Met deze calculator bereken je zelf de Nutri-Score van een product. Vul de voedingswaarden per 100 gram in (die staan op de achterkant van de verpakking) en je ziet direct welke letter en kleur het product krijgt.
De Nutri-Score is het officiële voedselkeuzelogo in Nederland. Het helpt je om producten binnen dezelfde categorie met elkaar te vergelijken: hoe groener de score, hoe gunstiger de voedingssamenstelling. Onder de calculator vind je een uitgebreide uitleg over hoe de berekening precies werkt.
Nutri-Score Calculator
Updated algoritme 2024
Zo werkt de Nutri-Score berekening
De Nutri-Score is een voedselkeuzelogo dat je steeds vaker op verpakkingen ziet. Het geeft met een letter (A tot E) en een kleur (donkergroen tot donkeroranje) aan hoe de voedingssamenstelling van een product zich verhoudt tot vergelijkbare producten. Een donkergroene A is het gunstigst, een donkeroranje E het minst gunstig.
Het systeem is in 2017 ontwikkeld in Frankrijk en wordt inmiddels in zeven Europese landen gebruikt: Frankrijk, België, Duitsland, Zwitserland, Luxemburg, Spanje en Nederland. In Nederland is de Nutri-Score per 1 januari 2024 officieel ingevoerd als voedselkeuzelogo.
Wat meet de Nutri-Score precies?
De Nutri-Score kijkt naar de voedingswaarden per 100 gram (of 100 milliliter bij dranken). Op basis daarvan worden punten verdeeld over twee kanten: een ongunstige kant en een gunstige kant.
De ongunstige kant: A-punten (strafpunten)
Deze punten worden berekend op basis van stoffen die je beter niet te veel kunt binnenkrijgen: het energiegehalte (in kilojoule), suiker, verzadigd vet en zout. Hoe meer van deze stoffen een product bevat, hoe meer strafpunten het krijgt. De A staat hier niet voor de letter op het etiket, maar is de naam die het systeem gebruikt voor de ongunstige kant van de berekening.
De gunstige kant: C-punten (bonuspunten)
Deze punten worden berekend op basis van stoffen die juist goed voor je zijn: eiwitten, vezels en het percentage fruit, groente en peulvruchten. Hoe meer van deze stoffen, hoe meer bonuspunten.
De berekening
De eindscore wordt berekend door de bonuspunten (C) van de strafpunten (A) af te trekken:
Eindscore = A-punten (ongunstig) − C-punten (gunstig)
Een lage of negatieve eindscore betekent dat de gunstige kant het wint, en dat levert een groene A op het etiket op. Een hoge eindscore betekent dat de ongunstige kant overheerst, en dat geeft een oranje of rode E. Welke componenten precies meetellen en hoe zwaar ze wegen, kan per productcategorie iets verschillen.
Vijf productcategorieën
Niet alle voedingsmiddelen worden op dezelfde manier beoordeeld. Het algoritme maakt onderscheid tussen vijf categorieën, elk met eigen rekenregels:
- Algemene voedingsmiddelen vormen de standaardcategorie. Hier geldt een voorwaarde: als een product meer dan 10 strafpunten scoort (A-punten ≥ 11), tellen de eiwitpunten niet meer mee als bonus. Vezels en fruit blijven dan wél meetellen. De gedachte hierachter is dat een product met veel ongezonde componenten niet mag profiteren van een hoog eiwitgehalte alleen. Een bewerkte worst met veel eiwit, maar ook veel zout en vet krijgt zo geen onverdiend goede score.
- Rood vlees (rund, varken, lam, geit, paard) volgt dezelfde regels, maar de eiwitpunten zijn begrensd op maximaal 2. Rood vlees bevat van nature veel eiwit en zonder deze begrenzing zou het gemiddeld veel gunstiger scoren, terwijl er goede redenen zijn om de consumptie te matigen.
