Medische termen beginnend met R

• RA (retinol activity) RA (retinol activity) is een maat die aangeeft hoeveel werkzame vitamine A het lichaam kan halen uit een bepaalde voedingsstof of voedingsbron. Lees meer →
• RA (reumatoïde artritis) RA (reumatoïde artritis) is een chronische auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de eigen gewrichten aanvalt, wat leidt tot pijn, zwelling en stijfheid. De ziekte kan ook andere organen treffen. Lees meer →
• Rachitis Rachitis is een botaandoening bij kinderen waarbij de botten zacht en misvormd raken door een tekort aan vitamine D en/of calcium. Bij volwassenen heet dezelfde aandoening osteomalacie. Lees meer →
• Rachitis en osteomalacia Rachitis is een botaandoening bij kinderen waarbij de botten zacht en zwak worden door een tekort aan vitamine D of calcium. Bij volwassenen heet dezelfde aandoening osteomalacia. Lees meer →
• Radboudumc Het Radboudumc is het academisch ziekenhuis in Nijmegen, verbonden aan de Radboud Universiteit. Het is een van de zeven universitair medische centra in Nederland. Lees meer →
• Radioactief jodium Radioactief jodium is een radioactieve vorm van het spoorelement jodium die zich selectief ophoopt in de schildklier en daar straling afgeeft. Het wordt in de geneeskunde gebruikt voor diagnostiek en behandeling van schildklieraandoeningen. Lees meer →
• Radioactieve straling Radioactieve straling is straling die vrijkomt bij het verval van instabiele atoomkernen, met genoeg energie om atomen te ioniseren en zo schade aan te richten in levend weefsel. Lees meer →
• Radiotherapie Radiotherapie is een vorm van kankerbehandeling waarbij ioniserende straling wordt gebruikt om kankercellen te doden en tumoren te verkleinen. Lees meer →
• RAE RAE staat voor Retinol Activity Equivalents, een meeteenheid die de vitamine A-activiteit van verschillende voedingsbronnen onderling vergelijkbaar maakt. Lees meer →
• Randomisatie Randomisatie is het willekeurig (op basis van toeval) toewijzen van deelnemers aan verschillende groepen binnen een wetenschappelijk onderzoek of klinische studie, zodat elke deelnemer evenveel kans heeft om in elke groep terecht te komen. Lees meer →
• Raynaud-fenomeen Het Raynaud-fenomeen is een aandoening waarbij bloedvaten in vooral vingers en tenen tijdelijk verkrampen bij koude of stress, waardoor ze verkleuren en gevoelloos kunnen worden. Lees meer →
• RBC RBC is de Engelse afkorting voor red blood cell, oftewel rode bloedcel. Dit zijn de cellen in je bloed die zuurstof naar alle weefsels vervoeren en kooldioxide afvoeren. Lees meer →
• RCT RCT staat voor Randomized Controlled Trial, een onderzoeksopzet waarbij deelnemers willekeurig worden ingedeeld in een behandelgroep of een controlegroep, om zo betrouwbaar mogelijk het effect van een interventie te meten. Lees meer →
• RDA De Recommended Dietary Allowance (RDA) is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van een voedingsstof die voldoende is om aan de behoefte van vrijwel alle gezonde mensen te voldoen. Lees meer →
• RDI RDI (Reference Daily Intake) is de Amerikaanse referentiewaarde voor de dagelijkse inname van vitamines en mineralen, gebruikt op voedseletiketten en gebaseerd op de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (RDA). Lees meer →
• RE RE (retinol equivalent) is een meeteenheid die aangeeft hoeveel vitamine A-activiteit een voedingsstof levert, uitgedrukt als de hoeveelheid retinol waarmee die activiteit overeenkomt. Lees meer →
• Reactieve artritis Reactieve artritis is een vorm van gewrichtsontsteking die ontstaat als reactie op een infectie elders in het lichaam, meestal in de darmen of urinewegen. Lees meer →
