Wat is roseola (zesde ziekte)?

Vrijwel elk kind maakt het een keer door: roseola, ook wel bekend als de zesde ziekte of driedaagse koorts. Het is een van de meest voorkomende virusinfecties op de kinderleeftijd en treft vooral baby’s en peuters. De meeste kinderen krijgen roseola vóór hun derde levensjaar, met een piek tussen de zes maanden en één jaar oud.

Hoe ontstaat roseola?

De veroorzaker is het humaan herpesvirus type 6 (HHV-6). Dit virus verspreidt zich van mens op mens, waarschijnlijk via speekseldruppeltjes. Na besmetting duurt het gemiddeld één tot twee weken voordat de eerste verschijnselen optreden, de zogenaamde incubatietijd. Sommige kinderen maken de infectie zelfs door zonder dat ouders er iets van merken.

Wat merk je eraan?

Het kenmerkende verloop van roseola bestaat uit twee fasen:

• Koortsfase: Het begint vrij plotseling met hoge koorts, vaak boven de 39,5 °C en soms oplopend tot 40,5 °C. Deze koorts houdt drie tot vijf dagen aan. Daarnaast kunnen kinderen last hebben van een loopneus, keelpijn, hoest, verminderde eetlust, gezwollen oogleden of opgezette lymfeklieren in de hals.
• Uitslagfase: Zodra de koorts zakt, verschijnt er bij een deel van de kinderen een uitslag. Die bestaat uit roze-rode vlekjes of bultjes die vaak beginnen op de borst, buik en rug en zich vervolgens uitbreiden naar de nek, armen en soms het gezicht en de benen. De uitslag jeukt niet en doet geen pijn. Bij kinderen met een donkere huidskleur kan de uitslag minder goed zichtbaar zijn. Meestal verdwijnt de uitslag binnen één tot twee dagen vanzelf.

Niet ieder kind met roseola krijgt overigens uitslag, naar schatting ontwikkelt ongeveer een kwart van de besmette kinderen daadwerkelijk de typische huidverschijnselen.

Bijzonderheden

Hoewel roseola er voor ouders beangstigend uit kan zien door de hoge koorts, is het in veruit de meeste gevallen een onschuldige aandoening die binnen een week vanzelf overgaat. Een bekende maar zeldzame complicatie is een koortsconvulsie (koortsstuip), die kan optreden door de snelle temperatuurstijging. Ernstige complicaties komen zelden voor. Het lichaam van het kind ruimt het virus doorgaans zelfstandig op, waarna er immuniteit ontstaat.