Medische termen beginnend met P
- p-waarde Een p-waarde is een getal tussen 0 en 1 dat aangeeft hoe waarschijnlijk het is dat een waargenomen onderzoeksresultaat op toeval berust, ervan uitgaande dat er geen echt effect is. Lees meer →
- P5P P5P (pyridoxaal-5-fosfaat) is de biologisch actieve vorm van vitamine B6, die als co-enzym betrokken is bij tal van stofwisselingsprocessen in het lichaam. Lees meer →
- PA (pathologie) PA staat in de pathologie voor pathologisch-anatomisch onderzoek: microscopisch onderzoek van weefsel en cellen om vast te stellen of er ziekelijke afwijkingen aanwezig zijn. Lees meer →
- PA (physical activity) PA staat voor physical activity, oftewel lichamelijke activiteit: elke beweging van het lichaam die door skeletspieren wordt uitgevoerd en energie kost. Lees meer →
- PAK's Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) zijn een groep organische verbindingen die ontstaan bij onvolledige verbranding van organisch materiaal en die kankerverwekkend kunnen zijn. Lees meer →
- Paleo-dieet Het paleo-dieet is een voedingspatroon dat zich richt op voedingsmiddelen die onze voorouders in het stenen tijdperk zouden hebben gegeten, zoals vlees, vis, groenten, fruit en noten, en waarbij granen, zuivel en bewerkte producten worden vermeden. Lees meer →
- Palliatieve zorg Palliatieve zorg is zorg die zich richt op het verlichten van klachten en het verbeteren van de kwaliteit van leven bij mensen met een ernstige, niet meer te genezen ziekte. Lees meer →
- Palpatie Palpatie is het met de handen of vingers betasten van het lichaam om de toestand van onderliggende weefsels, organen of structuren te beoordelen. Lees meer →
- PAN Nederland PAN Nederland staat voor Pesticide Action Network Nederland, een organisatie die zich inzet voor het terugdringen van het gebruik van pesticiden en het bevorderen van gifvrije alternatieven. Lees meer →
- Panacee Een panacee is een denkbeeldig geneesmiddel dat tegen alle ziekten en kwalen zou helpen; een universeel wondermiddel. Lees meer →
- Pancreas De pancreas, oftewel de alvleesklier, is een orgaan in de buikholte dat spijsverteringsenzymen en hormonen zoals insuline en glucagon aanmaakt. Lees meer →
- Pancreaskanker Pancreaskanker is een kwaadaardige tumor die ontstaat in de alvleesklier (pancreas), het orgaan achter de maag dat spijsverteringsenzymen en hormonen zoals insuline aanmaakt. Lees meer →
- Pandiculatie Pandiculatie is het gelijktijdig rekken, strekken en geeuwen dat spontaan optreedt bij het ontwaken of na een periode van rust, waarbij het lichaam de spieren weer activeert. Lees meer →
- Paniekaanval Een paniekaanval is een plotselinge episode van intense angst met heftige lichamelijke verschijnselen, zoals hartkloppingen, benauwdheid en duizeligheid, die meestal binnen enkele minuten een piek bereikt en doorgaans binnen een halfuur weer afneemt. Lees meer →
- Paniekstoornis Een paniekstoornis is een angststoornis waarbij iemand herhaaldelijk onverwachte paniekaanvallen krijgt en aanhoudend bang is voor een volgende aanval. Lees meer →
- Pantoprazol Pantoprazol is een maagzuurremmer uit de groep van de protonpompremmers (PPI's) die de aanmaak van maagzuur onderdrukt. Het is vergelijkbaar met omeprazol. Lees meer →
- Pantotheenzuur (vitamine B5) Pantotheenzuur is een wateroplosbare vitamine uit het B-complex, ook bekend als vitamine B5. Het speelt een belangrijke rol in de energiestofwisseling en de opbouw en afbraak van vetten en eiwitten. Lees meer →
- Paracetamol Paracetamol is een veelgebruikt pijnstillend en koortsverlagend middel dat zonder recept verkrijgbaar is, ook bekend onder de naam acetaminofen. Lees meer →
- Paraganglioom hals of hoofd Een paraganglioom in de hals of het hoofd is een zeldzaam, meestal goedaardig gezwel dat ontstaat uit zenuwcellen nabij bloedvaten en zenuwen in het hoofd-halsgebied. Lees meer →
- Parasieten Parasieten zijn organismen die leven op of in een ander levend wezen (de gastheer) en zich voeden en voortplanten ten koste van dat organisme. Lees meer →
- Parasympathisch zenuwstelsel Het parasympathisch zenuwstelsel is het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam in een toestand van rust, herstel en vertering brengt door onder andere de hartslag te vertragen en de spijsvertering te stimuleren. Lees meer →
- Parathormoon (PTH) Parathormoon (PTH) is een hormoon dat door de bijschildklieren wordt aangemaakt en de calciumspiegel in het bloed regelt, in samenspel met vitamine D en de nieren, botten en darmen. Lees meer →
- Parenteraal Parenteraal betekent toediening van voeding of geneesmiddelen buiten het maag-darmkanaal om, bijvoorbeeld via een infuus of injectie. Lees meer →
- Pasgeborene Een pasgeborene is een kind in de eerste vier weken na de geboorte, ook wel neonaat genoemd. Lees meer →
- Passief roken Passief roken is het inademen van tabaksrook die afkomstig is van andermans sigaret, sigaar of pijp, of die door een roker wordt uitgeademd. Dit wordt ook wel meeroken genoemd. Lees meer →
- Pastille Een pastille is een klein, stevig zuigtabletje dat geneesmiddelen of werkzame stoffen bevat en bedoeld is om langzaam in de mond op te lossen. Lees meer →
