgens ingeslikt. Zo komen ze uiteindelijk in de dunne darm terecht, waar ze zich hechten aan de darmwand en zich voeden met bloed. Daar groeien ze uit tot volwassen wormen en begint de cyclus opnieuw.
Wat je ervan merkt
Op de plek waar de larven de huid binnendringen ontstaat vaak een jeukende uitslag, soms met kleine bultjes of kronkelende rode lijntjes onder de huid. Tijdens de passage door de longen kunnen klachten optreden als hoesten en benauwdheid. Zodra de wormen zich in de darmen hebben gevestigd, zijn buikpijn, misselijkheid en diarree veelvoorkomende verschijnselen.
Omdat mijnwormen zich voeden met bloed uit de darmwand, kan een langdurige of zware besmetting leiden tot bloedarmoede en ijzertekort. Vooral bij kinderen en zwangere vrouwen kan dat serieuze gevolgen hebben voor de gezondheid en ontwikkeling.
Verwante soorten
Naast de menselijke mijnwormen bestaan er ook dierlijke varianten. Ancylostoma caninum komt voor bij honden en Ancylostoma braziliense bij katten. De larven van deze dierlijke soorten kunnen wel de menselijke huid binnendringen en daar jeukende, kronkelende sporen achterlaten, een verschijnsel dat bekendstaat als cutane larva migrans, waarbij ze meestal in de huid blijven en uiteindelijk afsterven. A. caninum kan echter ook darmontsteking veroorzaken.
Het is goed om te weten dat mijnwormen iets heel anders zijn dan aarsmaden (ook wel pinworms genoemd), die in gematigde klimaten veel vaker voorkomen en een heel ander besmettingsmechanisme hebben. Bij mijnwormen verloopt besmetting meestal via huidcontact met besmette grond. Sommige soorten kunnen ook via het inslikken van larven worden overgedragen.
Bronnen:
- Mijnwormen | Thuisarts - thuisarts.nl
- Mijnwormen - Wikipedia - nl.wikipedia.org
- Pinworm infection - Wikipedia - en.wikipedia.org
- Pinworms: MedlinePlus Medical Encyclopedia - medlineplus.gov
- CDC DPDx: Intestinal Hookworm.
Gerelateerde termen
Laatst geüpdatet: 14 februari 2026
Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.