• Reactieve gewrichtsontsteking Reactieve gewrichtsontsteking is een gewrichtsontsteking die ontstaat als reactie op een infectie elders in het lichaam, meestal in de darmen, urinewegen of geslachtsorganen. Lees meer →
• Receptor Een receptor is een eiwit op of in een cel dat een specifiek signaalmolecuul herkent, bindt en daarmee een reactie in de cel op gang brengt. Lees meer →
• Rectaal bloedverlies Rectaal bloedverlies is bloedverlies via de anus, meestal afkomstig uit de endeldarm, dikke darm of het anale kanaal. In medisch jargon ook wel hematochezie of rectale bloeding genoemd. Lees meer →
• Redoxbalans Redoxbalans is het evenwicht tussen oxiderende en reducerende chemische reacties in cellen, dat bepaalt of weefsels gezond blijven of oxidatieve schade oplopen. Lees meer →
• Referentie-inname Referentie-inname is een set richtwaarden die aangeeft hoeveel energie, voedingsstoffen, vitamines en mineralen een gemiddelde volwassene dagelijks nodig heeft voor een gezond voedingspatroon. Lees meer →
• Referentiewaarde Een referentiewaarde is het bereik van uitslagen bij een bepaalde test dat als normaal wordt beschouwd voor gezonde personen. Lees meer →
• Reflux bij baby's Reflux bij baby's is het terugstromen van maaginhoud naar de slokdarm bij zuigelingen, wat zich meestal uit als spugen tijdens of kort na de voeding. Lees meer →
• Reflux-ziekte Reflux-ziekte is een aandoening waarbij maaginhoud herhaaldelijk terugstroomt naar de slokdarm, wat leidt tot klachten als brandend maagzuur en irritatie van het slokdarmslijmvlies. Lees meer →
• Reguleren Reguleren is het besturen, gelijkmatig maken of onder controle brengen van een proces, stof of systeem volgens bepaalde regels of principes. Lees meer →
• Reisziekte Reisziekte is de misselijkheid, duizeligheid en soms braken die ontstaan door beweging, bijvoorbeeld tijdens een auto-, boot-, vlieg- of treinreis. Lees meer →
• Remissie Remissie is een fase waarin de klachten en verschijnselen van een ziekte sterk verminderen of volledig verdwijnen, tijdelijk of langdurig. Lees meer →
• Remmende neurotransmitter Een remmende neurotransmitter is een neurotransmitter die de signaaloverdracht tussen zenuwcellen afremt of blokkeert, waardoor de activiteit in het zenuwstelsel wordt gedempt. Het bekendste voorbeeld is GABA. Lees meer →
• Repetitive strain injury (RSI) Repetitive strain injury (RSI) verwijst naar pijnklachten en ongemak in spieren, pezen of zenuwen die ontstaan door langdurig herhaalde bewegingen of houdingen, vooral in de bovenste ledematen. Lees meer →
• Repolarisatie Repolarisatie is het proces waarbij een cel na activatie haar oorspronkelijke elektrische lading herstelt, zodat de cel opnieuw geprikkeld kan worden. Lees meer →
• Reproductieve leeftijd Reproductieve leeftijd is de levensfase waarin iemand in staat is om op natuurlijke wijze kinderen te verwekken. Bij vrouwen loopt deze periode van de puberteit tot aan de menopauze, bij mannen begint ze bij de puberteit en kent geen scherp eindpunt. Lees meer →
• ResearchGate ResearchGate is een commercieel sociaal netwerk voor wetenschappers en onderzoekers, bedoeld om publicaties te delen, vragen te stellen en samenwerkingspartners te vinden. Lees meer →
• Resistent zetmeel Resistent zetmeel is zetmeel dat niet wordt afgebroken in de dunne darm en onverteerd doorstroomt naar de dikke darm, waar het als voeding dient voor darmbacteriën. Lees meer →
• Resorptie Resorptie is de opname van voedingsstoffen, medicijnen of andere stoffen vanuit het spijsverteringskanaal in het bloed of de lymfe. Lees meer →