- Patellofemoraal pijnsyndroom Patellofemoraal pijnsyndroom is de naam voor pijnklachten aan de voorkant van de knie, rondom of achter de knieschijf, die vaak toenemen bij activiteiten zoals traplopen, hurken of langdurig zitten. Lees meer →
- Pathogeen Een pathogeen is een micro-organisme of biologisch deeltje dat in staat is om bij een gastheer een infectieziekte te veroorzaken. Andere benamingen zijn ziektekiem of ziekteverwekker. Lees meer →
- Pathogenese Pathogenese is het proces waardoor een ziekte of aandoening ontstaat, zich ontwikkelt en voortschrijdt in het lichaam. Lees meer →
- PCB's Polychloorbifenylen (PCB's) zijn giftige, door de mens gemaakte chloorverbindingen die zich ophopen in het milieu en via voeding in het lichaam terechtkomen, waar ze de gezondheid kunnen schaden. Lees meer →
- PDS PDS staat voor prikkelbare darmsyndroom, een veelvoorkomende darmaandoening waarbij terugkerende buikpijn samengaat met veranderingen in het ontlastingspatroon, zonder dat er een zichtbare afwijking in de darm te vinden is. Lees meer →
- PE (physical examination) PE (physical examination) is lichamelijk onderzoek waarbij een zorgverlener het lichaam systematisch bekijkt, betast, beluistert en beklopt om de gezondheidstoestand te beoordelen. Lees meer →
- PE (pulmonary embolism) Een longembolie (PE) is een blokkade van een slagader in de longen, meestal veroorzaakt door een bloedstolsel dat vanuit een ader elders in het lichaam naar de longen is meegevoerd. Lees meer →
- Pediatrische apneu Pediatrische apneu is het tijdelijk stoppen of sterk verminderen van de ademhaling bij baby's of kinderen, met verschillende oorzaken afhankelijk van de leeftijd. Lees meer →
- Pediatrische obesitas Pediatrische obesitas is ernstig overgewicht bij kinderen en adolescenten, waarbij een overmaat aan lichaamsvet de gezondheid negatief beïnvloedt. Lees meer →
- Peer review Peer review is de beoordeling van wetenschappelijk werk door onafhankelijke vakgenoten, bedoeld om de kwaliteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van onderzoek te waarborgen voordat het wordt gepubliceerd. Lees meer →
- Peer-reviewed journal Een peer-reviewed journal is een wetenschappelijk tijdschrift waarin ingezonden artikelen door onafhankelijke vakgenoten worden beoordeeld op kwaliteit en juistheid voordat ze worden gepubliceerd. Lees meer →
- Peesirritatie van De Quervain Peesirritatie van De Quervain is een pijnlijke aandoening waarbij de pezen aan de duimzijde van de pols geïrriteerd en ontstoken raken, waardoor bewegen van duim en pols pijnlijk wordt. Lees meer →
- PEG-sonde Een PEG-sonde is een voedingsslangetje dat via de buikwand rechtstreeks in de maag wordt geplaatst, bedoeld voor mensen die onvoldoende voeding via de mond kunnen binnenkrijgen. Lees meer →
- Pemfigus vulgaris Pemfigus vulgaris is een zeldzame auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem antistoffen maakt tegen eiwitten in de huid, waardoor pijnlijke blaren en open wonden ontstaan op de slijmvliezen en de huid. Lees meer →
- Peniskanker Peniskanker is een zeldzame vorm van kanker die ontstaat in de huid of weefsels van de penis, meestal als plaveiselcelcarcinoom op de eikel. Lees meer →
- Pepermunt Pepermunt is een aromatische plant (Mentha piperita) die van oudsher in de kruidengeneeskunde wordt gebruikt, vooral bij spijsverteringsklachten, hoofdpijn en luchtwegproblemen. Lees meer →
- Pepsine Pepsine is een enzym in de maag dat eiwitten afbreekt tot kleinere stukken (polypeptiden), als eerste stap in de eiwitvertering. Lees meer →
- Peptide Een peptide is een klein molecuul dat bestaat uit een korte keten van aminozuren die onderling verbonden zijn door peptidebindingen. Lees meer →
- Percentiel Een percentiel is een waarde op een schaal van 1 tot 99 die aangeeft welk percentage van een vergelijkbare groep op of onder die waarde scoort. Lees meer →
- Percussie Percussie is een onderzoekstechniek waarbij een arts op het lichaamsoppervlak klopt om aan de hand van het geluid de toestand van onderliggende organen en weefsels te beoordelen. Lees meer →
- Perforatie van het trommelvlies Een perforatie van het trommelvlies is een gaatje of scheur in het trommelvlies, het dunne vliesje dat de gehoorgang scheidt van het middenoor. Lees meer →
- Perfusie Perfusie is de doorbloeding van een orgaan of weefsel, waarbij bloed via het vaatstelsel zuurstof en voedingsstoffen aanvoert en afvalstoffen afvoert. Lees meer →
- Pericarditis Pericarditis is een ontsteking van het hartzakje (pericard), het dunne vlies dat het hart omhult. Het veroorzaakt meestal scherpe pijn op de borst die verergert bij diep inademen of liggen. Lees meer →
- Perifeer arterieel lijden (PAL) Perifeer arterieel lijden (PAL) is een aandoening waarbij slagaders buiten het hart (meestal in de benen) vernauwd raken door aderverkalking, waardoor er te weinig bloed naar de ledematen stroomt. Lees meer →
- Perifeer oedeem Perifeer oedeem is vochtophoping in de weefsels van de ledematen, vooral in de onderbenen, enkels en voeten, waardoor deze zichtbaar opzwellen. Lees meer →
