Steeds meer ouders kiezen voor een plantaardig voedingspatroon voor hun kinderen, uit gezondheidsoverwegingen of vanwege ethische en milieuredenen. Maar hoe gezond is zo’n dieet eigenlijk voor kinderen die nog volop in de groei zitten? Een omvangrijk internationaal onderzoek brengt nu duidelijkheid over de voor- en nadelen van vegetarisch en veganistisch eten bij kinderen en jongeren.
Wetenschappers uit Italië, de Verenigde Staten en Australië hebben gegevens verzameld van bijna 49.000 kinderen en tieners uit achttien landen. Ze bekeken hoe verschillende voedingspatronen de gezondheid, groei en voedingsinname beïnvloeden. In totaal analyseerden ze 59 studies waarin ruim 7.000 lacto-ovo-vegetariërs (die wel zuivel en eieren eten), bijna 1.300 veganisten en ruim 40.000 kinderen die ook vlees en vis aten werden vergeleken.
Meer vezels, maar ook tekorten
Kinderen die vegetarisch eten krijgen meer vezels, ijzer, foliumzuur, vitamine C en magnesium binnen dan hun leeftijdgenootjes die ook vlees eten. Dat klinkt veelbelovend. Tegelijkertijd blijkt dat deze kinderen juist minder energie, eiwit, vet, vitamine B12 en zink binnenkrijgen. Bij veganistische kinderen zagen de onderzoekers vergelijkbare patronen, al was er minder onderzoeksmateriaal beschikbaar over deze groep.
Vooral het gebrek aan vitamine B12 springt in het oog. Zonder aanvulling via supplementen of verrijkte voedingsmiddelen halen plantaardig etende kinderen simpelweg niet genoeg van deze stof binnen. Ook de inname van calcium, jodium en zink ligt vaak aan de lage kant. Bij veganistische kinderen is de calciuminname zelfs zorgwekkend laag, wat gevolgen kan hebben voor de botontwikkeling.
Gezonder hart, maar lichter en kleiner
Ondanks deze tekorten toonden zowel vegetarische als veganistische kinderen betere cholesterolwaarden dan kinderen die vlees eten. Hun totale cholesterol en het ‘slechte’ LDL-cholesterol lagen lager, wat gunstig is voor hun hart en bloedvaten op latere leeftijd.
Wat lichaamssamenstelling betreft, viel op dat plantaardig etende kinderen doorgaans slanker waren. Vegetarische kinderen waren iets korter en lichter, met een lagere BMI, minder vetmassa en een lagere botmineraaldichtheid. Ook veganistische kinderen waren gemiddeld kleiner en hadden een lagere BMI. Die lagere botmineraaldichtheid verdient aandacht, want dat kan later gevolgen hebben voor de stevigheid van het skelet.
Goede planning is noodzakelijk
De onderzoekers benadrukken dat vegetarische en veganistische voedingspatronen best kunnen werken voor kinderen, mits ze zorgvuldig worden samengesteld. Ouders hoeven niet af te zien van zo’n keuze vanwege ethische, milieu, of gezondheidsredenen. Wel is het belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en waar mogelijk hulp te zoeken bij een diëtist of kinderarts.
Met aandacht voor enkele belangrijke voedingsstoffen kunnen deze diëten prima voldoen aan de behoeften van kinderen tijdens hun groeispurt. Het vraagt alleen wat meer kennis en planning dan bij een dieet met vlees en zuivel. De onderzoekers hopen dat hun bevindingen helderheid geven aan het groeiende aantal ouders dat voor een plantaardig dieet kiest.
Meer onderzoek gewenst
De wetenschappers geven ook aan dat er nog veel onduidelijk is. De meeste onderzoeken die ze bestudeerden waren observationeel van aard, wat betekent dat ze een momentopname gaven zonder oorzaak en gevolg te bewijzen. Ook verschilden de onderzoeksmethoden en groepen kinderen sterk en het is lastig om de voedingsinname van kinderen precies in kaart te brengen.
Waar het om draait, is balans. Voor volwassenen is inmiddels duidelijk dat goed samengestelde vegetarische en veganistische voedingspatronen voedzaam en gezond kunnen zijn. Voor kinderen ligt dat ingewikkelder, omdat zij andere voedingsbehoeftes hebben tijdens hun snelle groei. Dat leidt soms tot tegenstrijdig advies aan ouders.
Slotwoord
Een plantaardig dieet kan voor kinderen goed werken, mits je als ouder bepaalde voedingsstoffen nauwlettend in de gaten houdt. Let vooral op vitamine B12, calcium, jodium, ijzer en zink. Overweeg verrijkte producten zoals plantaardige melk met extra calcium en vitamine B12 en bespreek met een (orthomoleculaire) diëtist of supplementen nodig zijn. Kies voor gevarieerde bronnen van eiwit zoals peulvruchten, noten en volkoren producten. Voeg jodiumrijk zeezout of kleine hoeveelheden zeewier toe aan maaltijden. Zo zorg je ervoor dat je kind alles binnenkrijgt wat nodig is om gezond op te groeien, zonder tekorten die later problemen kunnen veroorzaken.