• Respiratoir Respiratoir is een medisch bijvoeglijk naamwoord dat 'met betrekking tot de ademhaling' betekent. Het verwijst naar alles wat te maken heeft met het inademen en uitademen van lucht. Lees meer →
• Respiratoir distress syndroom bij pasgeborenen Respiratoir distress syndroom bij pasgeborenen is een ademhalingsstoornis bij (vooral te vroeg geboren) baby's, veroorzaakt door een tekort aan surfactant in de longen, waardoor de longblaasjes niet goed open kunnen blijven. Lees meer →
• Respiratoir syncytiaal virus (RSV) Respiratoir syncytiaal virus (RSV) is een veelvoorkomend luchtwegvirus dat verkoudheidsachtige klachten veroorzaakt en vooral bij jonge baby's, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem tot ernstige luchtweginfecties kan leiden. Lees meer →
• Restless legs syndrome Restless legs syndrome is een neurologische aandoening die een onbedwingbare drang veroorzaakt om de benen te bewegen, meestal gepaard met oncomfortabele gevoelens in de benen tijdens rust. Lees meer →
• Resveratrol Resveratrol is een natuurlijk polyfenol dat vooral voorkomt in de schil van blauwe druiven en in beperktere mate in andere vruchten, bessen en pinda's. Lees meer →
• Reticulocyten Reticulocyten zijn jonge, onrijpe rode bloedcellen die net door het beenmerg zijn afgegeven aan de bloedbaan en daar binnen één tot twee dagen uitrijpen tot volwassen rode bloedcellen. Lees meer →
• Retina De retina, of het netvlies, is de lichtgevoelige weefsellaag aan de binnenkant van het oog die beelden omzet in zenuwsignalen en deze via de oogzenuw naar de hersenen stuurt. Lees meer →
• Retinale migraine Retinale migraine is een zeldzame vorm van migraine waarbij tijdelijk het zicht in één oog geheel of gedeeltelijk wegvalt, vaak gevolgd door of gepaard gaand met migrainehoofdpijn. Lees meer →
• Retinitis pigmentosa Retinitis pigmentosa is een groep erfelijke oogziekten waarbij de lichtgevoelige cellen in het netvlies geleidelijk afsterven, wat leidt tot toenemend gezichtsverlies. Lees meer →
• Retinoblastoom Retinoblastoom is een zeldzame vorm van oogkanker die ontstaat in het netvlies en vooral bij jonge kinderen voorkomt, meestal vóór het vijfde levensjaar. Lees meer →
• Retinoïde Retinoïden zijn een groep stoffen die chemisch verwant zijn aan vitamine A, waaronder zowel natuurlijke vormen (retinol, retinal, retinoïnezuur) als synthetische varianten. Lees meer →
• Retinol Retinol is een vetoplosbare vorm van vitamine A die van nature voorkomt in dierlijke voedingsmiddelen en een belangrijke rol speelt bij het zien, de celgroei en het immuunsysteem. Lees meer →
• Retinol Activity Equivalent Retinol Activity Equivalent (RAE) is een maateenheid die aangeeft hoeveel vitamine A-activiteit een voedingsmiddel levert, rekening houdend met de verschillende vormen waarin vitamine A voorkomt. Lees meer →
• Retinol bindend proteïne Retinol bindend proteïne is een eiwit in het bloed dat retinol (vitamine A) bindt en vervoert naar weefsels en de lever, waar het wordt gebruikt of opgeslagen. Lees meer →
• Retinylester Retinylester is een opslagvorm van vitamine A in het lichaam, waarbij retinol is gekoppeld aan een vetzuur. Lees meer →
• Retinylpalmitaat Retinylpalmitaat is de belangrijkste opslagvorm van vitamine A in het lichaam, waarbij retinol (vitamine A) gebonden is aan palmitinezuur. Lees meer →
• Rett-syndroom Het Rett-syndroom is een zeldzame genetische aandoening die de hersenontwikkeling verstoort, vooral bij meisjes, en leidt tot verlies van motorische vaardigheden, taal en doelgericht handgebruik. Lees meer →
• Reuma Reuma is de verzamelnaam voor meer dan tweehonderd aandoeningen die langdurige pijn, stijfheid of ontsteking veroorzaken in gewrichten, spieren, pezen of bindweefsel. Lees meer →