- Perifere arteriële ziekte Perifere arteriële ziekte is een aandoening waarbij slagaders buiten het hart (vooral in de benen) vernauwd raken door vetophopingen in de vaatwand, waardoor spieren onvoldoende bloed krijgen. Lees meer →
- Perifere neuropathie Perifere neuropathie is beschadiging of verstoring van zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg, wat leidt tot klachten zoals gevoelsverlies, tintelingen, pijn of spierzwakte, vooral in handen en voeten. Lees meer →
- Perimenopauzaal Perimenopauzaal heeft betrekking op de perimenopauze: de overgangsperiode waarin de menstruatiecyclus onregelmatig wordt en het lichaam zich voorbereidt op de menopauze. Lees meer →
- Peristaltiek Peristaltiek is de golvende, knijpende beweging van spieren in onder andere de darmen, waardoor voedsel en vloeistoffen door het spijsverteringskanaal worden voortgestuwd. Lees meer →
- Peritoneale dialyse Peritoneale dialyse is een vorm van dialyse waarbij het buikvlies als natuurlijk filter dient om afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed te verwijderen wanneer de nieren niet meer voldoende werken. Lees meer →
- Peritonitis Peritonitis is een ontsteking van het buikvlies (peritoneum), meestal veroorzaakt door een bacteriële infectie. Het is een ernstige aandoening die snel kan verslechteren. Lees meer →
- Pernicieuze anemie Pernicieuze anemie is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam onvoldoende intrinsic factor aanmaakt, waardoor vitamine B12 niet goed wordt opgenomen en er bloedarmoede ontstaat door te weinig en abnormaal grote rode bloedcellen. Lees meer →
- Persoonlijkheidsstoornis Een persoonlijkheidsstoornis is een psychische aandoening waarbij iemand een langdurig patroon heeft van denken, voelen en gedrag dat sterk afwijkt van wat in de omgeving gebruikelijk is en dat leidt tot problemen in het dagelijks functioneren en in relaties met anderen. Lees meer →
- PET (scan) PET staat voor positronemissietomografie: een beeldvormende techniek die met behulp van een radioactieve stof de werking van organen en weefsels in beeld brengt. Lees meer →
- Peuter Een peuter is een jong kind in de leeftijdsfase van ongeveer 1 tot 4 jaar, gekenmerkt door snelle ontwikkeling op het gebied van lopen, praten en zelfstandigheid. Lees meer →
- PFAS PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) is een verzamelnaam voor duizenden door de mens gemaakte chemische stoffen die water, vet en vuil afstoten en nauwelijks afbreken in het milieu en het lichaam. Lees meer →
- pH De pH is een maat voor de zuurgraad van een vloeistof, uitgedrukt op een schaal van 0 tot 14. Een pH van 7 is neutraal, lager is zuur en hoger is basisch. Menselijk bloed heeft normaal een pH van ongeveer 7,4. Lees meer →
- Phosphenen Phosphenen zijn lichtflitsen of gekleurde vlekken die je waarneemt zonder dat er daadwerkelijk licht het oog binnenkomt, bijvoorbeeld bij druk op de gesloten oogleden. Lees meer →
- Physicians' Health Study De Physicians' Health Study is een reeks grootschalige, langlopende klinische onderzoeken onder mannelijke artsen in de Verenigde Staten, gericht op de vraag of aspirine en voedingssupplementen hart- en vaatziekten, kanker en oogaandoeningen kunnen voorkomen. Lees meer →
- Pica Pica is een eetstoornis waarbij iemand herhaaldelijk niet-eetbare stoffen consumeert, zoals aarde, klei, ijs, verf, zand, haar of papier. Lees meer →
- Pijn aan zijkant heup Pijn aan de zijkant van de heup wordt gevoeld aan de buitenzijde van de heup en wordt meestal veroorzaakt door ontsteking of beschadiging van pezen of slijmbeurzen rond de grote rolheuvel (trochanter major). Lees meer →
- Pijn bij ingang vagina Pijn bij de ingang van de vagina wordt gevoeld bij de opening van de vagina, vooral bij aanraking, het inbrengen van een tampon of bij seksueel contact. In medische termen heet dit vaak oppervlakkige dyspareunie of vulvodynie. Lees meer →
- Pijn bij kanker Pijn bij kanker ontstaat als gevolg van kanker zelf, de groei of uitzaaiing van tumoren, of als bijwerking van kankerbehandelingen. Lees meer →
- Pijn en pijnstillers Pijn is een onplezierige gewaarwording die aangeeft dat er iets in het lichaam beschadigd is of dreigt te raken. Pijnstillers zijn medicijnen die deze gewaarwording verminderen of onderdrukken. Lees meer →
- Pijn in de balzak Pijn in de balzak wordt gevoeld in de balzak (scrotum) of in een of beide testikels en varieert van een dof zeurend gevoel tot plotselinge, hevige pijn. Lees meer →
- Pijn in de kuit Pijn in de kuit betreft pijnklachten in het achterste deel van het onderbeen, in het gebied van de kuitspieren. De oorzaak kan variëren van spierblessures en overbelasting tot ernstigere aandoeningen zoals trombose of vaatproblemen. Lees meer →
- Pijn in de nek Pijn in de nek wordt gevoeld in het nekgebied en wordt vaak veroorzaakt door spierspanning, houding of slijtage; meestal verdwijnt de pijn vanzelf weer. Lees meer →
- Pijn in het onderbeen bij sporten of werken Pijn in het onderbeen bij sporten of werken treedt op tijdens of na lichamelijke inspanning zoals hardlopen, wandelen of langdurig staan, vaak veroorzaakt door overbelasting van spieren, botten of zenuwen in het scheenbeen- of kuitgebied. Lees meer →
