Wat betekent sublinguaal?

Wanneer je een tablet of druppel sublinguaal inneemt, leg je deze onder je tong en laat je de stof daar oplossen. Het dunne slijmvlies aan de onderkant van de tong is rijk aan kleine bloedvaten. Daardoor kan een werkzame stof daar bijzonder snel de bloedbaan bereiken, vaak binnen enkele minuten.

Waarom onder de tong?

Het grote voordeel van deze toedieningsweg is dat de stof niet eerst door het maag-darmkanaal hoeft. Bij gewoon inslikken komt alles wat je inneemt eerst langs de maag (waar zuur bepaalde stoffen kan afbreken) en vervolgens via de darm naar de lever. Die lever filtert en verwerkt een deel van de stof nog vóórdat die de rest van het lichaam bereikt. Dit heet het first-pass effect. Bij sublinguale opname wordt die hele route overgeslagen: de stof gaat rechtstreeks vanuit het mondslijmvlies het bloed in en wordt via de aders onder de tong afgevoerd naar de bovenste holle ader en zo naar de algemene bloedsomloop.

Dat maakt sublinguaal innemen vooral interessant voor stoffen die gevoelig zijn voor maagzuur, die slecht worden opgenomen in de darm, of die door de lever grotendeels worden afgebroken voordat ze hun werk kunnen doen. Ook als een snelle werking gewenst is, biedt deze route voordelen ten opzichte van een gewone tablet die je doorslikt.

Bekende toepassingen

In de wereld van supplementen is vitamine B12 een veelgebruikt voorbeeld. B12-smelttabletjes die onder de tong oplossen zijn populair, juist omdat de opname via het maagslijmvlies bij sommige mensen minder goed verloopt, bijvoorbeeld bij ouderen of bij mensen met bepaalde maag-darmproblemen. In de geneeskunde is nitroglycerine een klassiek voorbeeld: een spray of tabletje onder de tong dat bij een aanval van pijn op de borst (angina pectoris) razendsnel wordt opgenomen.

Hoe werkt het in de praktijk?

Bij sublinguale inname plaats je het tabletje, de druppel of de spray onder de tong en laat je het rustig oplossen. Het is daarbij belangrijk om niet te slikken, te drinken of te eten zolang de stof nog aan het oplossen is, anders verdwijnt een deel alsnog richting de maag en verlies je het voordeel van de directe opname. De meest gebruikte vormen zijn smelttabletten, druppels en sprays, allemaal zo ontworpen dat ze snel uiteenvallen of verdampen op het slijmvlies.

Niet elke stof leent zich voor sublinguale toediening. De werkzame stof moet klein genoeg zijn om door het slijmvlies te dringen en de smaak speelt ook een rol, je houdt het immers even in je mond. Maar voor de stoffen die er wél geschikt voor zijn, is het een eenvoudige en effectieve manier van innemen die het lichaam weinig moeite kost.