Wat is pompholyx? | Woordenboek

Als je last hebt van kleine, met vocht gevulde blaasjes op je handpalmen, vingers of voetzolen die hevig jeuken, dan kan het gaan om pompholyx. In de medische wereld wordt deze aandoening ook wel dyshidrotisch eczeem genoemd. Het is een veelvoorkomende vorm van eczeem die zich specifiek richt op handen en voeten en die de neiging heeft om steeds terug te komen.

Hoe het zich aandient

Het begint vaak met een branderig of prikkelend gevoel in de huid. Kort daarna verschijnen er kleine blaasjes, ook wel vesikels genoemd, vooral langs de randen van de vingers en tenen, op de handpalmen en op de voetzolen. Die blaasjes zitten vol met helder vocht en kunnen behoorlijk jeuken. Soms lekt er vocht uit. Wanneer de blaasjes na verloop van tijd opdrogen (meestal binnen twee tot drie weken) blijft de huid vaak droog, gebarsten en pijnlijk achter. Krabben kan de huid dikker en schilferiger maken.

Waarom het ontstaat

De precieze oorzaak is niet volledig opgehelderd, maar er zijn verschillende factoren die het risico verhogen. Stress speelt een opvallende rol: veel mensen merken dat de blaasjes opvlammen in periodes van spanning. Daarnaast lijken allergieën (zoals hooikoorts of contactallergie voor metalen als nikkel, kobalt of chroom) een trigger te zijn. Ook mensen die al een andere vorm van eczeem of atopische dermatitis hebben, zijn vatbaarder. Langdurig contact met water of vochtige omstandigheden verhoogt eveneens de kans, net als werk waarbij je handen regelmatig worden blootgesteld aan irriterende stoffen zoals cement.

De aandoening lijkt seizoensgebonden te zijn: bij sommige mensen flakkert het vooral op in bepaalde perioden van het jaar. Vrouwen krijgen er vaker mee te maken dan mannen. Uit onderzoek onder 132 patiënten bleek de gemiddelde leeftijd rond de 40 jaar te liggen, maar pompholyx kan op elke volwassen leeftijd voorkomen.

Verloop en bijzonderheden

Pompholyx is doorgaans een chronische aandoening. Dat betekent dat de blaasjes in golven komen en gaan, soms weken- of maandenlang rustig zijn en dan weer opvlammen. In sommige gevallen zijn de blaasjes klein (vesikels), in andere gevallen kunnen ze groter worden (bullae). De aandoening kan flink ingrijpen op het dagelijks leven: jeukende, pijnlijke handen maken alledaagse handelingen lastig en kunnen ook emotioneel belastend zijn. Bovendien is de huid na een opvlamming kwetsbaar, waardoor er makkelijker complicaties zoals infecties kunnen ontstaan.

Soms kan pompholyx in het begin lijken op andere huidaandoeningen. Zo zijn er gevallen beschreven waarin een heel andere ziekte (pemphigus vulgaris) zich aanvankelijk voordeed als dyshidrotisch eczeem. Een zorgvuldige beoordeling van de huid is daarom belangrijk om tot de juiste diagnose te komen.