- Pijn in het stuitbeen Pijn in het stuitbeen is pijn ter hoogte van het stuitbeen (coccyx), onderaan de wervelkolom, in medische kringen ook wel coccygodynie genoemd. De pijn wordt vaak erger bij zitten of bij het opstaan vanuit zittende houding. Lees meer →
- Pijn onder in buik en in bekken Pijn onder in de buik en in het bekken wordt gevoeld in het onderste deel van de buik of in het bekkengebied en heeft uiteenlopende oorzaken, variërend van spijsverteringsproblemen tot gynaecologische aandoeningen. Lees meer →
- Pijn onderin de rug Pijn onderin de rug is pijn in het onderste deel van de rug, ruwweg tussen de onderste ribben en de bilplooien. Het is een van de meest voorkomende lichamelijke klachten wereldwijd. Lees meer →
- Pijn op de borst Pijn op de borst is pijn of een ongemakkelijk gevoel in het gebied tussen de nek en de bovenbuik, met uiteenlopende oorzaken die variëren van onschuldig tot levensbedreigend. Lees meer →
- Pijnlijk rood bultje in het ooglid Een pijnlijk rood bultje in het ooglid, ook wel een strontje of hordeolum genoemd, is een acute bacteriële infectie van een vetklier in het ooglid. Lees meer →
- Pilonidaal sinuskanaal Een pilonidaal sinuskanaal is een klein kanaal of holte in de huid bovenaan de bilspleet, waarin haren en huidresten zich ophopen en dat vatbaar is voor infectie en abcesvorming. Lees meer →
- PIP-borstimplantaten PIP-borstimplantaten zijn siliconenborstimplantaten van het Franse bedrijf Poly Implant Prothèse (PIP), die frauduleus werden geproduceerd met niet-goedgekeurde siliconengel en daardoor veel vaker scheurden dan reguliere implantaten. Lees meer →
- Pityriasis rosea Pityriasis rosea is een veelvoorkomende, onschuldige huiduitslag die begint met één grotere vlek en zich daarna verspreidt in een kenmerkend patroon van kleinere, schilferende vlekjes op de romp. Lees meer →
- Pityriasis versicolor Pityriasis versicolor is een veelvoorkomende, oppervlakkige schimmelinfectie van de huid die vlekken veroorzaakt die lichter of donkerder zijn dan de omringende huid. Lees meer →
- Placebo Een placebo is een inactieve stof of schijnbehandeling zonder farmacologische werking, die in medisch onderzoek wordt gebruikt als vergelijkingsmiddel om het werkelijke effect van een medicijn of therapie te meten. Lees meer →
- Placebo-effect Het placebo-effect is een verbetering van klachten of symptomen die optreedt na een behandeling zonder werkzame bestanddelen, puur doordat iemand verwacht of gelooft dat de behandeling helpt. Lees meer →
- Placebo-gecontroleerd Placebo-gecontroleerd onderzoek is een onderzoeksopzet waarbij de ene groep deelnemers het te testen middel krijgt en de andere groep een placebo (een niet-werkzame stof), zodat het werkelijke effect van het middel kan worden vastgesteld. Lees meer →
- Placenta De placenta (moederkoek) is het orgaan dat zich tijdens de zwangerschap in de baarmoeder vormt en zorgt voor de uitwisseling van zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind. Lees meer →
- Plagiocefalie en brachycefalie Plagiocefalie en brachycefalie zijn vormen van schedelvervorming bij baby's waarbij het hoofd aan één kant afgeplat is (plagiocefalie) of aan de achterzijde breed en vlak is (brachycefalie), meestal door langdurig in dezelfde houding te liggen. Lees meer →
- Plantaardig eiwit Plantaardig eiwit is eiwit afkomstig uit plantaardige bronnen zoals peulvruchten, granen, noten en zaden, dat het lichaam voorziet van aminozuren die nodig zijn voor opbouw en onderhoud van weefsels. Lees meer →
- Plantaire fasciitis Plantaire fasciitis is een ontsteking van de fascia plantaris, de stevige bindweefselband onder de voetzool die het hielbeen met de tenen verbindt. Het veroorzaakt vooral pijn in de hiel, met name bij de eerste stappen na rust. Lees meer →
- Plantengifstoffen Plantengifstoffen zijn giftige stoffen die van nature in planten voorkomen en bij inname in te grote hoeveelheden schadelijk kunnen zijn voor mens of dier. Lees meer →
- Plasma Plasma is het geelachtige, vloeibare deel van het bloed waarin bloedcellen, eiwitten, voedingsstoffen en afvalstoffen worden getransporteerd. Lees meer →
- Platvoeten Platvoeten zijn een veelvoorkomende voetafwijking waarbij de voetboog afgeplat is, waardoor de hele voetzool de grond raakt bij het staan. Lees meer →
- Plaveiselcel Een plaveiselcel is een plat, schubvormig celtype dat de buitenkant van de huid en de binnenbekleding van veel organen en lichaamsholten vormt. Lees meer →
- Plaveiselcelkanker Plaveiselcelkanker is kanker die ontstaat in plaveiselcellen, de platte cellen die het oppervlak van de huid, slijmvliezen en orgaanwanden bekleden. Lees meer →
- Pleinvrees Pleinvrees is een angststoornis waarbij iemand bang is voor situaties buitenshuis waaruit ontsnappen moeilijk lijkt, zoals drukke plekken, openbaar vervoer of open ruimtes. Het is ook bekend als agorafobie. Lees meer →
- Pleuritis Pleuritis is een ontsteking van het borstvlies (de pleura), de dunne vliezen die de longen en de binnenkant van de borstwand bekleden. Het veroorzaakt scherpe pijn op de borst, vooral bij het inademen. Lees meer →