• Reumatische koorts Reumatische koorts is een ontstekingsziekte die kan ontstaan na een keelinfectie met groep A-streptokokken, waarbij het afweersysteem lichaamseigen weefsels aanvalt, vooral het hart, de gewrichten, de huid en het zenuwstelsel. Lees meer →
• Reumatisme Reumatisme is de verzamelnaam voor aandoeningen waarbij sprake is van langdurige pijn, stijfheid of ontsteking in gewrichten, spieren, pezen of bindweefsel. Lees meer →
• Reumatoïde artritis Reumatoïde artritis is een chronische auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de eigen gewrichten aanvalt, wat leidt tot pijn, zwelling, stijfheid en op den duur schade aan het gewricht. Lees meer →
• Reuscel-arteriitis Reuscel-arteriitis is een ontsteking van de wand van grote en middelgrote slagaders, vooral rond de slapen, die voornamelijk voorkomt bij mensen boven de vijftig jaar. Lees meer →
• Review Een review is een systematische of kritische beoordeling van bestaande wetenschappelijke literatuur over een bepaald onderwerp, bedoeld om de stand van kennis samen te vatten en te evalueren. Lees meer →
• Reye-syndroom Het Reye-syndroom is een zeldzame maar ernstige aandoening waarbij de hersenen zwellen en de lever beschadigd raakt, vooral bij kinderen na een virale infectie. Lees meer →
• Rhesusziekte Rhesusziekte is een aandoening waarbij antistoffen in het bloed van een zwangere vrouw de rode bloedcellen van haar ongeboren baby afbreken, wat kan leiden tot bloedarmoede en geelzucht bij de pasgeborene. Lees meer →
• Rhizoom Een rhizoom is een ondergrondse, horizontaal groeiende stengel van een plant, waarmee de plant zich vegetatief kan voortplanten. Lees meer →
• RI RI staat voor Referentie-Inname en is de huidige EU-term op voedingsetiketten die aangeeft hoeveel van een voedingsstof een gemiddeld volwassene per dag nodig heeft. De RI verving de oudere term ADH. Lees meer →
• Riboflavine (vitamine B2) Riboflavine is een wateroplosbare vitamine uit de B-groep, ook bekend als vitamine B2. Het lichaam heeft het nodig voor de energiestofwisseling, celgroei en de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade. Lees meer →
• Ribonucleïnezuur RNA is een biologisch molecuul dat een centrale rol speelt bij het aflezen van erfelijke informatie en de aanmaak van eiwitten in cellen. Lees meer →
• Ribosoom Een ribosoom is een klein deeltje in de cel dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van eiwitten. Het leest de genetische code af en schakelt aminozuren aaneen tot nieuwe eiwitten. Lees meer →
• Rigoureus Rigoureus betekent nauwkeurig, precies en zonder afwijking van vastgestelde normen of standaarden, vooral gebruikt in de context van wetenschappelijk onderzoek en medische protocollen. Lees meer →
• Ringworm Ringworm (tinea) is een schimmelinfectie van de huid die ringvormige, schilferige plekken veroorzaakt. Ondanks de naam heeft het niets met wormen te maken. Lees meer →
• Rinitis Rinitis is een ontsteking of irritatie van het neusslijmvlies, met klachten als een verstopte neus, loopneus, niezen en nadruppelen. Lees meer →
• Risico Risico is de kans dat een schadelijke of ongewenste gebeurtenis zich voordoet, bijvoorbeeld de kans dat iemand een bepaalde ziekte of aandoening ontwikkelt. Lees meer →
• Risicofactor Een risicofactor is een eigenschap, omstandigheid of gewoonte die de kans vergroot dat iemand een bepaalde ziekte of aandoening ontwikkelt. Lees meer →
• RIVM RIVM staat voor Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, een Nederlands overheidsinstituut dat onderzoek doet naar volksgezondheid en milieu en onder meer voedingsnormen en gezondheidsrichtlijnen opstelt. Lees meer →