- Kaas krijgt een eigen behandeling. Bij kaas tellen eiwitten altijd mee als bonuspunten, ongeacht hoe hoog de strafpunten zijn. Zonder die uitzondering zou bijna alle kaas een E krijgen door het hoge gehalte aan verzadigd vet en zout, terwijl kaas ook waardevolle voedingsstoffen bevat. Calcium wordt overigens niet direct berekend in het algoritme, maar de eiwituitzondering weerspiegelt mede de voedingskundige waarde van zuivel.
- Bij vetten, oliën, noten en zaden staat verzadigd vet nog steeds centraal, maar wordt het op een andere manier gemeten. In plaats van het absolute gehalte kijkt het algoritme naar de verhouding tussen verzadigd vet en totaal vet (de SFA-ratio) en naar de energie die specifiek uit verzadigd vet komt. Olijfolie scoort daardoor bijvoorbeeld veel beter dan boter: niet omdat er minder vet in zit, maar omdat een veel kleiner deel daarvan verzadigd is.
- Dranken hebben hun eigen puntentabellen met lagere drempels, omdat de verwachte waarden per 100 milliliter veel lager liggen dan bij vaste voeding. Water krijgt altijd een A. Alle andere dranken kunnen maximaal een B halen. Dranken met zoetstoffen (zoals aspartaam of stevia) krijgen 4 extra strafpunten, een maatregel om te voorkomen dat fabrikanten suiker simpelweg vervangen door zoetstoffen om de score op te krikken.
Het herziene algoritme van 2024
Deze calculator gebruikt het herziene algoritme dat per 1 januari 2024 van kracht is. Dat algoritme is ontwikkeld door een internationaal wetenschappelijk comité met onafhankelijke experts uit alle zeven deelnemende landen en is in twee rapporten gepubliceerd: een voor vaste voeding (2022) en een voor dranken (2023).
De belangrijkste aanpassingen ten opzichte van het oorspronkelijke algoritme uit 2017 zijn dat suiker nu zwaarder meetelt (tot 15 strafpunten in plaats van 10), dat zout ook zwaarder meetelt (tot 20 strafpunten, nu gemeten in gram zout in plaats van natrium) en dat de drempels voor vezels en eiwitten zijn verschoven. Producten met veel suiker of zout krijgen daardoor sneller een slechtere score.
Verder is rood vlees als aparte categorie toegevoegd en krijgen dranken met zoetstoffen nu strafpunten. De Gezondheidsraad heeft het herziene algoritme geëvalueerd en geconcludeerd dat het beter aansluit bij de Nederlandse voedingsrichtlijnen dan het oorspronkelijke systeem, al zijn er op onderdelen nog verbeteringen mogelijk.
Hoeveel punten kan een product krijgen?
Hoe die punten precies worden verdeeld, verschilt per component. Per stof begint de teller bij 0. Als een product weinig suiker bevat, krijgt het daar simpelweg geen strafpunten voor. Hieronder zie je de maximale punten per component voor algemene voedingsmiddelen.
| A-punten: ongunstige kant (strafpunten) | |
|---|---|
| Component | Max. punten |
| Suiker | 15 |
| Zout | 20 |
| Energie | 10 |
| Verzadigd vet | 10 |
| Maximaal totaal | 55 |
| C-punten: gunstige kant (bonuspunten) | |
|---|---|
| Component | Max. punten |
| Eiwitten | 7 |
| Vezels | 5 |
| Fruit, groente & peulvruchten | 5 |
| Maximaal totaal | 17 |
De eindscore is dus altijd: A-punten min C-punten. Hoe lager het getal, hoe groener het label. Bij dranken liggen de drempels lager, omdat je per 100 milliliter doorgaans veel minder voedingsstoffen binnenkrijgt dan per 100 gram.
Een voorbeeld: appelmoes uit blik
Stel, je hebt een potje appelmoes (zonder toegevoegde suiker) met de volgende voedingswaarden per 100 gram: 321 kJ energie, 17,1 gram suiker, 0 gram verzadigd vet, 0,025 gram zout, 1,9 gram vezels, 0,2 gram eiwit en 90% fruit.