- Plotseling doof Plotselinge doofheid is plotseling gehoorverlies aan meestal één oor, waarbij het gehoor binnen enkele uren tot dagen sterk afneemt zonder duidelijke aanleiding. Het wordt ook wel sudden deafness of plotsdoofheid genoemd. Lees meer →
- Plotselinge hartdood Plotselinge hartdood is een onverwacht overlijden door het plotseling stilstaan van het hart, meestal binnen een uur na het optreden van de eerste symptomen. Lees meer →
- PLT PLT is de afkorting voor platelets, oftewel bloedplaatjes: kleine celdeeltjes in het bloed die een sleutelrol spelen bij de bloedstolling. Lees meer →
- PMC Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie (PMC) is het nationale behandel- en onderzoekscentrum voor kinderen met kanker in Nederland, gevestigd in Utrecht. Lees meer →
- PMS (premenstrueel syndroom) PMS (premenstrueel syndroom) is een terugkerend patroon van lichamelijke en psychische klachten dat optreedt in de dagen tot weken vóór de menstruatie en verdwijnt kort na het begin ervan. Lees meer →
- Pneumothorax Een pneumothorax is een klaplong: er lekt lucht in de ruimte tussen de long en de borstwand, waardoor de long geheel of gedeeltelijk inklapt en ademhalen bemoeilijkt wordt. Lees meer →
- Polio Polio is een besmettelijke virusziekte, ook wel kinderverlamming of poliomyelitis genoemd, die het zenuwstelsel kan aantasten en in ernstige gevallen tot verlammingen leidt. Lees meer →
- Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) is een hormonale aandoening bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd waarbij de eierstokken te veel mannelijke hormonen aanmaken, wat kan leiden tot onregelmatige menstruatie, overmatige haargroei en verminderde vruchtbaarheid. Lees meer →
- Polyfenolen Polyfenolen zijn natuurlijke stoffen die in planten voorkomen en bekendstaan om hun antioxiderende eigenschappen. Er zijn meer dan 8.000 verschillende polyfenolen geïdentificeerd. Lees meer →
- Polyhydramnion Polyhydramnion is een zwangerschapsaandoening waarbij er te veel vruchtwater rond de baby in de baarmoeder aanwezig is, wat kan wijzen op onderliggende problemen bij moeder of kind. Lees meer →
- Polymorf lichtuitslag Polymorf lichtuitslag is een huiduitslag die ontstaat na blootstelling aan zonlicht, vooral in het voorjaar en de vroege zomer, bij mensen met een verhoogde gevoeligheid voor ultraviolet licht. Lees meer →
- Polymyalgia rheumatica Polymyalgia rheumatica is een ontstekingsziekte die pijn en stijfheid veroorzaakt in vooral de schouders en heupen, voornamelijk bij mensen boven de 50 jaar. Lees meer →
- Polyneuropathie Polyneuropathie is een aandoening waarbij meerdere zenuwen in het lichaam beschadigd zijn, wat leidt tot gevoelsstoornissen, pijn of verminderde spierkracht, meestal beginnend in handen en voeten. Lees meer →
- Polysomnografie Polysomnografie is een uitgebreid slaaponderzoek waarbij tijdens de slaap verschillende lichaamsfuncties tegelijk worden gemeten, zoals hersenactiviteit, oogbewegingen, ademhaling en hartslag, om slaapstoornissen vast te stellen. Lees meer →
- Pompholyx Pompholyx is een vorm van eczeem waarbij kleine, jeukende blaasjes ontstaan op de handen en/of voeten. Het wordt ook wel dyshidrotisch eczeem genoemd. Lees meer →
- Populatie Een populatie is een groep mensen die een gemeenschappelijk kenmerk delen, zoals leeftijd, geslacht, woonplaats of een bepaalde aandoening. In onderzoek worden conclusies over de populatie getrokken door een kleinere, representatieve groep te bestuderen. Lees meer →
- Positie-duizeligheid (BPPD) Positie-duizeligheid (BPPD) is een veelvoorkomende vorm van draaiduizeligheid die optreedt bij bepaalde hoofdbewegingen, veroorzaakt door losgeraakte kristalletjes in het binnenoor. Lees meer →
- Positieve feedback Positieve feedback is een biologisch regelmechanisme waarbij het resultaat van een proces datzelfde proces verder versterkt, waardoor het effect tijdelijk toeneemt. Lees meer →
- Post-herpetische neuralgie Post-herpetische neuralgie is aanhoudende zenuwpijn die optreedt na een doorgemaakte gordelroosinfectie, veroorzaakt door schade aan de zenuwvezels door het varicella-zostervirus. Lees meer →
- Postbiotica Postbiotica zijn preparaten van niet-levende micro-organismen en/of hun bestanddelen die een gezondheidsvoordeel opleveren voor de gastheer. Lees meer →
- Postmenopauzaal Postmenopauzaal verwijst naar de levensfase na de overgang (menopauze), wanneer de menstruatie definitief is gestopt. Lees meer →
- Postprandiaal Postprandiaal is een medische term die 'na de maaltijd' betekent. Hij wordt gebruikt om aan te geven dat een meting of lichamelijke reactie plaatsvindt na het eten. Lees meer →
- Postterm baby Een postterm baby is een baby die geboren wordt na 42 volledige weken zwangerschap, dus later dan de gebruikelijke zwangerschapsduur. Lees meer →
- Posturaal tachycardiesyndroom Posturaal tachycardiesyndroom is een aandoening waarbij de hartslag abnormaal sterk stijgt bij het opstaan vanuit een zittende of liggende houding, met klachten als duizeligheid, vermoeidheid en concentratieproblemen. Lees meer →
