Wat is een ontsteking in de bilspleet?

Diep in de bilspleet (het gebied tussen je billen, ter hoogte van het stuitbeen) kan een pijnlijke ontsteking ontstaan die in de medische wereld bekendstaat als pilonidaal sinuslijden (ook wel sinus pilonidalis of haarnestcyste genoemd). Het begint vrijwel altijd bij een haarzakje dat verstopt raakt. Losse haren boren zich door wrijving en druk in de huid, waar het lichaam ze als vreemd materiaal herkent. Rondom die haren ontstaat een ontstekingsreactie: het weefsel zwelt op, wordt warm en rood en er vormt zich een holte onder de huid die zich kan vullen met pus, haren en ontstoken weefsel.

Hoe het ontstaat

De bilspleet is een plek waar haren, zweet en wrijving samenkomen. Bij mensen met veel of stug lichaamshaar dringen losse haren makkelijker de huid binnen. Langdurig zitten speelt een rol, omdat de druk op het stuitbeengebied de haren als het ware de huid in duwt. Dat verklaart waarom de aandoening opvallend vaak voorkomt bij mensen met een zittend beroep. Ook overgewicht en sterke transpiratie vergroten het risico, doordat ze de vochtigheid en wrijving in de bilspleet verhogen.

Wie krijgt het?

De aandoening treft vooral jonge mannen tussen de puberteit en het veertigste levensjaar. Mannen krijgen het beduidend vaker dan vrouwen, wat samenhangt met sterkere lichaamsbeharing. Na het veertigste levensjaar neemt de kans af, mogelijk doordat haarzakjes minder actief worden en de huid verandert. Het is een veelvoorkomend probleem: in de chirurgische praktijk is het een van de meest geziene aandoeningen in dit lichaamsgebied.

Wat je eraan merkt

Het meest kenmerkende verschijnsel is een pijnlijke, warme zwelling of bult tussen of net boven de billen. Soms is er een klein gaatje (of meerdere gaatjes) zichtbaar in de huid, de zogenaamde pits, waar soms een haartje uitsteekt. Als de holte zich vult met pus, kan er een abces ontstaan dat flink kan opzetten en kloppen van de pijn. Bij sommige mensen opent het abces zich vanzelf of via zo’n gaatje, waardoor er pus of wondvocht afloopt. De klachten kunnen eenmalig zijn, maar het is typisch een aandoening die terugkomt: veel mensen hebben herhaaldelijk last van opvlammingen.

Acuut en chronisch

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een acute en een chronische vorm. Bij de acute vorm ontstaat er plotseling een pijnlijk abces dat snel in omvang toeneemt. De chronische vorm kenmerkt zich door aanhoudende of steeds terugkerende klachten: een zeurend ongemak, af en toe wat afscheiding uit een sinusopening en periodes waarin het erger en weer minder wordt. Die chronische variant kan maanden tot jaren aanhouden en heeft een aanzienlijke invloed op het dagelijks leven en de kwaliteit van leven van de mensen die ermee te maken hebben.