Wat zijn vieze oogjes bij baby's?

Veel ouders schrikken als hun pasgeboren baby wakker wordt met plakkerige, slijmerige oogjes. Toch is dit een heel veelvoorkomend verschijnsel. Bij de meeste baby’s ontstaan vieze oogjes doordat de traanbuis (het kanaaltje dat tranen van het oog naar de neus afvoert) nog niet helemaal open is. Tranen blijven daardoor in het oog staan, drogen op en vormen een gelig of wittig slijmlaagje op en rond de oogleden. Dit wordt ook wel pusoogjes genoemd, al is er in dat geval geen sprake van pus door een infectie.

Hoe ontstaat het?

Bij de geboorte is de traanbuis bij veel baby’s nog niet volledig doorontwikkeld. Het kanaaltje kan vernauwd of afgesloten zijn door een dun vliesje. Hierdoor kunnen tranen niet goed wegstromen en hopen ze zich op in de ooghoek. Het opgedroogde traanvocht ziet er slijmerig of korstachtig uit, vooral ’s ochtends na het slapen. Dit is op zichzelf niet schadelijk en gaat bij verreweg de meeste baby’s vanzelf over naarmate de traanbuis zich verder opent in de eerste levensmaanden.

Wanneer speelt er meer?

Soms is er naast het slijm ook sprake van roodheid van het oogwit of de oogleden. Dat kan wijzen op een oogontsteking, ook wel conjunctivitis genoemd. Bij pasgeborenen wordt dit neonatale conjunctivitis of ophthalmia neonatorum genoemd. Zo’n ontsteking kan verschillende oorzaken hebben:

• Bacterieel: Bacteriën zoals Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae of Escherichia coli kunnen tijdens de bevalling van moeder op kind worden overgedragen. Chlamydia is tegenwoordig een van de meest voorkomende verwekkers van neonatale conjunctivitis.
• Viraal: Virussen, waaronder het herpes simplex-virus, kunnen eveneens een oogontsteking veroorzaken bij pasgeborenen.
• Chemisch: In sommige landen worden na de geboorte oogdruppels toegediend ter preventie van infecties. Deze druppels kunnen zelf een milde, kortdurende irritatie van het bindvlies veroorzaken.

Neonatale conjunctivitis komt wereldwijd voor, maar de precieze verwekkers verschillen per regio. In een studie uit Brazilië bleek Chlamydia trachomatis een opvallend belangrijke oorzaak, terwijl gonokokkenconjunctivitis daar nauwelijks meer werd gezien. Premature baby’s en baby’s die op een neonatale intensive care verblijven, lopen een verhoogd risico op bacteriële ooginfecties, onder meer door minder gangbare bacteriën zoals E. coli.

Het onderscheid tussen een onschuldige verstopte traanbuis en een echte oogontsteking is belangrijk. Bij een verstopte traanbuis is het oog zelf niet rood en heeft de baby er geen last van. Bij conjunctivitis is er doorgaans duidelijke roodheid, zwelling en soms flinke etterige afscheiding. De klachten kunnen aan één of beide ogen voorkomen en ontstaan meestal in de eerste twee levensweken.