De voedingswaardewijzer
Een overzichtelijke gids met gedetailleerde weergave van de voedingswaarden van meer dan 800 voedingsmiddelen.
Bekijk het boek
Andijvie · gekookt
In één oogopslag: Bijzonder rijk aan vitamine K (337 µg, 481% ADH) en vitamine A (189 µg, 24% ADH) per 100 gram. Verder zit er relatief veel foliumzuur in.
| Voedingsstof | 100g | Portie 75g | ADH/portie |
|---|---|---|---|
| kcal | 22 | 16,5 | |
| kJ | 93 | 69,8 | |
| Water (g) | 93,5 | 70,1 | |
| Eiwit (g) | 1,4 | 1,1 | |
| Eiwit plantaardig (g) | 1,4 | 1,1 | |
| Eiwit dierlijk (g) | 0 | 0 | |
| Tryptofaan (mg) | 3 | 2,3 | |
| Koolhydraten (g) | 2,3 | 1,7 | |
| Suiker (g) | 1,6 | 1,2 | |
| Vrije suikers (g) | 0 | 0 | |
| Polyolen (g) | 0 | 0 | |
| Zetmeel (g) | 0,7 | 0,53 | |
| Vet (g) | 0,5 | 0,38 | |
| Verzadigd (g) | 0,1 | 0,08 | |
| EOV (g) | 0 | 0 | |
| MOV (g) | 0,2 | 0,15 | |
| Omega 6 (g) | 0,1 | 0,08 | |
| Omega 3 (g) | 0,2 | 0,15 | |
| Omega 3 ALA (g) | 0,18 | 0,14 | |
| Omega 3 EPA+DHA (g) | 0 | 0 | |
| Transvet (g) | 0 | 0 | |
| Cholesterol (mg) | 0 | 0 | |
| Vezels (g) | 1,7 | 1,3 | |
| Organische zuren (g) | – | – | – |
| Voedingsstof | 100g | Portie 75g | ADH/portie |
|---|---|---|---|
| Alcohol (g) | 0 | 0 | |
| Retinol en carotenoïden | |||
| Retinol (µg) | 0 | 0 | |
| Bètacaroteen (µg) | 2.240 | 1.680 | |
| Alfacaroteen (µg) | 8 | 6 | |
| Luteïne (µg) | 2.926 | 2.195 | |
| Zeaxanthine (µg) | 6 | 4,5 | |
| Lycopeen (µg) | 26 | 19,5 | |
| Bètacryptoxanthine (µg) | 39 | 29,3 | |
| Voedingsstof | 100g | Portie 75g | ADH/portie |
|---|---|---|---|
| A (µg) | 189 | 142 | |
| B1 (mg) | 0,05 | 0,04 | |
| B2 (mg) | 0,06 | 0,05 | |
| B3 (mg) | 0,5 | 0,38 | |
| B6 (mg) | 0,08 | 0,06 | |
| B11 / Foliumzuur (µg) | 45 | 33,8 | |
| B12 (µg) | 0 | 0 | |
| C (mg) | 1 | 0,75 | |
| D (µg) | 0 | 0 | |
| E (mg) | 0,8 | 0,6 | |
| K (µg) | 337 | 253 |
| Voedingsstof | 100g | Portie 75g | ADH/portie |
|---|---|---|---|
| Natrium (mg) | 5 | 3,8 | |
| Kalium (mg) | 163 | 122 | |
| Calcium (mg) | 60 | 45 | |
| Fosfor (mg) | 25 | 18,8 | |
| IJzer (mg) | 0,5 | 0,38 | |
| IJzer (haem) (mg) | 0 | 0 | |
| IJzer (non-haem) (mg) | 0,5 | 0,38 | |
| Jodium (µg) | 6,4 | 4,8 | |
| Magnesium (mg) | 9 | 6,8 | |
| Koper (mg) | 0,06 | 0,05 | |
| Selenium (µg) | 0 | 0 | |
| Zink (mg) | 0,27 | 0,2 |
| Voedingsstof | 100g | Portie 75g |
|---|---|---|
| Vetzuren totaal (g) | 0,3 | 0,23 |
| Linolzuur (LA) (g) | 0,07 | 0,05 |
| GLA (g) | 0 | 0 |
| Arachidonzuur (AA) (g) | 0 | 0 |
| SDA (g) | 0 | 0 |
| EPA (g) | 0 | 0 |
| DPA (g) | 0 | 0 |
| DHA (g) | 0 | 0 |
| Boterzuur (C4:0) (g) | 0 | 0 |
| Laurinezuur (C12:0) (g) | 0 | 0 |
| Myristinezuur (C14:0) (g) | 0 | 0 |
| Palmitinezuur (C16:0) (g) | 0,05 | 0,04 |
| Stearinezuur (C18:0) (g) | 0,01 | 0,01 |
| Oliezuur (C18:1) (g) | 0,01 | 0,01 |
Andijvie is een bladgroente, waarin we twee soorten onderscheiden: de gewone (heelbladige) andijvie en de krulandijvie (frisée). De eerste soort zien we het vaakst in de winkel. Frisée is wat steviger en sterker van smaak dan heelbladige andijvie. Andijvie is een geliefde groentesoort in Nederland, die vooral wordt gegeten als stamppot in combinatie met aardappelen en ei of spek. Het bittertje in de andijvie is te vergelijken met dat van witlof en het maakt deze groente erg geliefd of juist helemaal niet.