- PPI Een protonpompremmer (PPI) is een geneesmiddel dat de aanmaak van maagzuur sterk vermindert door een specifiek enzym in de maagwand te blokkeren. Lees meer →
- PR (progesteronreceptor) PR (progesteronreceptor) is een eiwit in lichaamscellen dat wordt geactiveerd door het hormoon progesteron en een belangrijke rol speelt bij onder meer de voortplanting en borstkankerdiagnostiek. Lees meer →
- PR (pulse rate) De polsslag of pulse rate (PR) is het aantal keren per minuut dat je een arteriële polsgolf kunt voelen, wat normaal gesproken overeenkomt met het aantal hartslagen per minuut. Lees meer →
- Prader-Willisyndroom Prader-Willisyndroom is een zeldzame genetische aandoening waarbij een afwijking op chromosoom 15 leidt tot onder meer een onverzadigbaar hongergevoel, spierslapte en een vertraagde ontwikkeling. Lees meer →
- PRAL-waarde De PRAL-waarde is een berekende score die aangeeft hoeveel zuur of base een voedingsmiddel naar verwachting in het lichaam produceert en via de nieren moet worden uitgescheiden. Lees meer →
- Pre-eclampsie Pre-eclampsie is een zwangerschapscomplicatie waarbij na de 20e week hoge bloeddruk ontstaat in combinatie met orgaanschade, vaak zichtbaar als eiwitverlies in de urine. Lees meer →
- Prebiotica Prebiotica zijn niet-verteerbare voedingsstoffen die de groei en activiteit van gunstige darmbacteriën stimuleren en zo bijdragen aan een gezonde darmflora. Lees meer →
- Prebiotica als supplement Prebiotica als supplement zijn voedingssupplementen die niet-verteerbare vezels bevatten, zoals inuline, bedoeld om de groei van gunstige darmbacteriën te stimuleren. Lees meer →
- Prediabetes Prediabetes is een voorstadium van diabetes type 2 waarbij de bloedsuikerspiegel hoger is dan normaal, maar nog niet hoog genoeg om als diabetes te worden gediagnosticeerd. Lees meer →
- Prematuur geboren kind Een prematuur geboren kind is een baby die geboren wordt vóór 37 volledige weken zwangerschap. Het wordt ook wel een premature baby, preterme baby of in het Engels een 'preemie' genoemd. Lees meer →
- Prenataal Prenataal verwijst naar alles wat betrekking heeft op de periode vóór de geboorte, dus tijdens de zwangerschap. Lees meer →
- Preparaat Een preparaat is een mengsel of bereiding dat speciaal is samengesteld voor medicinaal gebruik, zoals een geneesmiddel, zalf of tinctuur. Lees meer →
- Preprint Een preprint is een wetenschappelijk artikel dat online beschikbaar is gesteld voordat het formeel door vakgenoten is beoordeeld (peer review) en in een wetenschappelijk tijdschrift is gepubliceerd. Lees meer →
- Prevalentie Prevalentie is het aantal mensen in een bepaalde bevolkingsgroep dat op een specifiek moment een ziekte of aandoening heeft, uitgedrukt als percentage of verhouding van die groep. Lees meer →
- Preventie Preventie is het geheel van maatregelen dat erop gericht is ziekten, aandoeningen of gezondheidsproblemen te voorkomen voordat ze ontstaan of verergeren. Lees meer →
- PRI Population Reference Intakes (PRI) zijn referentiewaarden die aangeven hoeveel van een bepaalde voedingsstof vrijwel de gehele gezonde bevolking dagelijks nodig heeft. Lees meer →
- Priapisme Priapisme is een abnormaal langdurige erectie van de penis die niet vanzelf verdwijnt en niet wordt veroorzaakt door seksuele opwinding of verlangen. Lees meer →
- Prik tegen pneumokokken De prik tegen pneumokokken is een vaccinatie die beschermt tegen infecties veroorzaakt door de bacterie Streptococcus pneumoniae (pneumokok), zoals longontsteking, hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging. Lees meer →
- Prikkelbare darm syndroom (PDS) Prikkelbare darm syndroom (PDS) is een veelvoorkomende darmaandoening waarbij je last hebt van terugkerende buikpijn in combinatie met veranderingen in je stoelgang, zoals diarree, verstopping of een afwisseling van beide. Lees meer →
- Prikken en druppels tegen ziektes bij kinderen Prikken en druppels tegen ziektes bij kinderen zijn vaccinaties die kinderen via het Rijksvaccinatieprogramma krijgen om hen te beschermen tegen ernstige infectieziekten, toegediend als injecties (prikken) of orale toediening (druppels). Lees meer →
- Prikpil De prikpil is een hormonaal voorbehoedmiddel in de vorm van een injectie die elke 12 tot 13 weken wordt toegediend om zwangerschap te voorkomen. Lees meer →
- Primaire biliaire cholangitis Primaire biliaire cholangitis (PBC) is een chronische auto-immuunziekte waarbij de kleine galwegen in de lever langzaam worden aangetast, wat leidt tot galstuwing en mogelijk leverschade. Lees meer →
- Primaire biliaire cirrose Primaire biliaire cirrose (PBC) is een chronische auto-immuunziekte waarbij de kleine galwegen in de lever geleidelijk worden aangetast, waardoor gal zich ophoopt en de lever beschadigd raakt. De huidige naam is primaire biliaire cholangitis (PBC). Lees meer →
- Probiotica Probiotica zijn levende micro-organismen die, wanneer ze in voldoende hoeveelheden worden ingenomen, een positief effect op de gezondheid kunnen hebben. Lees meer →