Eerst de ongunstige kant (A-punten). De energie is laag (321 kJ), goed voor 0 strafpunten. Suiker scoort 5 punten, want 17,1 gram overschrijdt net de drempel van 17 gram. Verzadigd vet en zout zijn beide zo goed als afwezig: 0 punten elk. Totaal A-punten: 5.
Dan de gunstige kant (C-punten). Het eiwitgehalte is verwaarloosbaar (0 punten), vezels zitten net onder de eerste drempel (0 punten), maar het fruitgehalte van 90% levert 5 bonuspunten op. Totaal C-punten: 5.
De eindscore: 5 min 5 = 0. Dat valt in de categorie A, donkergroen. Logisch ook, appelmoes is grotendeels fruit, zonder toegevoegd vet of zout. De suiker zit er van nature in.
Een ander voorbeeld: een standaard kaas
Nu een stuk kaas met 1523 kJ energie, 0,5 gram suiker, 19,8 gram verzadigd vet, 1,8 gram zout, 0,1 gram vezels, 24,1 gram eiwit en 0% fruit of groente.
De ongunstige kant (A-punten) loopt hier snel op. Energie levert 4 punten op. Suiker is laag (0 punten), maar verzadigd vet is met 19,8 gram fors: 10 punten, het maximum. Zout scoort 8 punten, want 1,8 gram raakt precies de drempel maar overschrijdt die niet. Totaal A-punten: 22.
De gunstige kant (C-punten): kaas scoort goed op eiwit, 24,1 gram levert 7 punten op. Vezels en fruit zijn nagenoeg afwezig (0 punten elk). Totaal C-punten: 7. Bij kaas geldt bovendien een uitzondering: de eiwitpunten tellen altijd mee, ongeacht hoe hoog de strafpunten zijn.
De eindscore: 22 min 7 = 15. Dat is een D, oranje. Kaas bevat waardevolle voedingsstoffen, maar het hoge gehalte aan verzadigd vet en zout weegt in de Nutri-Score zwaar mee. Het verschil tussen kaassoorten kan trouwens best groot zijn, een lichtere kaas met minder zout kan prima een C halen.
Waar is de Nutri-Score wel en niet voor bedoeld?
De Nutri-Score is bedoeld om producten binnen dezelfde categorie met elkaar te vergelijken. Je kunt er bijvoorbeeld twee soorten ontbijtgranen, twee soorten sauzen of twee soorten pizza’s mee vergelijken. Het is niet bedoeld om totaal verschillende producten naast elkaar te leggen. Olijfolie vergelijken met een appel heeft weinig zin.
De Nutri-Score is ook geen vervanging van de Schijf van Vijf. Het logo zegt iets over de samenstelling van een product, niet over hoeveel je ervan zou moeten eten of hoe het past in een compleet voedingspatroon. Een product met een groene A kan nog steeds ongezond zijn als je er te veel van eet en een product met een oranje D kan prima passen in een gevarieerd eetpatroon als je het met mate consumeert.
De score op deze pagina is een indicatieve berekening. De officiële Nutri-Score op verpakkingen wordt bepaald door erkende instanties aan de hand van volledige productgegevens en kan in sommige gevallen afwijken.
Bronnen
- Merz, B., Temme, E., et al. (2024). Nutri-Score 2023 update. Nature Food, 5(2), 102–110.
- Scientific Committee of the Nutri-Score (2022). Update of the Nutri-Score algorithm.
- Scientific Committee of the Nutri-Score (2023). Update of the Nutri-Score algorithm for beverages.
- Gezondheidsraad (2022). Evaluatie van het algoritme van Nutri-Score.
- Sarda, B., et al. (2024). Consistency of the initial and updated version of the Nutri-Score with food-based dietary guidelines. The Journal of Nutrition, 154(4), 1389–1401.
- RIVM, Informatie over Nutri-Score en het onderzoek naar de aansluiting op Nederlandse voedingsrichtlijnen.
- Rijksoverheid.nl, Achtergrondinformatie over de invoering van Nutri-Score in Nederland per 1 januari 2024.
- Santé publique France, Officiële Nutri-Score site, gebruiksvoorwaarden en wetenschappelijke publicaties.