De groeiwijze van andijvie lijkt echter totaal niet op die van witlof maar meer op die van gewone kropsla. Andijvie kan net zoals sla snel doorschieten. De plant gaat dan bloemen en zaad maken en kan dan tot wel 1,5 meter hoog worden! Vandaar dat de kroppen op tijd geoogst moeten worden, zeker op (onverwacht) warme dagen.
Andijvie komt het gehele jaar grotendeels uit Nederland. De impact op het milieu verschilt wel van maand tot maand. De beste periode om andijvie te kopen is van juni t/m oktober, het oorspronkelijke seizoen. Dan komt andijvie uit de koude, volle grond. In de andere maanden wordt andijvie in verwarmde kassen geteeld. Een andijviestronk moet er bij aankoop mooi groen uitzien en stevig aanvoelen.
Bewaren
Een verse stuik andijvie is 1 à 2 dagen houdbaar in de koelkast en iets langer op een koele, donkere plaats. Sluit de andijvie niet af in een zak maar laat de stronk ademen. Andijvie bestaat, net als andere bladgroenten, voor het grootste gedeelte uit water. Vandaar dat de groente snel verlept en dus kort houdbaar is.
Andijvie slinkt flink, dus koop ongeveer 1,5 tot 2 keer het gewicht dat je denkt nodig te hebben. We kennen allemaal de andijviestamppot, maar andijvie leent zich voor veel meer toepassingen, zowel rauw als gekookt. Bijvoorbeeld in een salade met ui en uitgebakken spekjes of rozijnen en sinaasappel, roerbakken met kerrie of verwerken in een hartige taart met zongedroogde tomaat. Ook in een omelet met reepjes paprika is andijvie erg lekker. Andijvie is heel snel gaar, voeg de groente daarom altijd op het laatst toe aan een gerecht.
Andijvie kent vele plantenstoffen, maar de opmerkelijkste zijn lactucopicrine en kaempferol. Dit zijn bitterstoffen die onder andere voor de typische andijviesmaak zorgen (1). Bitter in de mond houdt het hart gezond. Bitterstoffen helpen de lever bij ontgiftingsprocessen (2). Zodoende helpt andijvie de leverwerking op peil te houden en de galstroom op gang te brengen.
Lactucopicrine in andijvie kan tegen malaria werken, pijn bestrijden en een kalmerend effect hebben (3, 4). In biologische andijvie zitten iets meer bitterstoffen.
In andijvie zitten verder veel vitamines en mineralen. Vooral vitamine A en K, foliumzuur en mangaan zijn sterk vertegenwoordigd.
Wetenschappers hebben in andijvie meer dan 40 verschillende soorten polyfenolen ontdekt (5). Polyfenolen hebben meestal een krachtige antioxidantwerking en kunnen ontstekingen en het risico op cardiovasculaire ziektes verminderen (6).
Een overzichtelijke gids met gedetailleerde weergave van de voedingswaarden van meer dan 800 voedingsmiddelen.
Bekijk het boek
Zeer compleet naslagwerk van bijna 500 pagina’s, waarin vrijwel alle onbewerkte, natuurlijke voedingsmiddelen aan bod komen.
Bekijk het boek(1) Filippo D’Antuono L, Ferioli F, Manco MA. The impact of sesquiterpene lactones and phenolics on sensory attributes: An investigation of a curly endive and escarole germplasm collection. Food chemistry. 2016; 199:238-45.
(2) Chen CJ, Deng AJ, Liu C, Shi R, Qin HL, Wang AP. Hepatoprotective activity of Cichorium endivia L. extract and its chemical constituents. Molecules (Basel, Switzerland). 2011; 16(11):9049-66.
(3) Bischoff TA, Kelley CJ, Karchesy Y, Laurantos M, Nguyen-Dinh P, Arefi AG. Antimalarial activity of Lactucin and Lactucopicrin: sesquiterpene lactones isolated from Cichorium intybus L. Journal of Ethnopharmacology. 2004; 95(2-3):455-457.
(4) Wesołowska A, Nikiforuk A, Michalska K, Kisiel W, Chojnacka-Wójcik E. Analgesic and sedative activities of lactucin and some lactucin-like guaianolides in mice. Journal of ethnopharmacology. 2006; 107(2):254-8.
(5) Mascherpa D, Carazzone C, Marrubini G, Gazzani G, Papetti A. Identification of phenolic constituents in Cichorium endivia var. crispum and var. latifolium salads by high-performance liquid chromatography with diode array detection and electrospray ioniziation tandem mass spectrometry. Journal of agricultural and food chemistry. 2012; 60(49):12142-50.
(6) Tangney C, Rasmussen HE. Polyphenols, Inflammation, and Cardiovascular Disease. Current atherosclerosis reports. 2013;15(5):324.
Deze pagina hoort bij de voedingswaardetabel met alle voedingsmiddelen, per 100 gram en per portie.