- Probiotica als supplement Probiotica als supplement zijn voedingssupplementen die levende micro-organismen bevatten, bedoeld om de samenstelling van de darmflora te beïnvloeden en zo de gezondheid te ondersteunen. Lees meer →
- Problemen met plassen bij vrouwen Problemen met plassen bij vrouwen is een verzamelnaam voor uiteenlopende klachten rond het plassen die specifiek bij vrouwen voorkomen, zoals pijn bij het plassen, vaak moeten plassen, nachtelijk plassen of urineverlies. Lees meer →
- Progesteron Progesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon dat een belangrijke rol speelt bij de menstruatiecyclus, de zwangerschap en de aanmaak van andere steroïdhormonen. Lees meer →
- Progestin Progestine is een natuurlijke of synthetisch gemaakte stof die dezelfde of vergelijkbare biologische werking heeft als progesteron, een belangrijk vrouwelijk hormoon. Lees meer →
- Prognose Een prognose is de verwachting die een arts uitspreekt over het verloop en de afloop van een ziekte of aandoening. Lees meer →
- Progressie Progressie is het verergeren of voortschrijden van een ziekte of aandoening, bijvoorbeeld doordat een tumor groeit of klachten toenemen. Lees meer →
- Progressieve supranucleaire parese Progressieve supranucleaire parese is een zeldzame, progressieve hersenziekte die leidt tot problemen met balans, oogbewegingen, slikken en denkvermogen, veroorzaakt door ophoping van het eiwit tau in hersencellen. Lees meer →
- Prolactine Prolactine is een hormoon dat wordt aangemaakt door de hypofyse en een belangrijke rol speelt bij de melkproductie in de borsten en bij de eisprong. Lees meer →
- Prolaps van bekkenorganen Prolaps van bekkenorganen is een aandoening waarbij een of meer organen in het bekken, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, uit hun normale positie zakken en richting of door de vagina uitpuilen. Lees meer →
- Proliferatie Proliferatie is de vermenigvuldiging en groei van cellen door celdeling. In medische context verwijst het vaak naar een verhoogde of abnormale celgroei, zoals bij kanker. Lees meer →
- Propionaat Propionaat is een korteketenvetzuur dat ontstaat wanneer darmbacteriën voedingsvezels fermenteren. Het speelt een rol in de stofwisseling, het immuunsysteem en de darmgezondheid. Lees meer →
- Propolis Propolis is een harsachtige, kleverige stof die honingbijen maken uit boomknoppen, plantensap en bijenwas en die ze gebruiken om hun korf te beschermen en af te dichten. Lees meer →
- Propriëtair Propriëtair betekent dat een product, techniek of formule eigendom is van een bedrijf of persoon en niet zonder toestemming door anderen mag worden gebruikt, vaak beschermd door patent of auteursrecht. Lees meer →
- Proprioceptie Proprioceptie is het vermogen van je lichaam om zonder te kijken waar te nemen waar je lichaamsdelen zich bevinden, hoe ze bewegen en hoeveel kracht ze uitoefenen. Lees meer →
- Prosopagnosie Prosopagnosie is een neurologische aandoening waarbij iemand moeite heeft om gezichten te herkennen, ook van bekende personen. Het gezichtsvermogen zelf is intact. Lees meer →
- PROSPERO PROSPERO is een internationale, vrij toegankelijke database waarin onderzoekers het protocol van een geplande systematische review kunnen registreren, bedoeld om transparantie te bevorderen en dubbel werk te voorkomen. Lees meer →
- Prostaat De prostaat is een kleine klier onder de blaas bij mannen die vocht produceert dat onderdeel uitmaakt van het sperma. Lees meer →
- Prostaat-ontsteking Prostaat-ontsteking is een ontsteking van de prostaat (prostaatklier), die acuut of chronisch kan verlopen en gepaard gaat met pijnklachten in het bekkengebied en problemen met plassen. Lees meer →
- Prostaatkanker Prostaatkanker is een kwaadaardige tumor in de prostaat, een klier in het mannelijk voortplantingssysteem. De ziekte komt vooral voor bij mannen boven de 50 en is een van de meest voorkomende vormen van kanker bij mannen. Lees meer →
- Prostaglandines Prostaglandines zijn hormoonachtige vetzuren die in vrijwel alle weefsels van het lichaam worden aangemaakt en lokaal werken bij onder meer pijn, ontsteking, koorts en de regulatie van bloedvaten. Lees meer →
- Prostatitis Prostatitis is een ontsteking van de prostaat, een klier onder de blaas bij mannen. De aandoening kan acuut of chronisch zijn en gaat vaak gepaard met pijn in het bekkengebied en plasproblemen. Lees meer →
- Protease Protease is een enzym dat eiwitten afbreekt door de bindingen tussen aminozuren te verbreken. Proteases spelen een rol in onder meer de spijsvertering en het opruimen van beschadigde eiwitten in cellen. Lees meer →
- Proteïne Proteïne is een groot biologisch molecuul dat is opgebouwd uit aminozuren en dat talloze functies vervult in het lichaam, van het vormen van weefsels tot het aansturen van stofwisselingsprocessen. Lees meer →
- Proteostase Proteostase is het geheel aan cellulaire processen dat zorgt voor de juiste aanmaak, vouwing, transport en afbraak van eiwitten, zodat het eiwitsysteem in balans blijft. Lees meer →
- Protonpompremmer Een protonpompremmer is een geneesmiddel dat de aanmaak van maagzuur sterk en langdurig onderdrukt door de zuurproducerende pomp in de maagwand te blokkeren. Deze middelen worden ook wel PPI's genoemd. Lees meer →