• RIZIV RIZIV is de afkorting die soms wordt gebruikt voor het Belgische Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, de overheidsinstelling die de terugbetaling van gezondheidszorg in België regelt. Lees meer →
• Rode bloedcel Een rode bloedcel is een cel in het bloed die zuurstof naar alle weefsels vervoert en koolstofdioxide afvoert. Ook wel erytrocyt of rood bloedlichaampje genoemd. Lees meer →
• Rode plek in het oogwit door een kapot bloedvaatje Een rode plek in het oogwit door een kapot bloedvaatje is een zichtbare rode verkleuring op het witte deel van het oog, die ontstaat doordat een klein bloedvaatje onder het bindvlies is geknapt en bloed zich daar ophoopt. Lees meer →
• Rodehond Rodehond is een besmettelijke virusinfectie die vooral bekend is om de kenmerkende huiduitslag van kleine rode vlekjes. De ziekte verloopt meestal mild, maar kan ernstige gevolgen hebben voor een ongeboren kind. Lees meer →
• Röntgenfoto Een röntgenfoto is een foto van de binnenkant van het lichaam, gemaakt met röntgenstraling. Hiermee kunnen botten, organen en andere structuren zichtbaar worden gemaakt. Lees meer →
• Rood oog Een rood oog is een zichtbare roodheid van het oog, veroorzaakt door verwijde of beschadigde bloedvaten in het oogwit of de oogleden, met uiteenlopende oorzaken zoals ontsteking, allergie of een gesprongen bloedvaatje. Lees meer →
• Roodvonk Roodvonk is een besmettelijke kinderziekte veroorzaakt door de groep A-streptokok, met als kenmerkende verschijnselen koorts, keelpijn en een ruw aanvoelende huiduitslag. Lees meer →
• Roos Roos is een veelvoorkomende hoofdhuidaandoening waarbij dode huidcellen in opvallende hoeveelheden loslaten en als witte of grijze vlokjes zichtbaar worden in het haar en op de schouders. Lees meer →
• Rosacea Rosacea is een chronische huidaandoening van het gezicht die zich uit in aanhoudende roodheid, zichtbare bloedvaatjes en soms bultjes of puistjes, vooral op de wangen, neus, kin en het voorhoofd. Lees meer →
• Roseola Roseola is een veelvoorkomende, milde virusinfectie bij jonge kinderen die zich kenmerkt door enkele dagen hoge koorts, gevolgd door een roze-rode huiduitslag. Lees meer →
• Rouw Rouw is de emotionele reactie op het verlies van iemand of iets dat belangrijk voor je is, met gevoelens als verdriet, boosheid, schuld en leegte. Lees meer →
• RR RR is de afkorting voor bloeddruk, afgeleid van Riva-Rocci. Het geeft de druk aan waarmee bloed tegen de wanden van de slagaders duwt, uitgedrukt in mmHg. Lees meer →
• RS-virus Het RS-virus is een veelvoorkomend luchtwegvirus dat vooral bij jonge kinderen en ouderen ernstige luchtweginfecties kan veroorzaken, maar bij de meeste mensen milde verkoudheidsklachten geeft. Lees meer →
• Rubella (Duitse mazelen) Rubella (Duitse mazelen) is een besmettelijke virusinfectie die vooral bekendstaat om zijn huiduitslag. De ziekte is meestal mild, maar tijdens de zwangerschap gevaarlijk voor de ongeboren baby. Lees meer →
• Rug-hernia Een rug-hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de rug, waarbij zacht kraakbeenweefsel uit de schijf naar buiten drukt en op een zenuw kan drukken. Lees meer →
• Rugpijn Rugpijn is pijn in het gebied van de rug, van de nek tot aan het staartbeen. Het is een van de meest voorkomende lichamelijke klachten en kan variëren van mild en tijdelijk tot langdurig en invaliderend. Lees meer →
• Rusteloze benen Rusteloze benen is een neurologische aandoening waarbij je een onbedwingbare drang voelt om je benen te bewegen, meestal in rust en vooral 's avonds of 's nachts, vaak gepaard met een oncomfortabel gevoel in de benen. Lees meer →