- Protrombinetijd (PT/INR) De protrombinetijd (PT/INR) is een bloedtest die meet hoe snel het bloedplasma stolt via de extrinsieke stollingscascade. De uitkomst wordt vaak uitgedrukt als INR-waarde, vooral bij gebruik van vitamine K-antagonisten. Lees meer →
- Provitamine Een provitamine is een stof uit voeding die het lichaam zelf kan omzetten in een actieve vitamine. Een bekend voorbeeld is bètacaroteen, dat in het lichaam wordt omgezet in vitamine A. Lees meer →
- Pruritus Pruritus is de medische term voor jeuk: een onaangename huidgewaarwording die de drang oproept om te krabben. De intensiteit kan variëren van mild tot hevig. Lees meer →
- PSA PSA staat voor prostaatspecifiek antigeen, een eiwit dat door de prostaatklier wordt aangemaakt en helpt om sperma vloeibaar te houden. Het PSA-gehalte in het bloed kan verhoogd zijn bij onder meer prostaatvergroting of prostaatkanker. Lees meer →
- Pseudokroep Pseudokroep is een virale luchtweginfectie bij jonge kinderen waarbij de slijmvliezen rond de stembanden opzwellen, wat leidt tot een blafhoest, heesheid en benauwdheid. Lees meer →
- Psilocybine Psilocybine is een natuurlijk voorkomende psychoactieve stof die wordt aangetroffen in meer dan tweehonderd soorten paddenstoelen en die hallucinogene effecten veroorzaakt. Lees meer →
- Psoriasis Psoriasis is een chronische auto-immuunziekte van de huid waarbij het afweersysteem huidcellen veel te snel laat aangroeien, wat leidt tot schilferige, jeukende plekken. Lees meer →
- Psoriasisartritis Psoriasisartritis is een chronische ontstekingsziekte van de gewrichten die voorkomt bij mensen met de huidaandoening psoriasis, gekenmerkt door pijn, zwelling en stijfheid in gewrichten. Lees meer →
- Psychische klachten als je jong bent Psychische klachten als je jong bent zijn mentale of emotionele problemen die zich voordoen bij kinderen en jongeren, zoals angst, somberheid, gedragsproblemen of concentratiemoeilijkheden. Lees meer →
- Psychische klachten bij volwassenen Psychische klachten bij volwassenen zijn klachten die te maken hebben met de geestelijke gezondheid, zoals somberheid, angst, spanning of gedragsproblemen. Lees meer →
- Psychose Een psychose is een toestand waarbij iemand het contact met de werkelijkheid geheel of gedeeltelijk verliest, met verschijnselen zoals wanen en hallucinaties. Lees meer →
- Psylliumvezels Psylliumvezels zijn oplosbare voedingsvezels afkomstig van de zaden en zaadhuiden van de weegbreeplant (Plantago), die veel water opnemen in de darm en zo de stoelgang ondersteunen. Lees meer →
- PT (personal trainer) Een personal trainer (PT) is een professional die individuele of groepstrainingsprogramma's opstelt en begeleidt, afgestemd op de gezondheid, conditie en doelen van de cliënt. Lees meer →
- PT (protrombinetijd) PT (protrombinetijd) is een bloedtest die meet hoe snel het vloeibare deel van je bloed (plasma) stolt, met name via de zogenaamde extrinsieke stollingscascade. Lees meer →
- PTSS (post-traumatische stress-stoornis) PTSS staat voor post-traumatische stress-stoornis, een psychische aandoening waarbij iemand langdurig last blijft houden van angst, herbelevingen en spanning na het meemaken of getuige zijn van een ingrijpende, bedreigende gebeurtenis. Lees meer →
- PubMed PubMed is een gratis, openbaar toegankelijke online database met miljoenen verwijzingen naar biomedisch en levenswetenschappelijk onderzoek, beheerd door de Amerikaanse National Library of Medicine. Lees meer →
- PubMed Central PubMed Central (PMC) is een gratis digitaal archief van volledige wetenschappelijke artikelen op het gebied van biomedische en levenswetenschappen, beheerd door de Amerikaanse National Library of Medicine. Lees meer →
- Pudendus neuralgie Pudendus neuralgie is chronische zenuwpijn in het gebied van de nervus pudendus, met klachten in de geslachtsdelen, het perineum, de anus of het bekken. Lees meer →
- Pulmonale hypertensie Pulmonale hypertensie is een te hoge bloeddruk in de longslagaders, waardoor het hart zwaarder wordt belast en op den duur verzwakt kan raken. Lees meer →
- Putjeszolen Putjeszolen zijn een bacteriële huidinfectie aan de voetzolen waarbij kleine, kraterachtige putjes in de bovenste huidlaag ontstaan, vooral op plekken die druk dragen. Lees meer →
- Pyoderma gangrenosum Pyoderma gangrenosum is een zeldzame, niet-besmettelijke huidaandoening waarbij pijnlijke, snel groter wordende zweren op de huid ontstaan, vaak in samenhang met een verstoord immuunsysteem. Lees meer →
- Pyridoxine Pyridoxine is een van de natuurlijke vormen van vitamine B6, een wateroplosbare vitamine die het lichaam nodig heeft voor tal van stofwisselingsprocessen. Lees meer →
- Pyrosis Pyrosis is de medische term voor brandend maagzuur: een branderig gevoel achter het borstbeen dat ontstaat doordat maagzuur terugstroomt naar de slokdarm. Lees meer →
- Pyrrolizidine Alkaloïden Pyrrolizidine alkaloïden zijn giftige stoffen die van nature in bepaalde planten voorkomen en bij inname vooral de lever kunnen beschadigen. Lees meer →
Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.